Chính phủ Mỹ đứng trước nguy cơ đóng cửa

Theo AP, nếu dự luật cấp ngân sách cho chính phủ không được Quốc hội Mỹ thông qua và được ông Donald Trump ký ban hành trước nửa đêm 30-9, kịch bản trên sẽ xảy ra từ ngày 1-10. Trong trường hợp chính phủ đóng cửa toàn phần hoặc một phần, hàng trăm ngàn nhân viên liên bang có thể bị buộc nghỉ việc tạm thời hoặc phải làm việc mà không được trả lương. Các hoạt động được xem là thiết yếu - như an sinh xã hội, nhiệm vụ quân sự, thực thi luật nhập cư và kiểm soát không lưu - sẽ vẫn tiếp tục, nhưng những dịch vụ khác có thể bị gián đoạn hoặc trì hoãn.

Bất đồng xảy ra khi Đảng Cộng hòa muốn Đảng Dân chủ bỏ phiếu ủng hộ dự luật giữ nguyên hầu hết chi tiêu của chính phủ. Trong khi đó, Đảng Dân chủ yêu cầu bất kỳ dự luật chi tiêu nào cũng phải có điều khoản gia hạn phúc lợi chăm sóc sức khỏe. 

Để giữ vững đòn bẩy đàm phán, các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ có thể phải bỏ phiếu chống lại dự luật tạm thời cấp ngân sách trong 7 tuần trong khi Quốc hội tiếp tục làm việc về dự luật chi tiêu thường niên. Dự luật này đã được Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua. Để qua ải Thượng viện, dự luật cần sự ủng hộ của ít nhất 60 thượng nghị sĩ, tức cần thêm ít nhất 7 phiếu của thành viên Đảng Dân chủ.

Bên cạnh nỗ lực đàm phán, Nhà Trắng đang gây áp lực buộc các nghị sĩ Dân chủ từ bỏ yêu sách của họ, cảnh báo rằng các nhân viên liên bang có thể bị sa thải vĩnh viễn trong thời gian gián đoạn ngân sách. Hôm 28-9, Tổng thống Donald Trump cảnh báo sẽ có nhiều đợt sa thải nếu chính phủ đóng cửa. Trước đó, các cơ quan liên bang cũng được yêu cầu chuẩn bị cho việc sa thải hàng loạt nếu điều này xảy ra. Theo CNBC, một bước đi như thế sẽ đánh dấu sự thay đổi lớn bởi trong những lần chính phủ đóng cửa trước đó, nhân viên liên bang thường chỉ nghỉ việc tạm thời. Theo Ủy ban Chuyên trách ngân sách liên bang Mỹ, khi chính phủ đóng cửa hoàn toàn hồi năm 2013, khoảng 850.000 nhân viên buộc phải nghỉ việc tạm thời.

Theo Cơ quan Nghiên cứu của Quốc hội Mỹ, đã có 14 lần chính phủ đóng cửa kể từ năm 1981. Lần gần đây nhất kéo dài từ tháng 12-2018 đến tháng 1-2019, trong nhiệm kỳ đầu của ông Donald Trump, do bất đồng giữa tổng thống và Quốc hội về vấn đề an ninh biên giới. Đợt đóng cửa này khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại khoảng 3 tỉ USD. Các nhà phân tích cảnh báo rằng một đợt đóng cửa kéo dài có thể làm chậm tăng trưởng, gây xáo trộn thị trường và xói mòn niềm tin của công chúng.