Một bức tượng Phật từng khiến dư luận quốc tế xôn xao cách đây hơn một thập kỷ bất ngờ được nhắc lại, khi những bí mật ẩn giấu bên trong vẫn chưa được giải mã hoàn toàn.

Năm 2015, CNN đưa tin về một pho tượng có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng lại xuất hiện tại châu Âu. Điều gây chấn động không nằm ở giá trị nghệ thuật, mà ở phát hiện đặc biệt: bên trong tượng chứa một thi thể người được cho là có niên đại khoảng 1.000 năm.

Trước đó, vào năm 2014, bức tượng được một nhà sưu tầm tư nhân đưa đến Hà Lan để kiểm tra và phục chế. Trong quá trình này, các chuyên gia đã sử dụng công nghệ chụp cắt lớp CT nhằm quan sát cấu trúc bên trong và phát hiện một bộ xương người trong tư thế ngồi thiền.

05-1775346867-bi-an-buc-tuong-phat-chua-thi-the-nha-su-cau-chuyen-gay-chan-dong-van-chua-co-loi-giai
Bức tượng có xuất xứ từ Trung Quốc (Ảnh: CNN).

Hình ảnh thu được cho thấy phần lồng ngực gần như không còn nội tạng, thay vào đó là những mảnh giấy nhỏ chứa ký tự chữ Hán cổ. Phát hiện này khiến giới nghiên cứu đặc biệt chú ý, bởi nó gợi mở về những nghi thức tôn giáo và phương pháp bảo tồn cơ thể ít được biết đến.

Danh tính của thi thể được cho là một nhà sư tên Liuquan, sống vào khoảng năm 1100 và thuộc một dòng thiền tại Trung Quốc. Tuy nhiên, nhiều chi tiết liên quan đến nhân thân cũng như quá trình bảo tồn vẫn chưa được xác nhận tuyệt đối.

Một số nhà khoa học nhận định trường hợp này có thể liên quan đến nghi thức “tự ướp xác” từng xuất hiện tại một số khu vực châu Á như Trung Quốc hay Nhật Bản. Theo các tài liệu, quá trình này đòi hỏi người tu hành phải trải qua chế độ ăn uống khắc nghiệt nhằm giảm tối đa lượng mỡ và độ ẩm trong cơ thể. Ngoài ra, họ có thể sử dụng thảo dược hoặc các chất có độc tính nhẹ để hạn chế sự phân hủy sau khi qua đời.

05-1775346867-bi-an-buc-tuong-phat-chua-thi-the-nha-su-cau-chuyen-gay-chan-dong-van-chua-co-loi-giai
Ảnh chụp CT bức tượng (Ảnh: CNN).

Ở giai đoạn cuối, người tu hành được cho là ngồi thiền trong không gian kín cho đến khi trút hơi thở cuối cùng. Tuy vậy, các chi tiết cụ thể của nghi thức này có thể khác nhau tùy từng khu vực và vẫn còn gây nhiều tranh luận trong giới nghiên cứu.

Tỷ lệ thành công của quá trình tự ướp xác được đánh giá là rất thấp. Những trường hợp được cho là bảo tồn thành công thường được tôn kính trong một số cộng đồng Phật giáo.

Một giả thuyết khác cho rằng thi thể nhà sư có thể từng được thờ riêng trong thời gian dài trước khi được đặt vào bên trong pho tượng, có thể diễn ra sau khi ông qua đời nhiều thế kỷ. Tuy nhiên, mốc thời gian cũng như cách thức thực hiện vẫn là ẩn số.

Bên cạnh đó, hành trình của bức tượng từ Trung Quốc sang châu Âu cho đến nay vẫn chưa được làm rõ. Các nhà nghiên cứu từng tiến hành phân tích ADN nhằm truy tìm nguồn gốc, song kết quả chi tiết không phải lúc nào cũng được công bố rộng rãi.

05-1775346867-bi-an-buc-tuong-phat-chua-thi-the-nha-su-cau-chuyen-gay-chan-dong-van-chua-co-loi-giai
Bức tượng được đưa vào máy quét (Ảnh: CNN).

Pho tượng này từng được trưng bày tại nhiều bảo tàng ở châu Âu, trong đó có Hungary, trong giai đoạn 2014–2015, thu hút sự quan tâm lớn từ công chúng và giới khoa học.

Tại Việt Nam, những trường hợp tương tự cũng từng được ghi nhận. Ở chùa Đậu, hiện vẫn lưu giữ hai pho tượng chứa nhục thân của các thiền sư Vũ Khắc Minh và Vũ Khắc Trường từ thế kỷ 17. Trải qua nhiều lần trùng tu, các thi hài vẫn được bảo tồn trong tư thế ngồi thiền, với hình dáng gần như tượng thờ.

Dù đã có nhiều giả thuyết được đưa ra, cơ chế chính xác giúp những thi thể này tồn tại qua hàng thế kỷ vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ, tiếp tục thôi thúc giới khoa học tìm kiếm lời giải.