Cơn lốc AI càn quét thị trường lao động: 10 ngành nghề dễ bị AI ‘thâu tóm’ giữa làn sóng sa thải, có cả kế toán!

Thông tin dưới đây được ông Kieran Gilmurray, Giám đốc AI Tạo sinh đầu tiên trên thế giới, Chuyên gia về AI, phân tích dữ liệu và tư vấn số, chia sẻ trên trang LinkedkIn của mình.

Khi trí tuệ nhân tạo AI tiếp tục phát triển với tốc độ nhanh chóng, tác động của nó đến thị trường lao động ngày càng trở thành chủ đề gây tranh luận. Đối với các bậc phụ huynh định hướng tương lai cho con cái và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp hoạch định chiến lược phát triển nhân sự, việc hiểu rõ những công việc có nguy cơ cao bị AI "đe doạ" là rất quan trọng.

Trước khi đi vào cụ thể các công việc, cần hiểu rõ thế nào là "có nguy cơ". Trong bối cảnh này, một công việc được coi là có nguy cơ nếu AI có thể thực hiện phần lớn nhiệm vụ một cách hiệu quả hơn, chính xác hơn hoặc tiết kiệm chi phí hơn so với con người. Điều này thường dẫn đến sự thay đổi về vai trò hoặc  giảm nhu cầu về lao động trong lĩnh vực đó.

Những công việc có nguy cơ bị AI đe dọa cao nhất, gồm:

1. Nhập liệu và xử lý dữ liệu

Những nhân viên nhập liệu và xử lý dữ liệu nằm trong nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi AI nhất. Các thuật toán máy học có thể xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ với tốc độ và độ chính xác vượt xa con người. Theo báo cáo của Viện McKinsey Global, có đến 69% công việc liên quan đến xử lý dữ liệu có thể được tự động hóa bằng công nghệ hiện tại.

2. Nhân viên chăm sóc khách hàng

Mặc dù tương tác giữa con người vẫn có giá trị trong lĩnh vực dịch vụ khách hàng, nhưng chatbot và trợ lý ảo do AI điều khiển ngày càng đảm nhận các yêu cầu thông thường. Theo dự báo của Gartner, đến năm 2025, 95% các cuộc tương tác dịch vụ khách hàng sẽ được hỗ trợ bởi AI.

3. Công nhân sản xuất và lắp ráp

AI và robot đã và đang thay đổi ngành sản xuất từ lâu. Theo một báo cáo của Oxford Economics, dự đoán có tới 20 triệu việc làm trong ngành sản xuất bị thay thế bởi robot trên toàn cầu vào năm 2030.

4. Vận tải và hậu cần

Sự phát triển của xe tự hành đặt ra thách thức lớn đối với việc làm trong ngành vận tải. Trung tâm Vận tải Mỹ ước tính rằng chỉ riêng tại Mỹ, phương tiện tự động có thể thay thế tới 294.000 việc làm trong lĩnh vực lái xe đường dài.

5. Nhân viên bán hàng

Sự bùng nổ của thương mại điện tử cùng các hệ thống gợi ý sản phẩm dựa trên AI đang định hình lại ngành bán lẻ. Hiệp hội Bán lẻ Anh cho biết kể từ năm 2008, 12% việc làm trong lĩnh vực này đã biến mất, một phần do tự động hóa.

6. Chuyên viên phân tích thị trường

AI có khả năng xử lý và phân tích lượng dữ liệu khổng lồ một cách nhanh chóng, giúp tự động hóa nhiều khía cạnh trong nghiên cứu thị trường. Tuy nhiên, việc phát triển chiến lược vẫn đòi hỏi sự nhạy bén và sáng tạo của con người.

7. Biên tập viên và dịch thuật viên

Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) đã có những bước tiến đáng kể, giúp tự động hóa phần lớn công việc hiệu đính và dịch thuật cơ bản. Tuy nhiên, những nội dung phức tạp vẫn cần sự can thiệp của con người.

8. Bác sĩ X-quang và kỹ thuật viên chuẩn đoán

AI ngày càng thành thạo hơn trong việc phân tích hình ảnh y khoa. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí The Lancet Digital Health cho thấy AI có thể phát hiện bệnh từ hình ảnh y tế với độ chính xác tương đương các chuyên gia chăm sóc sức khoẻ con người.

9. Nhà phân tích tài chính

Dù các chiến lược tài chính phức tạp vẫn cần tư duy con người, nhiều công việc phân tích tài chính thường ngày có thể được tự động hóa. Hội đồng Ổn định Tài chính ước tính 28% việc làm trong lĩnh vực ngân hàng tại Anh có nguy cơ cao bị AI thay thế.

10. Kế toán và thủ quỹ

Các phần mềm kế toán tự động sử dụng AI có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ kế toán cơ bản. Theo Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh, khoảng 25,4% công việc của kế toán viên có nguy cơ cao bị tự động hóa.

Bên cạnh những công việc có nguy cơ cao bị AI thay thế, cũng cần nhấn mạnh những công việc ít có khả năng bị AI thay thế trong tương lai gần:

Nhóm nghề cần sự sáng tạo: Nghệ sĩ, nhà văn, nhạc sĩ và nhà thiết kế dựa vào sự sáng tạo độc đáo và trí tuệ cảm xúc của con người thuộc vào nhóm công việc này. Tuy nhiên, chúng ta cũng không nên chủ quan.

Nhân viên y tế: Dù AI có thể hỗ trợ trong việc chẩn đoán, nhưng những công việc đòi hỏi sự đồng cảm và ra quyết định phức tạp, như bác sĩ và y tá vẫn giữ vị trí rất quan trọng.

Giáo viên và nhà giáo dục: Yếu tố con người trong giáo dục, đặc biệt là việc phát triển tư duy phản biện và kỹ năng xã hội là điều không thể thay thế.

Nhân viên công tác xã hội và tư vấn viên: Những công việc yêu cầu trí tuệ cảm xúc cao, sự thấu hiểu con người và kỹ năng giao tiếp tinh tế rất khó để tự động hóa.

Thợ lành nghề: Thợ điện, thợ sửa ống nước và thợ mộc thực hiện các công việc phức tạp, đòi hỏi khả năng ứng biến và xử lý đa dạng trong môi trường thực tế, khó có thể tự động hóa.

Người đưa ra lược kinh doanh và lãnh đạo: Các vai trò liên quan đến ra quyết định cấp cao, xây dựng chiến lược và lãnh đạo đòi hỏi sự phán đoán và khả năng thích ứng linh hoạt của con người, điều mà AI chưa thể đảm nhiệm.

Lực lượng lao động trong tương lai: Thích ứng và nâng cao kỹ năng

Mặc dù AI đặt ra nhiều thách thức cho một số ngành nghề, nhưng nó cũng mở ra những cơ hội mới. Theo Báo cáo Tương lai Việc làm 2020 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, đến năm 2025, có thể có tới 85 triệu việc làm bị AI thay thế, nhưng đồng thời cũng có 97 triệu vai trò mới xuất hiện, phù hợp hơn với sự phân công lao động mới giữa con người, máy móc và thuật toán.

Đối với các bậc phụ huynh và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, bài học quan trọng nhất là phải thúc đẩy khả năng thích ứng và học tập liên tục. Những kỹ năng bổ trợ cho AI như tư duy phản biện, sáng tạo, trí tuệ cảm xúc và giải quyết vấn đề phức tạp sẽ ngày càng trở nên giá trị.

Đối với các bậc phụ huynh, việc định hướng con cái rèn luyện kỹ năng linh hoạt và xây dựng tư duy học tập suốt đời là rất quan trọng. Đối với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, đầu tư vào các chương trình đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho nhân viên sẽ giúp doanh nghiệp thích ứng hiệu quả với sự chuyển đổi này.

Trong tương lai, cách tiếp cận thành công nhất có lẽ sẽ là sự kết hợp giữa con người làm việc cùng AI, tận dụng thế mạnh của cả hai. Bằng cách hiểu rõ những rủi ro và cơ hội mà AI mang lại, chúng ta có thể chuẩn bị tốt hơn cho lực lượng lao động tương lai, sẵn sàng đối mặt với những thách thức và nắm bắt cơ hội phía trước.

Theo LinkedkIn (Thanh Niên Việt)