Từ một hành động tưởng chừng như trò đùa trên mạng xã hội, một phụ nữ Mỹ đang đối mặt với nguy cơ ngồi tù nhiều năm sau khi cố tình đăng ký cho chú chó cưng của mình tham gia bầu cử nhằm vạch ra những lỗ hổng trong hệ thống bầu cử của bang California.

"Cử tri" bốn chân và chiến dịch vạch lỗi

Câu chuyện dở khóc dở cười bắt đầu khi bà Laura Yourex (62 tuổi) đăng tải những hình ảnh gây chú ý lên mạng xã hội. Một bức ảnh cho thấy chú chó Maya Jean của bà đeo miếng dán "tôi đã bỏ phiếu" sau cuộc bầu cử Thống đốc California năm 2021.

Đỉnh điểm là vào tháng 10/2024, bà Yourex tiếp tục đăng ảnh một lá phiếu bầu qua thư được gửi đến cho Maya, kèm dòng trạng thái châm biếm: "Maya vẫn nhận được lá phiếu của mình", dù vào thời điểm đó, chú chó đã qua đời.

10-1757474855-dang-ky-cho-cho-cung-di-bau-cu-de-thu-he-thong-mot-phu-nu-my-doi-mat-6-nam-tu.jpg
Maya Jean đeo nhãn dán "tôi đã bỏ phiếu". Ảnh: SCMP.

Chính bà Yourex, sau khi thực hiện "thí nghiệm" của mình, đã tự trình báo với chính quyền về hành vi gian lận này. Vụ việc ngay lập tức được các công tố viên điều tra và kết quả là bà bị truy tố hàng loạt tội danh hình sự, bao gồm khai man, sử dụng tài liệu giả mạo và bỏ phiếu bất hợp pháp.

Hối tiếc muộn màng và cái giá phải trả

Tại phiên tòa diễn ra vào hôm qua (9/9), luật sư của bà Yourex cho biết thân chủ của mình thực hiện hành động này không nhằm mục đích gian lận phiếu bầu, mà là một "nỗ lực thiếu khôn ngoan" để chứng minh hệ thống đăng ký cử tri của bang lỏng lẻo đến mức "ngay cả một con chó cũng có thể được đăng ký". Mục đích cuối cùng của bà là buộc các nhà chức trách phải cải thiện hệ thống.

"Bà Laura Yourex thực sự hối tiếc," luật sư cho biết. Tuy nhiên, sự hối tiếc này không thể giúp bà thoát khỏi vòng lao lý. Với các tội danh bị truy tố, bà Yourex có thể phải đối mặt với bản án lên tới 6 năm tù.

Lỗ hổng hệ thống và thực tế

Vụ việc đã phơi bày một thực tế về luật bầu cử của California: công dân có thể đăng ký đi bầu trong các cuộc bầu cử cấp bang chỉ bằng một bản khai có tuyên thệ mà không cần xuất trình giấy tờ tùy thân hay bằng chứng cư trú.

Tuy nhiên, hệ thống này không hoàn toàn không có cơ chế kiểm soát. Theo Văn phòng Công tố, bằng chứng cư trú là bắt buộc đối với cử tri lần đầu tham gia bầu cử cấp liên bang. Chính vì vậy, lá phiếu của "cử tri" Maya Jean trong cuộc bầu cử sơ bộ năm 2022 đã bị hệ thống kiểm tra, phát hiện và vô hiệu hóa.

Như vậy, dù nỗ lực "vạch lỗi" của bà Yourex đã thành công ở bước đăng ký ban đầu, nó cũng đồng thời cho thấy hệ thống vẫn có những chốt chặn để ngăn chặn gian lận ở các bước sau, và cái giá cho "thí nghiệm" này là một bản án hình sự nghiêm khắc.