Thế giới
15/11/2026 10:07Bản ghi nhớ mật của Ngoại trưởng Mỹ và cú sốc khiến CEO Nvidia Jensen Huang mất ghế
Ngày 12/11, Jensen Huang khép lại hành trình 33 năm sáng lập và điều hành Nvidia bằng quyết định từ chức CEO. Sự việc diễn ra sau khoảng hai tuần đầy biến động, khi hàng loạt thông tin bất lợi liên quan đến đời tư của vị tỷ phú công nghệ liên tiếp xuất hiện trên truyền thông Mỹ.
Trong số đó, cáo buộc gây chấn động nhất là mối quan hệ ngoài luồng giữa Huang và Alice Huang, cựu lãnh đạo công ty Megaspeed tại Singapore. Doanh nghiệp này từng bị nghi ngờ tham gia hỗ trợ đưa chip AI sang Trung Quốc, bất chấp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ của Mỹ.
Điều khiến câu chuyện trở nên nhạy cảm hơn nằm ở những nghi vấn xung quanh thân phận của Alice Huang. Người phụ nữ này bị cáo buộc từng được Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc tuyển mộ làm điệp viên. Bắc Kinh liên tục bác bỏ thông tin, cho rằng đây là những cáo buộc bịa đặt nhằm bôi nhọ và tạo thêm căng thẳng trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai nước.
New York Times là tờ báo đầu tiên đưa tin về nghi vấn Jensen Huang vướng vào vụ bê bối tình cảm với một người bị cho là có liên hệ với tình báo Trung Quốc, trong bài viết ngày 29/10. Tuy nhiên, trước đó từ năm 2025, tờ báo này đã có nhiều bài điều tra tập trung vào Alice Huang và hoạt động của Megaspeed.
Câu chuyện thực sự bùng lên khi một bản ghi nhớ mật lưu hành trong Nhà Trắng bị rò rỉ một phần. Theo thông tin New York Times công bố ngày 9/11, Ngoại trưởng kiêm Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Marco Rubio chính là người chỉ đạo soạn thảo tài liệu này từ mùa xuân năm nay.
Nội dung bản ghi nhớ cảnh báo các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump rằng Jensen Huang có mối quan hệ thân thiết với một người bị nghi là điệp viên Trung Quốc.
Bản ghi nhớ mật và quyết định công khai danh tính CEO Nvidia
Theo những nguồn tin tiết lộ với Washington Post, Alice Huang đã nằm trong diện theo dõi của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) ít nhất vài tháng trong nửa đầu năm nay. Trước đó, từ năm 2024, Bộ Tư pháp và Bộ Thương mại Mỹ đã bắt đầu điều tra công ty của bà trong khuôn khổ cuộc điều tra rộng hơn về các doanh nghiệp bình phong nước ngoài bị nghi sử dụng để chuyển chip Nvidia sang Trung Quốc.
CNN dẫn lời những người am hiểu vấn đề cho biết, hồi đầu năm, cộng đồng tình báo Mỹ đã chặn thu được thông tin liên lạc cho thấy một lãnh đạo của Megaspeed có quan hệ tình cảm với một công dân Mỹ. Khi đó, công ty đang nằm trong diện điều tra của Bộ Thương mại vì nghi vấn buôn lậu công nghệ nhạy cảm.
Theo quy trình bảo vệ quyền riêng tư, danh tính công dân Mỹ trong báo cáo tình báo ban đầu được giữ kín. Đây là nguyên tắc thường được áp dụng khi thông tin liên lạc của người Mỹ bị thu thập trong quá trình giám sát các mục tiêu nước ngoài.
Tuy nhiên, sau khi xem xét dữ liệu tình báo thô, một số quan chức có thẩm quyền đã yêu cầu xác định danh tính người Mỹ nói trên. Người được nhắc đến sau đó được xác định là Jensen Huang, CEO Nvidia.
Từ thông tin này, Ngoại trưởng Marco Rubio chỉ đạo xây dựng một bản ghi nhớ tóm tắt dữ liệu tình báo và gửi đến nhóm quan chức cấp cao, trong đó có các thành viên Nhà Trắng. Dù không có tài liệu riêng nào được soạn trực tiếp cho Tổng thống Donald Trump, nhà lãnh đạo Mỹ vẫn nhiều lần được cập nhật về vấn đề.
CNN đánh giá việc yêu cầu công khai danh tính một công dân Mỹ trong báo cáo tình báo là động thái không bình thường. Theo quy trình thông thường, quyết định này phải được đưa ra bởi một quan chức cấp rất cao, trải qua quá trình xem xét và chỉ được chia sẻ trong phạm vi hạn chế với những nhà hoạch định chính sách chủ chốt.
Các nguồn tin cho rằng Rubio dường như muốn bảo đảm giới chức Mỹ biết về mối quan hệ giữa Jensen Huang và Alice Huang trước khi họ có những cuộc tiếp xúc với CEO Nvidia. Hồi tháng 5, trên chuyên cơ Không lực Một, khi đoàn của Tổng thống Trump vừa đến Alaska để tiếp nhiên liệu trước chuyến thăm Trung Quốc, Ngoại trưởng Mỹ đã trực tiếp thông báo thông tin tình báo này với ông Trump.
Đáng chú ý, sau cuộc trao đổi, Jensen Huang vẫn được phép lên chuyên cơ và tháp tùng Tổng thống Mỹ trong chuyến đi tới Bắc Kinh.
Một người nắm rõ phản ứng của ông Trump cho biết Tổng thống Mỹ dường như khá chú ý đến cáo buộc ngoại tình của Jensen Huang, xem đây là vấn đề đời tư gây xấu hổ. Tuy nhiên, ông cũng nhận thức được những tác động kinh tế có thể xảy ra, bởi Nvidia đang giữ vai trò quan trọng trong làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ.
Một số quan chức từng tiếp cận bản ghi nhớ của Rubio cho rằng việc chia sẻ thông tin là cần thiết. Theo họ, những người trong chính phủ Mỹ khi làm việc với Jensen Huang cần được cảnh báo trước để tránh nguy cơ vô tình tiết lộ thông tin nhạy cảm hoặc thông qua những thỏa thuận đi ngược lại mục tiêu an ninh quốc gia.
Dẫu vậy, một vấn đề quan trọng vẫn chưa có lời giải: Liệu Alice Huang thực sự được tình báo Trung Quốc tuyển mộ để tiếp cận Jensen Huang và từ đó tạo ảnh hưởng đến các nhà hoạch định chính sách Mỹ hay không?
Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche hôm 13/11 cho biết Bộ Tư pháp, bản thân ông và Giám đốc FBI Kash Patel chưa đưa ra kết luận về danh tính cũng như việc Alice Huang có phải là điệp viên hay không.
Trong khi những nghi vấn này vẫn chưa được xác minh đầy đủ, truyền thông Mỹ tiếp tục đăng tải các thông tin về những cáo buộc ngoại tình khác của Jensen Huang với nhân viên Nvidia. Những thông tin bất lợi xuất hiện liên tiếp khiến vị CEO rơi vào tình thế ngày càng khó khăn, trước khi ông đưa ra quyết định rời ghế lãnh đạo.
Phía sau bê bối đời tư là cuộc đấu ảnh hưởng về chip AI và Trung Quốc
Theo các nguồn tin, câu chuyện của Jensen Huang không chỉ dừng lại ở đời sống cá nhân. Trước khi bản ghi nhớ mật xuất hiện, CEO Nvidia đã trở thành một nhân vật có sức ảnh hưởng ngày càng lớn tại Washington, đặc biệt trong các cuộc tranh luận về chính sách xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc.
Huang nhiều lần vận động để Nvidia tiếp tục được bán những dòng chip AI cấp thấp hơn cho thị trường Trung Quốc. Lập luận của ông là việc duy trì sự hiện diện của công nghệ Mỹ tại đây về lâu dài có thể mang lại lợi ích lớn hơn cho Washington, thay vì để các doanh nghiệp Trung Quốc hoàn toàn chuyển sang sử dụng công nghệ nội địa.
Quan điểm này ngày càng gây tranh cãi khi AI phát triển mạnh mẽ. Trước đây, chip Nvidia chủ yếu được biết đến với vai trò phục vụ đồ họa trò chơi điện tử và không phải vấn đề an ninh quốc gia đáng chú ý. Nhưng sự bùng nổ của AI đã thay đổi hoàn toàn cách nhìn của giới chức Mỹ. Chip bán dẫn giờ đây được xem là một trong những yếu tố có thể quyết định sức mạnh kinh tế, quân sự và vị thế công nghệ trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc.
Một số cựu quan chức Bộ Thương mại Mỹ tiết lộ, những nhân sự được Tổng thống Trump bổ nhiệm vào bộ phận cấp phép xuất khẩu đã đẩy nhanh quá trình xử lý hồ sơ của Nvidia. Một nguồn tin cho biết các đơn xin cấp phép được giải quyết nhanh nhất có thể. Tuy nhiên, người này cũng cảnh báo rằng nếu không thẩm tra kỹ các bên liên quan, giới chức sẽ rất khó đánh giá liệu việc cấp phép có gây ra rủi ro cho an ninh quốc gia hay không.
Trong nhiều lần xuất hiện trước công chúng, Jensen Huang không ngần ngại chỉ trích những người ủng hộ chính sách hạn chế xuất khẩu chip sang Trung Quốc. Tại một cuộc phỏng vấn podcast hồi tháng 9/2025, ông cho rằng quan điểm cứng rắn với Bắc Kinh là điều đáng hổ thẹn. Thậm chí, Huang còn nhận xét những người cho rằng mình đang hành động vì lợi ích đất nước nhưng lại phản đối việc bán chip cho Trung Quốc không thực sự thể hiện tinh thần yêu nước.
Phát ngôn này lập tức vấp phải sự phản đối từ các quan chức, nghị sĩ và chuyên gia an ninh quốc gia theo đường lối cứng rắn. Với nhóm này, chip AI của Nvidia không đơn thuần là sản phẩm thương mại mà còn là tài sản chiến lược. Việc kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất khẩu được xem là cần thiết để duy trì lợi thế của Mỹ trước Trung Quốc.
Theo hai cựu quan chức, một số thành viên trong đội ngũ an ninh quốc gia của chính quyền Trump không hài lòng với mức độ ảnh hưởng mà Jensen Huang có được đối với Tổng thống. Một cựu quan chức từng tham gia hoạch định chính sách chip thậm chí ví mối quan hệ giữa Huang và ông Trump như một "quả bom hạt nhân" trong mắt những người theo đường lối cứng rắn.
"Họ muốn vô hiệu hóa sức ảnh hưởng của Jensen ngay lập tức", nguồn tin này mô tả.
Bản thân Marco Rubio cũng được xem là một trong những nhân vật có lập trường cứng rắn nhất với Trung Quốc tại Washington. Theo một nguồn tin, khi chỉ đạo soạn thảo bản ghi nhớ mật, Ngoại trưởng Mỹ đã sử dụng những ngôn từ quyết liệt hơn cả nội dung trong báo cáo của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA).
Trong bối cảnh đó, việc Jensen Huang rời vị trí CEO Nvidia được nhìn nhận như một bước ngoặt trong cuộc đấu kéo dài giữa tập đoàn công nghệ này và những quan chức Mỹ muốn hạn chế ảnh hưởng của doanh nghiệp đối với chính sách của Nhà Trắng về Trung Quốc.
Một trợ lý của đảng Dân chủ tại Thượng viện nhận định, trước đây các nghị sĩ luôn phải tính đến khả năng Nvidia vận động hành lang để ngăn chặn những dự luật hạn chế xuất khẩu chip. Nhưng sau bê bối của Jensen Huang, vị thế của công ty trong các cuộc tranh luận chính sách có thể trở nên khó khăn hơn đáng kể.
Tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Paris trong tuần này, Marco Rubio nhiều lần né tránh việc làm rõ vai trò của mình trong cảnh báo liên quan đến mối quan hệ giữa Jensen Huang và Alice Huang. Khi được hỏi liệu cáo buộc gián điệp Trung Quốc có khiến ông thay đổi quan điểm về đàm phán với Bắc Kinh trong lĩnh vực AI hay không, Ngoại trưởng Mỹ chỉ trả lời rằng mỗi quốc gia đều hành động vì lợi ích riêng và ông đang làm việc cho người dân Mỹ.
Những diễn biến trên cho thấy vụ việc liên quan đến Jensen Huang đã vượt xa phạm vi một bê bối đời tư thông thường. Đằng sau những cáo buộc chưa được xác minh đầy đủ là cuộc cạnh tranh ảnh hưởng ngày càng gay gắt giữa giới công nghệ và các nhà hoạch định chính sách Mỹ, trong đó Nvidia cùng hoạt động kinh doanh chip AI tại Trung Quốc trở thành tâm điểm.
QT (SHTT)
Bài đọc nhiều
