Bão Wipha lao thẳng Philippines khiến gần 100.000 người ảnh hưởng, Hong Kong dự kiến nâng mức cảnh báo

Theo thông tin từ Cơ quan Khí tượng Philippines (PAGASA), bão Wipha tạo ra vùng ảnh hưởng trực tiếp bao gồm các tỉnh miền Bắc Luzon như Cagayan, Batanes, Apayao, Ilocos Norte và một phần Isabela.

Các đồn điền và khu dân cư ven biển ở Bắc Luzon nằm trong nguy cơ gió giật cấp 8–9 và sóng biển cao, trong khi mưa lớn từ gió mùa Tây Nam (Habagat) đã xuất hiện rộng khắp Luzon. Tại miền Trung – Tây Visayas, mưa to do Habagat được tăng cường bởi bão Wipha đã làm ngập lụt nhiều khu vực. Điển hình, tại tỉnh Negros Occidental đã có khoảng 458 hộ (tương đương 1.629 người) phải sơ tán đến các điểm trú ẩn sau khi sông Hilabangan vỡ bờ, làm chìm ngập khu dân cư và trung tâm thương mại địa phương.

Theo báo cáo của Ban quản lý rủi ro thiên tai Philippines (NDRRMC), tổng cộng có 96.791 người bị ảnh hưởng bởi mưa lũ (37.598 hộ gia đình) và 11.689 người đang sơ tán ở các trung tâm trong đợt mưa bão này. Trong đó, khoảng 26 vùng (tỉnh/thành) trên cả nước chịu ngập nặng, nhiều nhất là 19 khu vực ở Trung Visayas (Cebu), tiếp theo là ở Tây Visayas và Bắc Luzon.

Thiệt hại về người và tài sản

Đến nay chưa có báo cáo chính thức về thương vong do bão Wipha. NDRRMC cho biết có 2 người mất tích trong mưa lũ (chưa tìm thấy), nhưng chưa xác nhận trường hợp tử vong nào. Nhiều khu dân cư, công trình và cơ sở hạ tầng bị ngập úng hoặc hư hại. Ví dụ, mưa lớn đã làm vỡ bờ đê sông Hilabangan ở Negros Occidental, "đánh úp" khu dân cư Barangay Camugao (thành phố Kabankalan) và khu vực thương mại ven sông.

Tại Manila và các vùng phụ cận, nước ngập cũng đã gây tắc đường và gián đoạn điện sinh hoạt. Chính phủ Philippines đang khẩn trương đánh giá thiệt hại tài sản và cây trồng; hiện các báo cáo ban đầu cho thấy nhiều ruộng lúa, hoa màu và nhà cửa ở Luzon và Visayas bị ngập sâu nhưng con số cụ thể vẫn đang được rà soát.

Phản ứng của chính phủ và cứu trợ quốc tế

Ngay từ khi bão Wipha hình thành, chính quyền Philippines đã kích hoạt kế hoạch ứng phó thiên tai: cảnh báo sơ tán người dân vùng thấp trũng và mở các trung tâm trú ẩn. Theo NDRRMC, 3.556 hộ (11.689 người) đã tập trung tại các trung tâm sơ tán nhà nước; hàng nghìn gia đình khác đi ở nhờ người thân hoặc khu vực cao hơn.

Bên cạnh đó, các tỉnh như Benguet đã chủ động xả lũ: ví dụ, một cửa đập của Nhà máy Thủy điện Binga ở Benguet đã được mở để hạ mực nước tích trữ phòng ngừa nguy cơ vỡ đập. Các trường học và văn phòng tại nhiều khu vực (Manila, Negros…) đã thông báo ngừng hoạt động hoặc hoãn học để đảm bảo an toàn.

Trải qua hàng loạt bão lớn trước đó, chính phủ Philippines thường huy động lực lượng quân đội – cảnh sát đưa dân ra khỏi vùng nguy hiểm và phân phối lương thực tạm thời. Cộng đồng quốc tế cũng sẵn sàng hỗ trợ nếu cần. Ví dụ, trong cơn bão Man-Yi hồi tháng 11/2024, Hoa Kỳ đã cam kết viện trợ khẩn cấp 1 triệu USD và triển khai lực lượng hỗ trợ Philippines.

Các tổ chức cứu trợ như Hội Chữ Thập Đỏ Quốc tế (IFRC) thường bố trí sẵn tiền, chăn màn và bộ dụng cụ khẩn cấp ở các kho ở Cebu, Subic và Manila để ứng phó bão lũ. Trong trường hợp Wipha đổ bộ mạnh, các cơ quan quốc tế cũng đã thông báo đặt đội cứu trợ trên trạng thái trực chiến.

Ảnh hưởng lan rộng ra khu vực lân cận

Sáng 19/7, Wipha đã mạnh lên thành Bão nhiệt đới cấp 2 (gió ~100 km/h, giật 125 km/h) và đi vào Biển Đông. Viện Khí tượng Nhật Bản (JMA) dự báo bão sẽ càng lúc càng mạnh với sức gió tối đa đến 108 km/h. Cơ quan Khí tượng Hong Kong (Trung Quốc) cũng cảnh báo Wipha càng gần Hồng Kông có thể đạt gió giật cấp 11 (130 km/h). Theo dự báo, tâm bão có thể đến gần khu vực Quảng Đông và Hồng Kông ngày 20/7 và tiến vào vịnh Bắc Bộ ngày 21/7.

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Việt Nam (NCHMF) cho biết cường độ bão có thể tăng lên cấp 12 (200–220 km/h) khi gần biển Hải Nam (Trung Quốc). Dự kiến sáng 21/7 bão đi vào vịnh Bắc Bộ, gây mưa lớn ở Bắc và Trung Bộ trong các ngày 21–24/7.

Theo South China Morning Post, Đài Thiên văn Hồng Kông đang xem xét khả năng phát đi tín hiệu cảnh báo bão cấp độ 3 vào chiều 19-7, khi cơn bão Wipha được dự báo sẽ áp sát vùng châu thổ sông Châu Giang trong ngày 20-7. Miền nam Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây, Hải Nam) được dự báo sẽ có gió rất mạnh và sóng biển cao (đến 5 mét) do Wipha. Như vậy, cơn bão Wipha không chỉ đe dọa Philippines mà còn ảnh hưởng lớn đến khu vực Đông Nam Á và vùng biển lân cận trong những ngày tới.