Điểm danh 7 quốc gia từng đổi tên gọi và lý do bất ngờ đằng sau

Không phải. Một số quốc gia khác gần đây cũng đã đưa ra quyết định thay đổi tên gọi. Đôi khi là vì lý do chính trị, những lần khác nhằm đánh dấu bước chuyển biến trong lịch sử thuộc địa hoặc là nhằm bảo vệ hình ảnh dân tộc. 

Thổ Nhĩ Kỳ

Hôm 1/6, Liên hợp quốc (LHQ) thông báo sẽ sử dụng “Türkiye” thay cho cái tên cũ “Turkey” của Thổ Nhĩ Kỳ trong mỗi lần đề cập đến đất nước này.

“Türkiye là lựa chọn tốt nhất và thể hiện được nền văn minh, văn hóa và các giá trị của nhân dân Thổ Nhĩ Kỳ”, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan phát biểu vào tháng 12/2021 khi công bố kế hoạch đổi tên. 

Động thái thông đổi trên cho thấy việc Tổng thống Erdogan không hài lòng khi tên gọi của đất nước bị nhầm với loài gà tây và là một từ ám chỉ “người ngốc nghếch”.

Chính phủ của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã nhiều lần thúc đẩy việc đổi tên Thổ Nhĩ Kỳ, mong muốn quốc tế công nhận tên “Türkiye” với cách đánh vần và phát âm bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Thổ Nhĩ Kỳ sử dụng tên "Türkiye" vào năm 1923 sau khi tuyên bố giành được độc lập.

Hà Lan

Hà Lan cũng đã “đại tu” hình ảnh quốc gia bằng cách xóa bỏ cái tên “Holland”. Năm 2020, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, ủy ban du lịch và chính quyền trung ương đều gọi đất nước này là “Netherlands”.

Hiện tại, Bắc Holland và Nam Holland chỉ là 2 trong số 12 tỉnh của quốc gia châu Âu này.

Quyết định thay đổi tên gọi của chính phủ Hà Lan được cho là một phần của nỗ lực để thoát khỏi mối liên hệ giữa đất nước này với việc sử dụng chất kích thích mang tính giải trí (recreational drug) và mại dâm hợp pháp - một yếu tố lôi kéo mạnh mẽ du khách nước ngoài đến thủ đô Amsterdam, nằm ở tỉnh Bắc Holland.

Hiện chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với tên miền Holland.com, trang chủ của cơ quan du lịch Hà Lan.

Bắc Macedonia

Năm 2019, Cộng hòa Macedonia (mặc dù được công nhận là Cộng hòa Macedonia thuộc Nam Tư cũ) chính thức trở thành Cộng hòa Bắc Macedonia. Ngược lại với một số trường hợp đổi tên quốc gia khác, động cơ lần này là chính trị.

Bắc Macedonia đã tìm cách cải thiện quan hệ với Hy Lạp, nhằm mục tiêu gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Liên minh châu Âu (EU).  Athens từ lâu đã tranh chấp quyền sử dụng tên gọi “Macedonia” với quốc gia láng giềng, vì đó cũng là tên của một vùng địa lý ở Hy Lạp. Ngoài ra, “Macedonia” cũng là tên của một vương quốc Hy Lạp thời cổ đại. Quá trình tranh chấp giữa hai nước thậm chí đã gây bất ổn trong khu vực. 

Hy Lạp muốn quốc gia Balkan này từ bỏ sử dụng tên gọi “Macedonia” trên mọi văn bản, giấy tờ chính thức, đồng thờiđề xuất các tên như "Cộng hòa Vardar" hoặc "Cộng hòa Skopje" để thay thế. Nhưng sau các cuộc đàm phán kéo dài, cái tên đất nước Bắc Macedonia đã ra đời lập, song vẫn giữ nguyên cách gọi ngôn ngữ chính thức và người dân là “Macedonian”.

Eswatini

Tháng 4/2018, Vua Mswati III đã đổi tên Swaziland thành Eswatini với mong muốn giúp đất nước này thoát khỏi thời quá khứ thuộc địa. Nhà vua Mswati III cũng không hài lòng về việc “Swaziland” bị nhầm lẫn với tên gọi “Switzerland” của Thụy Sĩ.

Eswatini là tên thời tiền thuộc địa của quốc gia châu Phi này, có nghĩa là "vùng đất của người Swazis" trong tiếng địa phương. 

Czechia

Một lần nữa, quảng bá hình ảnh lại là nguyên nhân đằng sau quyết định đổi tên của Cộng hòa Séc. Năm 2016, chính phủ Séc chính thức đổi tên từ Czech Republic thành Czechia.

Cũng giống như tên chính thức của Pháp (France) là French Republic nên Czech Republic hoàn toàn có thể được gọi là Czechia. Và Czechia cũng là cái tên dễ gắn lên các sản phẩm hơn.

Mặc dù EU, LHQ và một số doanh nghiệp lớn đã chuyển sang sử dụng Czechia, nhưng cái tên này vẫn chưa được quốc tế biết đến nhiều. Có lẽ vì một lý do là Czechia quá dễ bị nhầm lẫn với Chechnya, một nước cộng hòa thuộc Nga.

Năm 2020, Thủ tướng Andrej Babis nói với báo The Wall Street Journal rằng ông không hề thích cái tên Czechia chút nào.

Cabo Verde

Quốc đảo này nằm ở Đại Tây Dương cách bờ biển Senegal khoảng 700 km và đã đệ trình yêu cầu chính thức về việc đổi tên từ năm 2013.

Cabo Verde trước đây được gọi là Cape Verde. Đây là cách Anh hóa một phần của từ gốc tiếng Bồ Đào Nha "cabo verde", có nghĩa là "mũi đất xanh". Mặc dù không phải là một mũi đất nhưng quần đảo này nằm ngay bên ngoài điểm cực tây của lục địa châu Phi.

Đằng sau sự thay đổi tên này là các nguyên nhân rất thực tiễn. Bộ trưởng Văn hóa Cabo Verde tại thời điểm đó cho biết đất nước đang tìm kiếm một cái tên tiêu chuẩn hóa mà không cần phải dịch. Ông bày tỏ hy vọng từ “Cabo Verde” sẽ gợi lên những liên tưởng tích cực về mặt trời và biển cả và những con người hạnh phúc.

Sri Lanka

Giống như Eswatini, Sri Lanka đổi tên để vì muốn “bước sang trang mới” khỏi thời quá khứ từng là thuộc địa.

Mặc dù việc đổi tên quốc gia được thực hiện từ năm 1972 khi nước này độc lập khỏi sự cai trị của Anh, nhưng phải đến năm 2011, Sri Lanka mới bắt đầu xóa tên thuộc địa cũ là Ceylon khỏi các văn bản chính thức. Tuy nhiên, nhãn hiệu Trà Ceylon nổi tiếng vẫn được giữ lại.