"Phù thủy" cơ khí Cuba và chiếc ô tô chạy bằng than củi giữa cơn khát nhiên liệu

Sáng chế của ông Pino không đơn thuần là một thử nghiệm kỹ thuật; đó là biểu tượng của sự sinh tồn và khả năng sáng tạo không giới hạn của người dân Cuba sau hàng chục năm chịu đựng các lệnh trừng phạt. 

Trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu truyền thống gần như bị triệt tiêu hoàn toàn, ông Pino đã biến chiếc xe cũ của mình thành một phương tiện chạy bằng than củi – loại nhiên liệu có giá thành rẻ hơn xăng rất nhiều và quan trọng hơn cả là có sẵn tại địa phương.

Hành trình biến "phế liệu thành báu vật" của ông Pino là một minh chứng cho sự tinh xảo trong việc tái chế. Toàn bộ hệ thống động cơ mới được lắp ráp từ những món đồ bỏ đi: lò đốt than vốn là một bình gas cũ được cải hoán, nắp đậy được tận dụng từ máy biến áp đã hỏng để đảm bảo độ kín tuyệt đối. 

Thậm chí, bộ lọc khí của xe cũng được chế tác từ một bình đựng sữa bằng thép không gỉ, bên trong nhồi đầy quần áo cũ để loại bỏ tạp chất. Cơ chế hoạt động của xe dựa trên nguyên lý dẫn khí nóng sinh ra từ quá trình đốt than vào chế hòa khí để thay thế hoàn toàn cho xăng.

Thành quả của sự kiên trì này đã được kiểm chứng vào ngày 4/3, khi chiếc xe chính thức lăn bánh lần đầu tiên. Trong lần chạy thử nghiệm đó, cỗ máy "độ chế" này đã hoàn thành quãng đường 85 km và đạt vận tốc tối đa lên tới 70 km/h – một con số đầy ấn tượng đối với một hệ thống được xây dựng hoàn toàn từ đồ tái chế.

Sự xuất hiện của chiếc xe chạy than đã gây ra một cơn sốt tại Aguacate. Yurisbel Fonseca, một thanh niên 27 tuổi, đã phải dừng xe máy giữa đường chỉ để chụp ảnh và bày tỏ sự kinh ngạc trước sáng tạo mà anh gọi là "khó tin". 

Trong khi đó, Narvis Cruz, một người sở hữu chiếc Pontiac đời 1953 được lắp ghép từ linh kiện của nhiều quốc gia khác nhau, đã gọi đây là "phát minh của năm". Đối với họ, chiếc xe của ông Pino chính là định nghĩa sống động nhất cho câu nói "Đây chính là Cuba" – nơi mà sự thiếu thốn buộc con người phải trở thành những kỹ sư thực thụ.

Nguyên nhân dẫn đến bước ngoặt này bắt nguồn từ những diễn biến chính trị căng thẳng tại khu vực. Sau chiến dịch đột kích bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vào ngày 3/1, Mỹ đã kiểm soát chặt chẽ các hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của quốc gia Nam Mỹ này. 

Hệ quả trực tiếp là nguồn cung dầu tới Cuba bị cắt đứt hoàn toàn trong suốt ba tháng qua, đẩy đảo quốc vào một cuộc khủng hoảng năng lượng trầm trọng. Tại nhiều khu vực, tình trạng mất điện kéo dài tới 20 giờ mỗi ngày đã trở thành chuyện thường nhật, gây đình trệ sản xuất, ảnh hưởng đến y tế và làm sụt giảm nghiêm trọng ngành du lịch.

"Trong lúc khó khăn thế này, đây là lựa chọn tốt nhất mà chúng tôi có," ông Pino chia sẻ khi đang bận rộn trong xưởng xe của mình. Đối với ông, phương tiện đi lại không chỉ là thú vui mà là công cụ sinh kế để phục vụ việc trồng trọt và duy trì cuộc sống thường nhật. Trước khi chế tạo xe chạy than, ông cũng từng gây tiếng vang khi sáng chế ra máy vắt sữa cùng lúc cho ba con bò từ linh kiện xe máy.

Hiện tại, xưởng của ông Pino đã trở thành địa điểm tư vấn kỹ thuật không chính thức. Từ những người làm đá, bán kem cho đến các chủ tạp hóa, tất cả đều đang xếp hàng chờ đợi để được hướng dẫn cách hoán cải động cơ xe của mình. 

Ông Pino khẳng định rằng, về lý thuyết, gần như bất kỳ động cơ nào cũng có thể được tinh chỉnh để chạy bằng than củi. Trong lúc chờ đợi những giải pháp tầm cỡ quốc gia cho cuộc khủng hoảng, những người nông dân và thợ cơ khí như ông Pino đang tự viết nên câu chuyện về sự tự lực, tự cường bằng chính đôi bàn tay và khối óc của mình.