Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa sa thải hơn 4.100 nhân viên liên bang giữa lúc chính phủ Mỹ đóng cửa vì khủng hoảng ngân sách, động thái làm dấy lên làn sóng phản đối dữ dội.
11-1760172368-chinh-phu-my-dong-cua-hon-4100-vien-chuc-mat-viec-mot-ngay.jpg
Trụ sở Bộ lao động Mỹ. Chính quyền Trump cho biết sẽ có nhiều đợt sa thải tiếp theo trong tương lai. Ảnh: Reuters .

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã sa thải hơn 4.100 nhân viên liên bang hôm 10/10 (giờ địa phương), giữa lúc chính phủ Mỹ tiếp tục rơi vào tình trạng tê liệt do đóng cửa ngân sách, theo tài liệu mới được Bộ Tư pháp trình lên tòa án liên bang.

Thông tin này được tiết lộ sau khi Thẩm phán Susan Illston của Tòa án Liên bang Mỹ ra lệnh yêu cầu chính quyền Trump công bố số liệu, trong khuôn khổ vụ kiện do các công đoàn viên chức nộp đơn ngay trước khi chính phủ ngừng hoạt động.

Chỉ vài giờ trước hạn chót của tòa, Văn phòng Ngân sách Nhà Trắng thông báo bắt đầu tiến hành các đợt cắt giảm nhân sự sau nhiều ngày đưa ra lời cảnh báo.

Một quan chức cấp cao trong chính quyền tiết lộ với Hill rằng những con số này “chỉ là bức tranh tạm thời”, đồng thời tiết lộ “sẽ còn nhiều đợt cắt giảm nữa”.

Các cơ quan liên bang sau đó cũng xác nhận tình trạng sa thải, song tài liệu mới của Bộ Tư pháp mang đến bức tranh rõ nét nhất về quy mô cắt giảm nhân sự.

Đợt sa thải lớn nhất diễn ra tại Bộ Tài chính, với 1.446 nhân viên nhận thông báo mất việc trong ngày 10/10. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cũng chịu ảnh hưởng nặng nề, với khoảng 1.100-1.200 người bị cắt giảm, theo hồ sơ nộp tòa.

Các cơ quan khác của chính phủ Mỹ cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Bộ Giáo dục có 466 nhân viên bị cắt giảm, Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị mất 442 người, Bộ Thương mại giảm 315 vị trí, trong khi Bộ Năng lượng và Bộ An ninh Nội địa lần lượt có 187 và 176 nhân viên bị cho thôi việc.

Tổng cộng, ít nhất 4.100 viên chức liên bang nhận được thông báo mất việc trong cùng một ngày.

Con số này chưa tính đến hơn 30 nhân viên Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) được cảnh báo có thể bị sa thải sớm, và 126 nhân viên Văn phòng Sáng chế Liên bang đã mất việc ngay trong ngày đầu tiên chính phủ đóng cửa.

Bộ Tư pháp cho biết trong hồ sơ nộp tòa: “Nhiều cơ quan khác đang xem xét khả năng tiến hành thêm các đợt sa thải mới nếu tình trạng thiếu ngân sách tiếp tục kéo dài”.

Vụ kiện nói trên được Liên đoàn Nhân viên Liên bang Mỹ (AFGE) - công đoàn viên chức lớn nhất nước - cùng Liên đoàn Nhân viên Nhà nước, Quận và Thành phố (AFSCME) đệ trình chỉ vài giờ trước khi ngân sách hết hạn hôm 1/10.

Hai tổ chức này yêu cầu tòa án chặn mọi đợt sa thải hàng loạt trong thời gian chính phủ đóng cửa, lập luận rằng chính quyền chỉ được phép tạm nghỉ việc chứ không thể chấm dứt hợp đồng lao động vĩnh viễn.

Vụ kiện nổ ra trong bối cảnh Nhà Trắng dùng lời đe dọa sa thải nhân viên và cắt giảm chương trình liên bang để gây sức ép, buộc đảng Dân chủ phải thông qua dự luật mở cửa lại chính phủ - một lời đe dọa mà ông Trump nay đã hiện thực hóa.

Thẩm phán Illston - người được bổ nhiệm dưới thời cựu Tổng thống Bill Clinton - dự kiến tổ chức phiên điều trần vào ngày 16/10 để xem xét yêu cầu của các công đoàn.

Tuy nhiên, sau khi các đợt sa thải diễn ra, các công đoàn khẩn cầu tòa ban hành lệnh ngăn chặn ngay lập tức. Bà Illston đồng ý đẩy sớm phiên điều trần lên một ngày, nhưng không đình chỉ các quyết định sa thải trong thời gian chờ xét xử.

Trong hồ sơ phản hồi, Bộ Tư pháp lập luận rằng tòa án không có thẩm quyền xét xử vụ việc, đồng thời cho rằng các lập luận của nguyên đơn “không có cơ sở pháp lý”.