Cựu Thủ tướng Bangladesh lên tiếng sau khi bị tuyên án tử hình vắng mặt

Ngày 17/11, Hội đồng xét xử gồm ba thẩm phán của Tòa án Tội phạm Quốc tế Bangladesh ra phán quyết tại thủ đô Dhaka, kết luận bà Hasina đã chỉ đạo những hành động được cho là sử dụng vũ lực chết người trong đợt biểu tình quy mô lớn năm 2024, khi phong trào sinh viên lan rộng và chuyển thành bạo loạn trên toàn quốc.

Theo cáo buộc, bà Hasina bị cho là ra lệnh sử dụng máy bay không người lái, trực thăng và nhiều loại vũ khí sát thương để đối phó với người biểu tình chống chính phủ, đồng thời không can thiệp khi xảy ra các hành vi vi phạm nhân quyền. Thẩm phán Golam Mortuza Mozumder nhấn mạnh nữ cựu thủ tướng “đã chỉ đạo áp dụng vũ lực chết người đối với dân thường”.

Làn sóng hỗn loạn khiến bà Hasina phải rời Bangladesh vào tháng 8 năm ngoái, hiện đang sống lưu vong tại Ấn Độ. Bà không phải là người duy nhất bị tuyên án tử hình, khi cựu Bộ trưởng Nội vụ Asaduzzaman Khan cũng nhận mức án tương tự. Trước đó, cựu Tổng cảnh sát quốc gia Chowdhury Abdullah al-Mamun đã nhận tội và trở thành nhân chứng chống lại bà, qua đó được hưởng mức án nhẹ hơn.

Trong phòng xử án, nhiều thân nhân nạn nhân bật khóc khi nghe phán quyết. Trước thời điểm tuyên án, cảnh sát, quân đội và lực lượng bán quân sự đã siết chặt an ninh xung quanh khu vực tòa nhà.

Các cuộc biểu tình bắt đầu từ tháng 7/2024, nhanh chóng chuyển thành bạo loạn khi người dân yêu cầu bà Hasina từ chức dù bà vừa tái đắc cử nhiệm kỳ thứ năm. Công tố khẳng định bà đóng vai trò “chủ mưu và chỉ huy cấp cao” trong các vụ thảm sát diễn ra vào tháng 7 và tháng 8 năm ngoái. Văn phòng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc cho biết khủng hoảng khiến khoảng 1.400 người thiệt mạng - mức bạo lực chính trị nghiêm trọng nhất tại Bangladesh kể từ năm 1971.

Việc truy tố bà Hasina là một trong những ưu tiên của chính phủ lâm thời do ông Mohammad Yunus, người đoạt giải Nobel Hòa bình, đứng đầu sau khi được các thủ lĩnh phong trào biểu tình đề cử lãnh đạo đất nước. Trong quá trình đó, ông Mohammad Tajul Islam được bổ nhiệm làm trưởng công tố nhằm xây dựng hồ sơ truy tố.

Ngay sau khi nhận tin bị kết án tử hình, bà Hasina lập tức bác bỏ toàn bộ cáo buộc, cho rằng phiên tòa mang động cơ chính trị và bà không có cơ hội tự bào chữa một cách “công bằng”. Bà khẳng định những quyết định của mình khi còn tại vị chỉ nhằm “khôi phục trật tự”.

Bangladesh dự kiến tổ chức cuộc tổng tuyển cử đầu tiên kể từ khi bà bị phế truất vào tháng 2/2026. Đảng Liên đoàn Awami của bà bị cấm tham gia, trong bối cảnh nhiều lãnh đạo của đảng này đang bị giam giữ hoặc phải trốn ra nước ngoài. Tuy nhiên, tổ chức này tuyên bố sẽ tiếp tục kêu gọi các cuộc biểu tình quy mô lớn.

Ông Sajeeb Wazed, con trai 78 tuổi của bà Hasina, cho biết mẹ ông hiện vẫn “an toàn” tại New Delhi, song cho hay bà “buồn bã, tức giận và phẫn nộ” trước phán quyết, và gia đình quyết tâm “chiến đấu bằng mọi cách có thể”.