Hai thiếu niên được minh oan sau gần 40 năm mang án giết người vì lời khai sai sự thật

Tháng 1/2024, một thẩm phán tại quận Manhattan quyết định hủy bỏ bản án đối với Eric Smokes và David Warren, khép lại gần 40 năm hai người phải mang thân phận kẻ sát nhân vì một vụ án được xác định là truy tố không công bằng.

Vụ việc bắt đầu vào rạng sáng ngày 3/1/1987, khi Eric Smokes, lúc đó 19 tuổi, đang đưa bạn gái Tammie Jenkins về nhà thì bị cảnh sát chặn lại, khống chế và đưa về đồn để thẩm vấn. Theo lời kể của Eric, ban đầu các điều tra viên chỉ hỏi về thời gian và hành trình của anh, trước khi bất ngờ thông báo rằng đã xảy ra một vụ giết người.

Cùng ngày, David Warren, khi ấy mới 16 tuổi, cũng bị cảnh sát đưa đi làm việc. David cho biết các cảnh sát ban đầu cư xử bình thường nhưng sau khi tách cậu khỏi cha mẹ thì lập tức thay đổi thái độ. Họ yêu cầu cậu cởi áo để kiểm tra xem trên người có dấu vết cào xước hay không vì cho rằng vợ nạn nhân đã chống trả hung thủ. Tuy nhiên, David khẳng định trên cơ thể mình không có dấu vết nào như vậy.

Tại trụ sở cảnh sát, David tiếp tục bị thẩm vấn về lịch trình trong đêm giao thừa và cho biết bản thân vô cùng hoảng sợ. Những cuộc hỏi cung này mở đầu cho hành trình pháp lý kéo dài hàng chục năm của hai thiếu niên.

Eric và David bị cáo buộc sát hại ông Jean Casse, một du khách người Pháp 71 tuổi bị cướp và tấn công đến tử vong chỉ ít phút sau thời khắc đón năm mới 1987 tại khu vực gần Quảng trường Thời Đại.

Cả hai khẳng định tối hôm đó cùng nhóm bạn đến khu vực Quảng trường Thời Đại với hy vọng xem biểu diễn nhạc rap tại Latin Quarters nhưng không vào được vì giá vé quá cao. Nhóm chỉ đứng bên ngoài một thời gian rồi rời đi. Những người đi cùng cũng xác nhận lời khai này, song một số nhân chứng khác lại khai đã nhìn thấy Eric và David tại hiện trường.

Một trong những lời khai quan trọng nhất đến từ James Walker, khi đó 16 tuổi. Trong quá trình bị điều tra ở một vụ cướp khác, James khai với điều tra viên rằng Eric đã thú nhận với mình việc sát hại ông Jean Casse. Eric phủ nhận hoàn toàn và cho rằng lời khai này là bịa đặt.

Trong khi đó, David cho biết từng được đề nghị một thỏa thuận nhận tội. Theo lời David, nếu đồng ý làm chứng chống lại Eric, cậu có thể được trả tự do sau khoảng một năm. Tuy nhiên, David từ chối vì không muốn đưa ra lời khai sai sự thật để buộc tội bạn mình.

Tháng 7/1987, Eric bị tuyên án tù chung thân với thời hạn tối thiểu 25 năm, còn David nhận mức án chung thân với thời hạn tối thiểu 15 năm. Cả hai đều không nhận tội.

Năm 2005, James Walker gửi thư cho Eric, thừa nhận đã khai gian vì muốn được tự do và tiếp tục sử dụng ma túy đá. Trong bức thư, James bày tỏ sự ân hận sâu sắc về lời khai khiến cuộc đời hai người thay đổi.

Sau nhiều năm thụ án, David được phóng thích có điều kiện vào cuối năm 2007. Anh trở về đoàn tụ với bạn gái Kim Williams, kết hôn và có một con gái. Eric cũng tái hợp với Tammie Jenkins, kết hôn với cô vào năm 2011 khi vẫn đang chấp hành án và sau đó được trả tự do trong cùng năm.

Dù đã trở về cuộc sống bình thường, cả hai không từ bỏ nỗ lực chứng minh mình vô tội. Năm 2017, đề nghị hủy bản án của luật sư bào chữa bị Văn phòng Công tố quận Manhattan phản đối và sau đó bị tòa bác bỏ vào năm 2020.

Đến năm 2022, Đơn vị Xem xét Công lý Sau kết án mở lại vụ việc. Quá trình điều tra mới bao gồm việc phỏng vấn hơn 20 nhân chứng và rà soát toàn bộ hồ sơ điều tra.

Kết quả cho thấy nhiều chứng cứ quan trọng trước đó chưa từng được xem xét. Một số nhân chứng từng buộc tội Eric và David sau này thừa nhận họ chỉ nói theo điều cảnh sát mong muốn để tránh bị bắt hoặc bị truy tố. Một người khác cho biết lời khai sai xuất phát từ sự non nớt và mâu thuẫn cá nhân với Eric. Bức thư nhận lỗi của James Walker, dù người này đã qua đời, cũng được đưa vào hồ sơ vụ án.

Các công tố viên kết luận cảnh sát đã gây áp lực đối với nhiều nhân chứng. Cùng với việc không có bất kỳ bằng chứng ADN nào liên hệ Eric hoặc David với vụ án, thẩm phán Stephen Antignani đã quyết định hủy bỏ các bản án vào tháng 1/2024.

Ủy viên công tố quận Manhattan Alvin Bragg nhận định Eric Smokes và David Warren đã mất hàng chục năm cuộc đời vì một bản án bất công, đồng thời bày tỏ hy vọng quyết định này sẽ phần nào mang lại sự công bằng cho hai người.

Dù được minh oan, niềm vui của họ không trọn vẹn. Kim Williams qua đời năm 2020, trước khi David được xóa án. Tammie Jenkins cũng mất vì ung thư buồng trứng vào tháng 8/2024. Cả hai người phụ nữ đều không kịp chứng kiến ngày những người mình yêu được trả lại danh dự.

Sau gần 25 năm ngồi tù và hơn một thập kỷ theo đuổi hành trình minh oan, David và Eric đã đạt được thỏa thuận bồi thường với thành phố New York. Mức bồi thường không được công bố, song luật sư cho biết số tiền đủ để họ không phải lo lắng về công việc trong tương lai.

Tuy vậy, cả David và Eric đều cho rằng không khoản tiền nào có thể bù đắp những năm tháng đã mất. Sau khi nhận bồi thường, hai người chuyển đến sinh sống ở những nơi khác nhau ngoài New York nhưng vẫn giữ liên lạc và trò chuyện với nhau mỗi ngày.