Điều gì sẽ xảy ra sau ‘giai đoạn 1’ của kế hoạch hòa bình ở Dải Gaza?

Kênh CBS News đưa tin, Phong trào Hồi giáo Hamas hôm 13/10 đã phóng thích 20 con tin Israel còn sống, bị nhóm này giam giữ để đổi lấy việc chính quyền Tel Aviv thả hàng nghìn tù nhân Palestine và cho phép dòng viện trợ chảy vào Dải Gaza .

Toàn bộ những động thái trên của Israel và Hamas là một phần quan trọng trong kế hoạch 20 điểm về hòa bình ở Dải Gaza, do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố gần đây. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích vẫn bày tỏ hoài nghi về những gì sẽ diễn ra trong thời gian tới.

Giới quan sát nhận định, Israel và Hamas không mấy tin tưởng nhau nên cả hai bên đã phải trải qua nhiều cuộc đàm phán gián tiếp ở thủ đô Doha của Qatar, với Ai Cập và Qatar đóng vai trò trung gian hòa giải, để có thể đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Những bước đầu tiên trong thỏa thuận ngừng bắn quy định Hamas phải trả tự do cho tất cả các con tin, dù còn sống hay đã chết để đổi lấy việc Israel phóng thích các tù nhân Palestine; tăng cường nguồn viện trợ nhân đạo cho Dải Gaza và Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) phải rút một phần khỏi các thành phố lớn tại vùng đất này.

Tuy nhiên, tính đến thời điểm đêm 13/10, toàn bộ các con tin còn sống đã trở về Israel nhưng di hài của những con tin thiệt mạng vẫn còn nằm lại ở Dải Gaza.

Phát ngôn viên của IDF, Trung tá Nadav Shoshani thông báo: “Israel rất tôn trọng thỏa thuận hòa bình… Tuy nhiên, chưa phải tất cả các con tin Israel đã trở về”.

Các giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận hòa bình sẽ phải giải quyết những vấn đề hóc búa như ai sẽ quản lý Dải Gaza hậu xung đột; yêu cầu của Israel về việc Hamas hạ vũ khí, vốn bị nhóm này bác bỏ; yêu cầu của người dân Palestine về việc thành lập một nhà nước, điều Tel Aviv luôn phản đối.

Liệu Hamas có hạ vũ khí?

Một trong những vấn đề nan giải nhất là Israel khăng khăng yêu cầu Hamas hạ vũ khí, trong khi nhóm vũ trang này từ chối điều đó và đòi IDF phải rút quân hoàn toàn khỏi Dải Gaza.

Ở thời điểm hiện tại, IDF đã rút quân khỏi hai thành phố Gaza và Khan Younis ở Dải Gaza. Tuy nhiên, binh sĩ Israel vẫn hiện diện ở thành phố Rafah, các thị trấn ở phía bắc và khu vực nằm dọc ranh giới giữa Dải Gaza và lãnh thổ do Israel kiểm soát.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cuối tuần trước khẳng định, Phong trào Hamas “phải hạ vũ khí và Dải Gaza phải bị phi quân sự hóa”.

Ai sẽ quản lý Dải Gaza hậu xung đột?

Theo kế hoạch hòa bình 20 điểm của Mỹ, Hamas và một số nhóm khác sẽ không nắm bất kỳ vai trò nào trong việc quản lý Dải Gaza. Thay vào đó, chính quyền Palestine của nhà lãnh đạo Mahmoud Abbas có thể sẽ nắm vai trò này, điều Thủ tướng Israel Netanyahu từ lâu luôn phản đối.

Trong khi đó, theo quan điểm của Hamas, chính quyền quản lý Dải Gaza phải do người Palestine thành lập.

Vấn đề về lực lượng an ninh quốc tế ở Gaza

Kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza của ông Trump kêu gọi thành lập “một lực lượng an ninh quốc tế do các nước Ảrập dẫn đầu ở Gaza cùng một đội ngũ cảnh sát người Palestine được Ai Cập và Jordan huấn luyện”. Nơi nào những lực lượng an ninh trên được triển khai, quân Israel phải rút khỏi đó.

Trong một tuyên bố gần đây, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty khẳng định, lực lượng an ninh quốc tế hoạt động ở Dải Gaza cần một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc phê chuẩn để triển khai và ủy nhiệm như lực lượng gìn giữ hòa bình.