Giữa không gian sang trọng của quốc yến Nhà Trắng, hai chiếc bình giữ nhiệt đặt cạnh Chủ tịch Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên trở thành chi tiết thu hút sự chú ý. Đằng sau vật dụng quen thuộc này là một nét văn hóa phổ biến tại Trung Quốc.

Tại quốc yến Nhà Trắng tối 24/9, sự chú ý không chỉ tập trung vào những bài phát biểu hay nghi thức ngoại giao. Một chi tiết rất đời thường cũng nhanh chóng lọt vào tầm quan sát: hai chiếc bình giữ nhiệt được đặt ngay cạnh chỗ ngồi của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên.

Giữa bàn tiệc với dao nĩa bạc, ly pha lê và không gian trang trọng, bình màu đen của ông Tập và bình màu trắng của bà Bành tạo nên một hình ảnh khá đặc biệt.

Theo South China Morning Post, với những người am hiểu văn hóa Trung Quốc, việc mang theo bình giữ nhiệt không phải điều quá xa lạ. Đây là vật dụng được nhiều người sử dụng để đựng đồ uống nóng, đặc biệt khi bước vào một độ tuổi nhất định.

26-1790381771-chiec-binh-giu-nhiet-cua-ong-tap-tai-quoc-yen-nha-trang-gay-chu-y
Chiếc bình giữ nhiệt trên bàn quốc yến ở Nhà Trắng ngày 24/9. Ảnh: Reuters.

Vì sao bình giữ nhiệt phổ biến ở Trung Quốc?

Theo quan niệm phổ biến trong y học cổ truyền Trung Quốc, nhiều người cho rằng đồ uống ấm phù hợp với cơ thể hơn. Những chiếc bình giữ nhiệt vì thế không chỉ được dùng để chứa nước nóng mà còn có thể dùng để pha trà, thảo dược hoặc các nguyên liệu truyền thống.

Thói quen này thậm chí xuất hiện trong những sự kiện chính trị lớn tại Trung Quốc. Trong các kỳ họp quan trọng ở Bắc Kinh, ông Tập thường có hai cốc trà được đặt trước mặt. Đây là cách phục vụ riêng dành cho ông, trong khi các quan chức cấp cao khác thường chỉ có một cốc và được nhân viên rót thêm khi cần.

Sự xuất hiện của bình giữ nhiệt tại quốc yến Nhà Trắng vì thế vừa tạo cảm giác bất ngờ trong một khung cảnh đặc biệt trang trọng, vừa phản ánh một thói quen khá quen thuộc trong đời sống Trung Quốc.

Chi tiết này cũng có phần tương đồng với một thói quen đồ uống nổi tiếng của nước chủ nhà. Tổng thống Mỹ Donald Trump được biết đến với sở thích uống Diet Coke, đến mức trong Phòng Bầu dục có một nút bấm màu đỏ chuyên dụng để gọi loại đồ uống này.

Tuy nhiên, chiếc bình giữ nhiệt chỉ là một trong nhiều chi tiết nhỏ được giới quan sát chú ý trong chuyến thăm của ông Tập. Từng cái bắt tay, ánh mắt, cái vỗ vai hay những cử chỉ tương tác giữa hai nhà lãnh đạo đều được theo dõi kỹ lưỡng.

Từ cái cúi đầu đến cái vỗ vai

Màn tiếp xúc đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra tại Căn cứ Không quân Andrews, khi Tổng thống Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump trực tiếp ra đường băng đón Chủ tịch Tập Cận Bình cùng phu nhân.

26-1790381771-chiec-binh-giu-nhiet-cua-ong-tap-tai-quoc-yen-nha-trang-gay-chu-y
Tổng thống Donald Trump thể hiện sự thân thiện khi đón Chủ tịch Tập Cận Bình, với nụ cười và nhiều lần vỗ nhẹ lên vai nhà lãnh đạo Trung Quốc trong lễ đón tại Căn cứ Không quân Andrews. Ảnh: Reuters.

Chuyên gia ngôn ngữ cơ thể Patti Wood cho rằng việc tổng thống Mỹ trực tiếp có mặt tại đường băng để đón một nhà lãnh đạo nước ngoài là hành động mang tính biểu tượng và không phải lúc nào cũng diễn ra.

Theo bà Wood, ông Tập trông khá thoải mái trong suốt màn đón tiếp.

Đến sáng 24/9, hai nhà lãnh đạo tiếp tục gặp nhau tại Nhà Trắng. Khi chào hỏi, ông Tập thực hiện động tác cúi đầu theo nghi thức phù hợp với văn hóa Trung Quốc. Ông Trump ngay sau đó đưa tay ra bắt mà không thực hiện động tác tương ứng.

Bà Wood nhận định đây là cách chào thường thấy của ông Trump, đồng thời cho thấy sự khác biệt giữa nghi thức giao tiếp của hai nền văn hóa.

Trong lúc bắt tay, ông Trump vỗ lên phần trên cánh tay của ông Tập. Theo chuyên gia này, đây là một cử chỉ thường xuất hiện trong cách giao tiếp của Tổng thống Mỹ và có thể được xem là biểu hiện của sự gần gũi.

Không lâu sau, ông Tập cũng được ghi lại khoảnh khắc vỗ vào lưng ông Trump. Theo bà Wood, việc hai nhà lãnh đạo sử dụng những cử chỉ tương tự cho thấy tương tác giữa họ khá tự nhiên, đồng thời những hành động này cũng có thể mang theo các thông điệp riêng.

Một khoảnh khắc khác xảy ra khi ông Trump dẫn ông Tập đi dọc hành lang Nhà Trắng và dừng lại tại "Hành lang Danh vọng Tổng thống", nơi trưng bày các bức chân dung được đóng khung.

Ông Trump lần lượt chỉ vào chân dung của mình rồi hướng sang vị trí dành cho cựu Tổng thống Joe Biden. Thay vì ảnh ông Biden, khu vực này lại xuất hiện hình ảnh một chiếc bút ký tự động.

Ông Trump nhiều lần đề cập đến chiếc bút này và cho rằng nó từng được sử dụng để ký các văn bản thay mặt ông Biden.

26-1790381771-chiec-binh-giu-nhiet-cua-ong-tap-tai-quoc-yen-nha-trang-gay-chu-y
Các nhà phân tích ngôn ngữ cơ thể đặc biệt chú ý đến cái bắt tay giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Trong lúc nghe ông Trump nói, ông Tập bật cười thành tiếng. Sau đó, ông Trump tiếp tục thân mật vỗ vai nhà lãnh đạo Trung Quốc khi cả hai đi tiếp.

Những cử chỉ này tạo nên một bầu không khí tương đối thân mật trước khi hai nhà lãnh đạo bước vào phần chính thức hơn của chuyến thăm tại quốc yến Nhà Trắng.

Những thông điệp được đưa ra tại bàn tiệc

Tối 24/9, Tổng thống Trump chủ trì quốc yến tại Nhà Trắng để chiêu đãi Chủ tịch Tập Cận Bình.

Trong bài phát biểu, ông Trump nhắc lại dấu mốc 158 năm trước, khi các nhà ngoại giao Trung Quốc lần đầu tới Mỹ và gặp gỡ những trí thức như Henry David Thoreau cùng nhiều nhân vật chính trị nổi tiếng của nước này.

"Tối nay, chúng ta làm sống lại tinh thần của cuộc gặp gỡ đầu tiên đó trên đất Mỹ khi cùng hội tụ với những lãnh đạo hàng đầu trong các lĩnh vực kinh doanh, văn hóa và chính quyền thời nay", ông Trump nói.

Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh mối quan hệ giữa ông và ông Tập, cho rằng dù hai bên đại diện cho những thể chế khác nhau, mối liên kết giữa người dân hai nước vẫn bền chặt và hai bên "chưa bao giờ hòa hợp đến thế".

Về phía Trung Quốc, ông Tập cho biết các cuộc hội đàm với ông Trump trong chuyến thăm đã giúp hai bên đạt được "tiếng nói chung trên nhiều vấn đề". Ông đồng thời gợi ý Washington và Bắc Kinh cần tìm kiếm một phương thức hợp tác mới.

Chủ tịch Trung Quốc không phủ nhận sự cạnh tranh giữa hai cường quốc, nhưng nhấn mạnh hai bên cần "thể hiện vai trò của các nước lớn có trách nhiệm".

Hai cụm từ "mang tính xây dựng" và "ổn định" được ông Tập sử dụng trong các cuộc hội đàm và tiếp tục được nhắc lại tại quốc yến.

26-1790381790-chiec-binh-giu-nhiet-cua-ong-tap-tai-quoc-yen-nha-trang-gay-chu-y
Tổng thống Trump vui mừng giới thiệu phòng khiêu vũ mới tới Chủ tịch Tập và các quan khách tại tiệc chiêu đãi cấp nhà nước tối 25/9. Ảnh: NYT.

Tại buổi tiệc, ông Tập cảm ơn Tổng thống Trump và phu nhân vì công tác chuẩn bị cho chuyến thăm, đồng thời đánh giá cao sự chú trọng đến từng chi tiết và sự chu đáo của phía Mỹ.

Ông cũng nhắc tới Tổng thống Mỹ đầu tiên George Washington, người từng sở hữu một bộ sưu tập lớn đồ sứ Trung Quốc. Theo ông Tập, những hiện vật này là một phần minh chứng cho lịch sử giao thương lâu dài giữa hai nước, theo SCMP.

Nhân dịp Tết Trung thu, ông Tập gửi lời chúc tới ông Trump và gia đình, đồng thời bày tỏ mong muốn mọi người có một mùa lễ an lành, hạnh phúc. Tết Trung thu năm nay rơi vào thứ Sáu, ngày 25/9.

Giữa những nghi thức ngoại giao cấp cao, từ cái bắt tay, cái vỗ vai cho tới hai chiếc bình giữ nhiệt trên bàn tiệc, chuyến thăm của ông Tập tại Nhà Trắng vì thế được chú ý không chỉ bởi những tuyên bố chính thức mà còn bởi hàng loạt chi tiết nhỏ trong cách hai nhà lãnh đạo tương tác.