Điều gì đã gây nên cơn động đất kinh hoàng tại Nepal?

Theo một báo cáo từ Hiệp hội nghiên cứu Công nghệ về Động đất của Nepal, hồ sơ lưu lại từ năm1255 cho thấy khu vực này sẽ trải qua một trận động đất mạnh cấp 8 sau mỗi 75 năm.

Nguyên nhân là do sự dịch chuyển thường xuyên tại khu vực đứt gãy chạy dọc biên giới phía Nam của Nepal, nơi tiểu lục địa Ấn Độ va chạm với mảng kiến tạo Á Âu từ 40-50 triệu năm về trước.

 

Vụ động đất kinh hoàng 7.9 độ Richter đã làm hàng ngàn người thiệt mạng

 

Giáo sư Chan cho biết, khi các mảng kiến tạo va chạm vào nhau, sự ma sát tạo ra áp lực và năng lượng ngày càng tăng cho đến khi lớp vỏ Trái Đất bị vỡ. Theo ông Hongfeng Yang – chuyên gia về động đất tại trường Đại học Trung Quốc ở Hong Kong, trong trường hợp vụ động đất hôm thứ Bảy tại Nepal, các mảng kiến tạo đã dịch chuyển về phía trước khoảng 2 mét.

Theo Cơ quan khảo sát địa chất Hoa Kỳ, trận động đất tại Nepal cũng khá nông. Những trận động đất ở dạng này gây ra nhiều thiệt hại và nhiều dư chấn hơn so với những trận động đất xảy ra sâu dưới bề mặt Trái Đất.

Sau một trận động đất, các mảng kiến tạo tiếp tục di chuyển và chu kì mới lại bắt đầu. Giáo sư Chan giải thích: “Động đất khiến năng lượng phân tán, cũng giống như khi ta mở nắp một ấm nước sôi. Nhưng nó lại tiếp tục tích tụ năng lượng sau khi nắp lại”.

 

Những nỗ lực tìm kiếm cứu hộ tại Nepal vẫn đang tiếp diễn

 

Mặc dù các vụ động đất nghiêm trọng ở Nepal diễn ra gần như theo quy luật, nhưng việc dự đoán khi nào nó xảy ra vẫn rất khó khăn. Giáo sư Yang cho biết, các ghi chép trong lịch sử và các phép đo hiện đại về sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo cho thấy nếu áp lực tại khu vực “gần như đồng nhất”, một trận động đất nghiêm trọng được dự đoán sẽ xảy ra theo chu kì 4-5 thập kỷ một lần.

Theo các chuyên gia, sự phức tạp của các lực tác động lên các vết nứt gãy khiến các nhà khoa học không thể dự đoán chính xác số lượng động đất trung bình mà một khu vực sẽ phải trải qua trong một thế kỷ.

Tuy nhiên, những trận động đất ở Nepal dễ dự đoán hơn cả, do sự dịch chuyển thường xuyên của các mảng kiến tạo. Các nhà khoa học không chắc chắn về nguyên nhân của việc này.

Các mảng kiến tạo của Trái Đất đang không ngừng chuyển động. Một số vết nứt gãy được tạo ra do áp lực từ các dạng khác nhau của động đất. Giáo sư Chan cho biết: “ Một số khu vực, giống như Nepal, giải phóng năng lượng bằng một trận động đất mạnh, phạm vi rộng lớn, chỉ xảy ra một lần trong một khoảng thời gian dài. Tất cả những khu vực này có bản chất khác nhau mà các nhà địa chất chưa thực sự giải thích hết”.