Thế giới
18/03/2025 20:40'Cơn sốt vàng' khiến cả quốc gia chao đảo: Người người đổ hết tài sản vào vàng, kết cục khiến ai cũng ngậm ngùi
Vào ngày 24 tháng 1 năm 1848, James Wilson Marshall, một thợ mộc gốc New Jersey (Mỹ) đã bất ngờ tìm thấy những mảnh vàng trong lúc ông đang làm việc ở Sông American, khu vực gần Colombia, thành phố California.
Vào thời điểm Marshall phát hiện ra những mảnh vàng lấp lánh và nhỏ bé đầu tiên, Marshall và đã hết sức giữ kín tin tức về kho báu trời cho này nhưng bằng cách nào đó, tin tức đã lan truyền và ngày càng lan rộng.
Đến giữa tháng 3/1848, một vài tờ báo đã đưa tin rằng một lượng lớn vàng đã được tìm thấy tại Sutter's Mill. Đối mặt với tin tức này, nhiều người tỏ ra hoài nghi. Chỉ đến khi Sam Brannan, người đến tận mỏ để kiểm chứng tin tức, đã gây ra một cơn sốt khi ông diễu hành qua thị trấn và trưng bày một lọ vàng đào được từ mỏ vàng.
Đến giữa tháng 6, gần như toàn bộ các cửa hàng và nơi làm việc tại California đều vắng bóng người vì khoảng 3/4 số nam giới ở San Francisco đã rời bỏ thành phố để đến các mỏ vàng. Cùng lúc đó, số lượng thợ mỏ trong khu vực cũng tăng vọt lên khoảng 4.000 người vào tháng 8/1848.
Sau đó, hàng loạt các bài báo lúc bấy giờ cũng bám vào cơn sốt và "thổi phồng" lên các câu chuyện về việc người dân đổi đời nhờ đào vàng trên khắp thế giới, khiến khu vực California xuất hiện thêm một nhóm người nhập cư từ nhiều quốc gia như Quần đảo Sandwich (nay là Hawaii), Mexico , Chile, Peru và Trung Quốc.
"Cơn sốt" khuynh đảo nước Mỹ
Trong suốt năm 1849, nhiều người dân trên khắp nước Mỹ đã thế chấp toàn bộ tài sản hoặc chi tiêu toàn bộ tiền tiết kiệm của mình để đến California thực hiện hóa giấc mơ đổi đời. Họ rời bỏ gia đình và quê hương của mình, băng qua núi hoặc đường biển, đi thuyền đến Panama hoặc thậm chí đi vòng qua Mũi Horn, điểm cực Nam của Nam Mỹ để đến được nơi mà họ tin rằng sẽ giúp họ tìm được kho báu cả đời chẳng dám mơ đến.
Chỉ trong vòng 1 năm kể từ khi miếng vàng đầu tiên được phát hiện, dân số du nhập vào California ước tính đã cán mốc 100.000 người. Để đáp ứng nhu cầu của nhóm người này, các thị trấn khai thác vàng đã mọc lên khắp nơi, kèm theo đó là các cửa hàng, quán rượu, nhà thổ và các doanh nghiệp.
Tuy nhiên, với sự hỗn loạn và quá tải của các trại khai thác, các thị trấn ngày càng trở nên vô pháp với hàng loạt tệ nạn bao gồm nạn cướp bóc, cờ bạc, nghiện rượu, mại dâm và bạo lực tràn lan.
Mặc dù vài năm sau cơn sốt, số lượng vàng trên mặt đất đã dần biến mất nhưng hoạt động khai thác vàng dưới lòng đất vẫn tiếp tục trong suốt những năm 1850 và đạt đến đỉnh cao vào năm 1852, khi khoảng 81 triệu đô la được khai thác từ lòng đất. Sau năm đó, tổng lượng vàng khai thác giảm dần, ổn định ở mức khoảng 45 triệu đô la mỗi năm vào năm 1857. Mặc dù cơn sốt vàng đã qua đi nhưng việc định cư ở California vẫn tiếp tục và đến cuối thập kỷ, dân số của tiểu bang này đã cán mốc 380.000 người.
Tác động của cơn sốt vàng
Các phương pháp khai thác mới và sự bùng nổ dân số sau cơn sốt vàng California đã làm thay đổi vĩnh viễn cảnh quan của California. Kỹ thuật khai thác thủy lực mang lại lợi nhuận khổng lồ nhưng đã phá hủy phần lớn cảnh quan của khu vực. Bên cạnh đó, hiện thực không như mong muốn trong quá trình tìm kiếm vàng cũng khiến không ít người lâm vào cảnh trắng tay và chỉ số ít trong số những người chạy theo cơn sốt sở hữu số tài sản khổng lồ và trở thành tỷ phú.
Ngoài ra, các đập được thiết kế để cung cấp nước cho các khu mỏ vào mùa hè đã thay đổi dòng chảy của các con sông và khiến trầm tích từ các mỏ làm tắc nghẽn các con sông khác. Năm 1884, khai thác thủy lực đã bị tòa án ra lệnh cấm, và nông nghiệp nhanh chóng trở thành ngành công nghiệp chủ đạo ở California cho đến tận ngày nay. Hiện tại, một số mỏ và thị trấn từ thời cơn sốt vàng vẫn còn và trở thành địa điểm tham quan, du lịch nổi tiếng.
Theo Thanh Tâm (Thanh Niên Việt)
Bài đọc nhiều
