Tâm điểm của dư luận hiện đang đổ dồn về tòa án Kempton Park, nơi doanh nhân người Việt Chu Đăng Khoa (còn gọi là Michael Chu) vừa phải trình diện sau khi bị bắt giữ trong quá trình điều tra đường dây buôn bán sừng tê giác xuyên quốc gia.

Ông Chu Đăng Khoa được xác định là chủ sở hữu của khu bảo tồn Voi Game Lodge. Theo hồ sơ từ cơ quan điều tra, một vụ cướp tại khu bảo tồn này bị nghi ngờ chỉ là "màn kịch" dàn dựng công phu nhằm hợp thức hóa việc vận chuyển trái phép một lượng lớn sừng tê giác ra bên ngoài. Cụ thể, các đối tượng liên quan được cho là có dính líu đến sự biến mất của 98 chiếc sừng tê giác tại đây. 

Điều đáng nói, đây không phải lần đầu vị doanh nhân này vướng vòng lao lý; vào năm 2011, ông Khoa từng bị xử phạt và trục xuất khỏi Nam Phi cũng vì hành vi tàng trữ sừng tê giác bất hợp pháp. Việc nhân vật này tái xuất trong một đại án tương tự đang khiến các cơ quan chức năng đặc biệt lưu tâm.

Cuộc càn quét của lực lượng hành pháp không dừng lại ở đó. Theo thông tin từ nghị sĩ Andrew de Blocq thuộc đảng Democratic Alliance (DA), một công dân Việt Nam khác là Huy Bảo Trần đã bị bắt tại sân bay Cape Town khi đang tìm cách rời khỏi quốc gia này. Trước đó, hai nghi phạm người Nigeria cũng đã sa lưới vì liên quan đến hành vi vận chuyển xương động vật hoang dã và sừng tê giác trái phép.

Tính chất xuyên quốc gia của đường dây này càng lộ rõ khi cơ quan điều tra phát hiện các lô hàng sừng tê giác bị thu giữ tại sân bay Changi (Singapore) có những dấu hiệu trùng khớp với số tang vật báo mất tại Nam Phi. Các bằng chứng khoa học đang được củng cố ráo riết; mẫu ADN từ tang vật, phương tiện và kho lưu trữ đã được gửi đi giám định để làm cơ sở pháp lý vững chắc cho quá trình truy tố.

Đại diện đảng DA nhận định rằng, các vụ bắt giữ này đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng của cảnh sát Nam Phi: thay vì chỉ săn lùng những kẻ trực tiếp ra tay, họ đang tập trung triệt phá những kẻ tổ chức và tài trợ đứng sau các mạng lưới tội phạm. Phía DA nhấn mạnh: "Buôn bán động vật hoang dã là một phần của mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia, có liên quan đến rửa tiền, buôn lậu và tham nhũng, do đó cần sự phối hợp giữa nhiều quốc gia để triệt phá".

Dù nỗ lực chống săn trộm đã đạt được những tín hiệu lạc quan với tỉ lệ vi phạm giảm khoảng 16% mỗi năm trong hai năm qua, cuộc chiến này vẫn còn rất cam go. Hiện tại, vụ án vẫn đang được mở rộng điều tra để làm rõ vai trò của các công ty xuất nhập khẩu và các cơ sở nuôi nhốt có liên quan. Trong các phiên điều trần sắp tới, cơ quan công tố dự kiến sẽ phản đối việc cho tại ngoại đối với Chu Đăng Khoa do lo ngại nghi phạm có thể bỏ trốn.