Điều tra vụ nữ tử tù Mỹ vẫn sống sau 2 liều thuốc khiến vụ hành quyết phải dừng lại

Giới chức bang Tennessee không thể hoàn tất việc thi hành án tử hình đối với Christa Gail Pike sau khi người phụ nữ 50 tuổi vẫn sống dù đã được tiêm hai liều pentobarbital.

Pike được lên lịch hành quyết ngày 30/9 tại nhà tù Riverbend Maximum Security Institution ở Nashville vì sát hại Colleen Slemmer, 19 tuổi, vào năm 1995. Khi gây án, Pike mới 18 tuổi.

Theo các luật sư, sau hai lần tiêm thuốc, Pike vẫn còn sống và thậm chí được nghe thấy tiếng ngáy. Sau đó, nữ tử tù được đưa khỏi nhà tù bằng xe cứu thương đến bệnh viện. Các luật sư cho biết họ chưa được thông báo về tình trạng của thân chủ.

Trước sự việc bất thường, Thống đốc Tennessee Bill Lee yêu cầu tiến hành một cuộc rà soát toàn diện do bên thứ ba thực hiện nhằm xác định chính xác những gì đã xảy ra. Ông đồng thời quyết định không thực hiện vụ hành quyết còn lại theo lịch trong năm nay.

Ông Lee cho rằng việc thi hành một bản án hợp pháp là trách nhiệm nghiêm trọng của bang và quy trình phải đáp ứng các yêu cầu về pháp luật, hiến pháp cũng như hiệu quả.

Trong khi đó, Sở Cải huấn Tennessee khẳng định giới chức đã tuân thủ đầy đủ các bước trong quy trình hành quyết hợp pháp, vốn được thiết lập và Văn phòng Tổng chưởng lý phê duyệt.

Theo quy trình của bang, nếu tù nhân chưa chết sau liều thuốc đầu tiên, đội ngũ thi hành án sẽ sử dụng bộ kim tiêm thuốc thứ hai. Tuy nhiên, quy định lại không đề cập cách xử lý nếu người bị hành quyết vẫn sống sau lần tiêm thứ hai.

Robin M. Maher, Giám đốc điều hành Trung tâm Thông tin Án tử hình, gọi trường hợp của Pike là một tình huống "độc nhất và chưa từng có tiền lệ".

Theo bà Maher, từng có 7 người gặp vấn đề y tế trong quá trình hành quyết vì đội ngũ thi hành án không thể tiếp cận tĩnh mạch. Tuy nhiên, chưa có trường hợp nào vẫn sống sau khi được tiêm các loại thuốc sử dụng trong hành quyết bằng thuốc độc.

Nữ tử tù vẫn tỉnh táo sau khi được tiêm thuốc

Các nhân chứng thuộc truyền thông theo dõi vụ hành quyết từ một căn phòng riêng cho biết khoảng 19h27, rèm phòng hành quyết được kéo lên, để lộ Pike đang bị trói trên một chiếc cáng.

Trong những lời được cho là cuối cùng, Pike nói bà sẽ rời khỏi thế giới này theo cách mình đã sống phần lớn cuộc đời, "đó là trong tình yêu", đồng thời cho biết bản thân cảm thấy bình thản.

Thế nhưng Pike vẫn tỉnh táo. Có lúc bà ngẩng đầu và hỏi các quan chức nhà tù liệu cánh tay của mình có đáng lẽ phải cảm thấy như vậy hay không. Các nhân chứng không xác định được nữ tử tù đang nói đến cảm giác cụ thể nào.

Đến 20h26, liều pentobarbital thứ hai được sử dụng. Sau đó, tiếng ngáy của Pike được cho là vẫn vang lên phía sau tấm rèm đóng kín cho tới 20h53, thời điểm micro bị tắt. Không lâu sau, truyền thông được yêu cầu rời khỏi khu vực.

Các luật sư của Pike đã nộp đơn khẩn cấp lên Tòa án Tối cao Tennessee, đề nghị dừng và hoãn việc thi hành án. Họ cho rằng thân chủ đang phải chịu "đau đớn không cần thiết" và quá trình này xâm phạm quyền không phải chịu hình thức trừng phạt tàn nhẫn và bất thường.

Các luật sư đồng thời nộp đơn lên Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực 6 và một tòa án cấp quận.

Đây là lần thứ hai trong năm Tennessee không thể hoàn tất một vụ hành quyết. Hồi tháng 5, bang đã hủy việc tiêm thuốc độc đối với Tony Carruthers, người bị kết án bắt cóc và sát hại 3 người năm 1994, sau khi đội ngũ thi hành án mất hơn một giờ nhưng không thể thiết lập đường truyền tĩnh mạch để tiêm pentobarbital.

Vụ án bắt nguồn từ thời kỳ "satanic panic"

Pike và bạn trai Shipp bị kết tội sát hại Colleen Slemmer, bạn học của họ tại một cơ sở đào tạo nghề ở Knoxville vào năm 1995.

Vụ án thu hút sự chú ý lớn, một phần do hình ngũ giác được khắc trên thi thể nạn nhân cùng nhiều tình tiết khác khiến dư luận lo ngại về hoạt động thờ Satan trong giai đoạn được gọi là "satanic panic" tại Mỹ những năm 1980 và 1990.

Theo các công tố viên, Pike lo Slemmer muốn cướp bạn trai nên đã dụ cô đến khu vực nhiều cây cối ngày 12/1/1995. Pike dùng một mảng bê tông lớn đánh nạn nhân. Shipp sau đó thừa nhận chính mình khắc hình ngũ giác, biểu tượng hình ngôi sao gắn với Satan, lên cơ thể Slemmer.

Khi vụ án xảy ra, Shipp mới 17 tuổi và bị tuyên án tù chung thân, có khả năng được xét ân xá. Pike là người duy nhất nhận án tử hình.

Mẹ của nạn nhân, bà May Martinez, đã tới Nashville với hy vọng chứng kiến người sát hại con gái bị hành quyết. Trước ngày thi hành án, bà cho biết đã chờ đợi hàng chục năm để bản án được thực hiện.

Sau khi vụ hành quyết bị đình chỉ, bà Martinez chưa thể được liên lạc để đưa ra bình luận.

Tranh luận về việc tử hình người phạm tội khi mới 18 tuổi

Trường hợp của Pike cũng làm dấy lên tranh luận về án tử hình đối với những người phạm tội khi vừa 18 tuổi.

Stephen Ferrell, trợ lý luật sư liên bang, cho rằng trường hợp của Pike có điểm khác biệt khi một số người 18 tuổi khác tại Tennessee từng được hủy án tử hình.

Pike không phủ nhận việc sát hại Slemmer. Tuy nhiên, những người ủng hộ bà cho rằng tuổi của Pike khi gây án, các vấn đề tâm lý được chẩn đoán sau vụ án và cáo buộc bà từng bị lạm dụng tình dục nghiêm trọng cần được cân nhắc.

Sau vụ giết người, Pike được chẩn đoán mắc rối loạn lưỡng cực và rối loạn căng thẳng sau sang chấn.

Trong đơn xin ân giảm, Pike nói ban đầu chỉ muốn đánh nhau với Slemmer nhưng cuộc tấn công đã vượt khỏi kiểm soát. Bà cũng cho rằng mình là một đứa trẻ 18 tuổi mắc bệnh tâm thần và phải mất nhiều năm mới nhận thức được mức độ nghiêm trọng của hành vi đã gây ra.

Quyết định thay đổi chỉ vài giờ trước giờ hành quyết

Pike ban đầu được lên lịch hành quyết vào sáng 30/9. Khi các nhân chứng đã tập trung tại nhà tù Riverbend Maximum Security Institution ở Nashville, Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực 6 bỏ phiếu với tỷ lệ 2-1 để tạm dừng thi hành án.

Tòa cho rằng cần thêm thời gian xem xét liệu những cáo buộc Pike từng bị lạm dụng tình dục khi còn nhỏ đã được cân nhắc đầy đủ trong quá trình tuyên án hay chưa.

Văn phòng Tổng chưởng lý Tennessee sau đó kháng cáo lên Tòa án Tối cao Mỹ, cho rằng việc đình chỉ hành quyết vào phút chót gây tổn thương cho gia đình Slemmer và tạo điều kiện cho điều mà cơ quan này gọi là "chiến thuật trì hoãn mang tính lạm dụng" từ phía luật sư của Pike.

Đến cuối ngày, Tòa án Tối cao Mỹ cho phép vụ hành quyết tiếp tục. Phe đa số bảo thủ không đưa ra giải thích, trong khi 3 thẩm phán theo khuynh hướng tự do ký ý kiến bất đồng, cho rằng các lập luận của Pike cần được xem xét kỹ hơn.

Việc hành quyết phụ nữ tại Mỹ tương đối hiếm. Theo Trung tâm Thông tin Án tử hình, kể từ khi Tòa án Tối cao Mỹ khôi phục án tử hình năm 1976, có 18 phụ nữ bị hành quyết, chiếm khoảng 1% tổng số vụ hành quyết.

Nếu được thực hiện, Pike sẽ là người thứ 30 bị xử tử tại Mỹ trong năm nay, sau vụ hành quyết tại Florida ngày 29/9.

Năm 2024, Tennessee thông báo chuyển từ quy trình tiêm thuốc độc gồm 3 loại thuốc sang sử dụng duy nhất pentobarbital. Quyết định được đưa ra hơn 2 năm sau khi bang bất ngờ dừng vụ hành quyết Oscar Smith và thừa nhận không bảo đảm các loại thuốc sử dụng trong quá trình tiêm thuốc độc được kiểm nghiệm đúng quy định.

QT (SHTT)