Hamas và Chính quyền Palestine đạt thỏa thuận chung tại Dải Gaza

Theo tuyên bố của ông Abu Marzouk trên kênh truyền hình Al Jazeera, ủy ban này sẽ chịu trách nhiệm giám sát các cửa khẩu biên giới, đảm bảo an ninh nội địa và điều phối các hoạt động dân sự tại Dải Gaza. Người đứng đầu ủy ban dự kiến là một bộ trưởng thuộc Chính quyền Palestine, qua đó thể hiện sự hiện diện chính thức của PA tại khu vực vốn do Hamas kiểm soát từ năm 2007.

Nguồn tin từ Al Jazeera cho biết, Bộ trưởng Y tế PA Majed Abu Ramadan là một trong những ứng viên được đề cử cho vị trí người đứng đầu ủy ban. Tuy nhiên, Israel được cho là phản đối đề cử này, khiến tiến trình thành lập cơ quan quản lý mới vẫn đang gặp nhiều trở ngại.

Ông Abu Marzouk không tiết lộ liệu thỏa thuận này đã được Mỹ hoặc Chính quyền Palestine phê chuẩn hay chưa, khiến tính ràng buộc và hợp pháp của ủy ban vẫn chưa được xác định rõ ràng.

Trong bối cảnh Mỹ đang thúc đẩy một “sáng kiến hậu xung đột Gaza”, động thái giữa Hamas và PA có thể được xem là bước đi thử nghiệm cho mô hình quản lý dân sự tại vùng lãnh thổ này sau chiến sự. Tuy nhiên, việc thiếu sự ủng hộ từ Israel và các bên quốc tế chủ chốt có thể khiến thỏa thuận khó đi vào thực tế.

Cũng trong cuộc phỏng vấn, ông Abu Marzouk chỉ trích Israel từ chối cho phép Liên hợp quốc triển khai lực lượng quốc tế tại các khu vực nước này đang kiểm soát ở Gaza. Điều này đi ngược với bản dự thảo nghị quyết do Mỹ trình lên Hội đồng Bảo an LHQ, vốn nhấn mạnh đến nhu cầu thiết lập một lực lượng quốc tế giám sát hòa bình và hỗ trợ nhân đạo.

Quan chức Hamas cho rằng vẫn còn nhiều bất đồng quanh phạm vi và vai trò của lực lượng quốc tế này, từ quyền hạn an ninh đến cơ chế phối hợp với PA, và khẳng định “vấn đề này sẽ cần thêm thời gian để thảo luận sâu hơn”.

Ông Abu Marzouk đồng thời cảnh báo, việc ép Hamas từ bỏ vũ khí hoặc bị giải giáp hoàn toàn sẽ không mang lại ổn định, mà ngược lại có thể dẫn đến sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang mới tại Gaza. Theo ông, điều đó “không giúp duy trì lệnh ngừng bắn hay đảm bảo hòa bình lâu dài”, mà chỉ khiến tình hình thêm phức tạp.

Trong nhiều tuần qua, Hamas tránh công khai bàn luận về thành phần của ủy ban dân sự, do lo ngại ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán ngừng bắn và kế hoạch tái thiết Gaza đang được Mỹ, Ai Cập và Qatar trung gian thúc đẩy. Giới quan sát nhận định, dù đây là tín hiệu hiếm hoi của sự hợp tác giữa Hamas và PA, nhưng sự thiếu nhất quán trong lập trường của các bên, cùng với sự phản đối của Israel, khiến khả năng triển khai thực tế của thỏa thuận vẫn rất bấp bênh.