Bất chấp phản đối từ Mỹ, một nhà ngoại giao Trung Quốc vừa được chọn làm thẩm phán của Toà án án quốc tế về Luật biển (Itlos), tổ chức thụ lý và giải quyết các tranh chấp biển, trong bối cảnh Trung Quốc đang có nhiều tranh chấp với các nước láng giềng trên biển Đông.
Ông Duan Jielong. (Ảnh: SCMP)

Ông Duan Jielong, đại sứ Trung Quốc tại Hungary, là 1 trong 6 thẩm phán được bầu tại kỳ họp lần thứ 30 của các quốc gia thành viên của Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển (UNLCOS) tại trụ sở của Liên Hợp quốc ở New York.

Ông Duan sẽ là quan chức thứ tư của Trung Quốc từng được bầu vào Itlos. Nhiệm kỳ 9 năm của ông này sẽ bắt đầu từ ngày 1/10.

Toà án quốc tế về Luật biển, được thành lập theo UNLOS, là một tổ chức liên chính phủ có trụ sở tại Hamburg, Đức, có nhiệm vụ giải quyết các tranh chấp trên biển. Tổ chức này có 21 thẩm phán và kỳ họp thứ 30 bầu ra 7 thẩm phán thay thế.

Mỹ không phải một bên ký kết của UNCLOS nhưng trước đó bày tỏ phản đối mạnh mẽ ứng viên của Trung Quốc vì Bắc Kinh không tuân thủ luật pháp quốc tế trên biển Đông. Trong tuyên bố đưa ra hồi tháng 7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo khẳng định rằng những yêu sách của Trung Quốc trên biển Đông là trái luật quốc tế.

Ông David Stilwell, Trợ lý ngoại trưởng Mỹ về Đông Á và Thái Bình Dương, nói: “Bầu đại diện Trung Quốc vào cơ quan này giống như thuê kẻ đốt nhà vào điều hành sở cứu hoả”.

Năm 2013, Trung Quốc bị Philippines kiện lên Toà án trọng tài thường trực về Luật biển, một tổ chức trọng tài quốc tế khác có trụ sở tại La Hay, Hà Lan, vì hàng loạt vấn đề tranh chấp trên biển Đông. Toà án tuyên “đường 9 đoạn” của Trung Quốc trên biển Đông là vô giá trị và các đảo nhân tạo mà nước này tạo nên trên biển Đông không được hưởng các quyền trên biển.

Kỳ họp ngày 24/8 còn bầu các thẩm phán từ Malta, Italy, Chile, Cameroon và Ukraine. Một cuộc bỏ phiếu nữa sẽ được tổ chức để chọn ghế cuối cùng từ 2 ứng viên Jamaica và Brazil.

Itlos là một trong nhiều tổ chức giải quyết tranh chấp. Trong lịch sử 24 năm, toà án này đã thụ lý 28 vụ kiện, trong đó có những vụ yêu cầu thả thuỷ thủ đoàn và tàu, quyền tài phán của quốc gia ven biển, tự do hàng hải, môi trường biển, cờ của tàu thuyền và bảo tồn nguồn cá.

Từ khi thành lập năm 1996, tổ chức này luôn có một thẩm phán người Trung Quốc. Những người tiền nhiệm của ông Duan gồm Zhao Lihai (1996 - 2000), Xu Guangjian (2001- 2007) và Gao Zhiguo (2008- 2020).

Ông Duan có bằng thạc sĩ ngành luật và đã học tại Trường Luật thuộc ĐH Columbia. Trước đó, ông này là đại sứ Trung Quốc tại Singapore; làm việc tại Vụ Luật và Công ước của Bộ Ngoại giao Trung Quốc trong những năm 2000, khi ASEAN và Trung Quốc đạt được Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC).

Theo Bình Giang (Tiền Phong)