Chân dung những cử tri Mỹ bỏ phiếu cho Donald Trump

Dù tỷ phú Donald Trump thường phát ngôn gây sốc và bị nhiều đảng viên Cộng hòa cao cấp tẩy chay, hàng triệu người đặt niềm tin vào nước Mỹ mới với nhiều đổi thay nếu Trump đắc cử.

Một năm sau khi Donald Trump phát động chiến dịch tranh cử, ông đã khiến cả thế giới ngạc nhiên khi luôn chiếm thế thượng phong trong phần lớn các cuộc bầu cử sơ bộ. Sự không chuyên nghiệp về chính trị và phong cách ăn nói bỗ bã, gây sốc tuy hứng nhiều chỉ trích của các nghị sĩ, chính khách từ chính đảng Cộng hòa, nhưng lại thu phục hàng triệu cử tri. Qua đó, chính người dân đã giúp Trump trở thành ứng viên gần như chính thức của đảng Cộng hòa để tranh cử tổng thống Mỹ.

Qua một năm, các nhà quan sát chính trị đã nhận ra thành phần cử tri ủng hộ Trump chủ yếu là công nhân, xa rời với thế giới chính trị, hờ hững với những học thuyết bảo thủ cốt lõi của đảng Cộng hòa trong nhiều thập kỷ qua.

Anh thợ máy Robert, 36 tuổi, nói những lý do để ủng hộ Trump như: Trump không thể bị đồng tiền mua chuộc, do ông đã là tỷ phú. Trump cũng đề xuất áp thuế vào hàng hóa từ những công ty Mỹ đẩy gia công ra ngoài.... Do vậy, Robert và các đồng nghiệp đã quyết tâm ủng hộ Trump từ vòng bầu cử sơ bộ đầu tiên.

Nhiều thống kê cho thấy quá trình cử tri chuyển từ ngờ vực sang yêu thích Trump diễn ra từ từ. Tháng 3/2015, khảo sát của NBC News và Wall Street Journal ghi nhận 74% ý kiến của cử tri Cộng hòa là họ không nghĩ đến việc ủng hộ Trump. Con số này giảm còn 66% khi ông khởi động chiến dịch tranh cử vào 3 tháng sau đó. Đến tháng 4/2016, tỷ lệ này giảm chỉ còn 38%.

Nói về sự ủng hộ dành cho Trump cũng là nói về những nhóm thiểu số các cử tri của đảng Cộng hòa vốn không được chú trọng nhiều. Nhưng họ đã kết hợp với nhau và ngày càng khiến các thành viên cao cấp phải lo ngại. Chiến thắng đầu tiên của Trump ở bang New Hampshire đạt 35% tỷ lệ phiếu bầu, nhưng sau đó đã thắng ở các bang đông dân như Pensylvania đến 56,7%.

"Ông ấy đã tiên đoán trước những điều có thể xảy ra. Ông ấy nói chuyện với nhân dân. Tôi tin ông ta sẽ đấu tranh vì đất nước. Chưa bao giờ tôi thấy hứng thú với một ứng viên nào kể từ thời ông Reagan", bà B.J. Cobb, 64 tuổi, nói. Bà thừa nhận ban đầu từng rất sốc với các ý tưởng kỳ lạ mà Trump đưa ra, như bức tường ngăn cách với Mexico. Nhưng dần dần bà đã bị thuyết phục.

Tuy nhiên, lý do phổ biến nhất mà người dân Mỹ đặt niềm tin ở Trump có thể khiến nhiều người ngạc nhiên. Đó không phải là bức tường để ngăn người nhập cư từ Mexico, hay chính sách cấm cửa người Hồi giáo, mà là sự lũng đoạn của đồng tiền trong thế giới chính trị. Cử tri Eleanor Crume, 72 tuổi, nói: "Ông ấy không thể bị các nhóm vận động hành lang mua chuộc". Một cử tri trẻ hơn, Travis Klinefelter, 39 tuổi, cho rằng: "Trump có thể nói những gì ông muốn, vì ông không phải dựa dẫm vào những nhà tài trợ nào để quyết định ông ta được hoặc không được phát biểu về điều gì".

Một cuộc thăm dò của Washington Post và ABC News thực hiện hồi tháng 3 cho thấy, những nhóm cử tri Cộng hòa đã bỏ phiếu cho Trump tự nhận họ "đang vật lộn về kinh tế", hoặc cảm thấy người da trắng đang phải chịu cạnh tranh và thua thiệt so với những nhóm sắc tộc khác. Trung tâm nghiên cứu Pew khi thực hiện thăm dò hồi tháng 4 và 5 cũng cho kết quả tương tự. Các cử tri nói họ cảm thấy người nhập cư đe dọa các giá trị Mỹ hơn là củng cố xã hội, đạo Hồi khuyến khích bạo lực hơn các tôn giáo khác...

Phong cách tranh cử chủ nghĩa dân túy và ưu tiên người bản xứ của Trump cũng là một điểm nhấn riêng rẽ. Ông tỏ ra rất bảo thủ về vấn đề an ninh biên giới và nhập cư; đề xuất một chính sách "hỗn hợp" về sự biệt lập và quân phiệt trong chính sách đối ngoại. Những điều này làm vừa lòng các cử tri, nhưng khiến các lãnh đạo đảng Cộng hòa tức tối. "Ông ấy cực đoan ở một số vấn đề, nhưng ôn hòa ở các lĩnh vực khác. Tôi thích sự kết hợp này", cử tri John Bishop, 46 tuổi, nói.

Một điều quan trọng làm nên sức hấp dẫn của Trump lại chính là điểm mà các đối thủ như bà Clinton sử dụng để tấn công: thiếu kinh nghiệm chính trường. Các cử tri tin rằng, vì là một người mới nên Trump sẽ sẵn sàng vượt qua được tình trạng bế tắc do những cuộc đấu tranh đảng phái, để điều hành hiệu quả hơn các chính trị gia thông thường. "Trump sẽ có nhiều hành động quyết liệt, tôi nghĩ ông ấy sẽ phá vỡ được vòng lẩn quẩn", cử tri trẻ Jacob Elias, 22 tuổi từ bang Wisconsin, bày tỏ.

Theo Minh Anh (Zing.vn)