Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những chuyển dịch sâu sắc và áp lực nặng nề lên thị trường lao động toàn cầu.

Thực tế cho thấy khả năng thích nghi của thị trường hiện vẫn chưa bắt kịp tốc độ phát triển của công nghệ. Điển hình tại Anh, một nghiên cứu từ ngân hàng đầu tư Morgan Stanley chỉ ra rằng AI đã khiến lượng việc làm ròng sụt giảm 8% trong năm vừa qua, xác lập mức giảm cao nhất trong nhóm các nền kinh tế lớn trên thế giới.

Dẫu vậy, giữa bức tranh đầy biến động đó, tỷ phú Bill Gates, đồng sáng lập Microsoft và là một người ủng hộ mạnh mẽ AI, nhận định rằng vẫn có bốn nhóm ngành nghề giữ được sự an toàn trước làn sóng tự động hóa.  

22-1787372942-bill-gates-tien-doan-u-am-ve-tuong-lai-loat-nganh-nghe-bi-anh-huong-boi-ai

Là một trong những nhân vật tiên phong định hình ngành công nghệ thế giới, tiếng nói và góc nhìn của Bill Gates đối với các vấn đề máy tính luôn mang sức ảnh hưởng đặc biệt. Dẫn nguồn từ Economic Times, ban đầu vị tỷ phú này đánh giá các lập trình viên, nhà sinh học cùng lực lượng lao động trong ngành năng lượng sẽ tiếp tục duy trì vai trò không thể thay thế khi kỷ nguyên tự động hóa lên ngôi.

Sau đó, trong một cuộc phỏng vấn bổ sung, ông đã điền thêm nhóm vận động viên chuyên nghiệp vào danh sách này, coi đây là một trong số ít lĩnh vực có thể trường tồn ngay cả khi máy móc thay thế phần lớn công việc của xã hội. Điều này cũng đồng nghĩa rằng người hâm mộ thể thao toàn cầu vẫn sẽ luôn có những ngày hội như World Cup để dõi theo.  

Xuất hiện trong chương trình The Tonight Show with Jimmy Fallon, Bill Gates đã hóm hỉnh dẫn chứng về giá trị cảm xúc đặc thù của con người: "Bạn biết đấy, giống như bóng chày. Chúng ta sẽ không muốn xem robot chơi bóng chày."

Đồng thời, khi người dẫn chương trình Jimmy Fallon đặt câu hỏi liệu con người có còn cần thiết trong tương lai hay không, ông đã đưa ra một câu trả lời đầy suy ngẫm: "Không phải việc nào con người cũng bị thay thế. Chúng ta sẽ quyết định điều đó". Vị tỷ phú phân tích thêm: "Sẽ có một số việc dành cho con người. Nhưng trong việc sản xuất, vận chuyển và trồng trọt, theo thời gian, những vấn đề đó về cơ bản sẽ được giải quyết".  

Từ trước đến nay, nhà đồng sáng lập Microsoft luôn nhìn nhận AI như một động lực mang tính tích cực. Trong cuộc phỏng vấn với đài CNN vào năm ngoái, ông từng khẳng định: "Khi năng suất tăng, bạn có thể tạo ra nhiều thứ hơn". Đối với ông, "Đó không phải điều xấu. Câu hỏi là liệu nó có đến quá nhanh khiến bạn không có đủ thời gian để thích nghi hay không?"

Ở chiều ngược lại, nguy cơ từ sự thâm nhập của AI vẫn hiện hữu rõ rệt đối với nhiều ngành nghề. Một nghiên cứu được Microsoft công bố vào năm 2025 từng đưa ra danh sách 40 công việc "có nguy cơ cao nhất" trước đà tiến hóa của công nghệ này.

Tuy nhiên, làm rõ thêm về nhận định trên, nhà nghiên cứu cấp cao của Microsoft là ông Kiran Tomlinson đã chia sẻ với đài Sky News rằng báo cáo thực chất "khảo sát những nhóm nghề có thể sử dụng hiệu quả chatbot AI, chứ không nhằm loại bỏ hoặc thay thế việc làm".  

Theo các số liệu thống kê về mức độ giao thoa với AI, phiên dịch viên và biên dịch viên là nhóm đứng đầu với tỷ lệ lên tới 98%. Xếp ngay sau đó là các nhà sử học, nhà toán học và biên tập viên với cùng tỷ lệ 91%, tiếp theo là lập trình viên máy tự động ở mức 90%.

Nhóm ngành sáng tạo và xử lý thông tin cũng ghi nhận tỷ lệ tương tác đáng kể, bao gồm nhà văn và tác giả (85%), trợ lý thống kê (85%), đại diện kinh doanh (84%), biên tập viên tài liệu kỹ thuật (83%).