Các nhà thiên văn học vừa phát hiện một ứng viên ngoại hành tinh khổng lồ nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống quanh một ngôi sao nóng hơn và sáng hơn Mặt Trời.

Ngoại hành tinh tiềm năng tồn tại sự sống cách Trái Đất 140 năm ánh sáng

Các nhà khoa học vừa đạt được bước tiến đáng chú ý trong hành trình tìm kiếm những thế giới ngoài Hệ Mặt Trời khi xác định một ứng viên ngoại hành tinh khổng lồ có khả năng nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống của một ngôi sao đặc biệt nóng.

ngoi sao HD 156295.png
Các nhà thiên văn học có thể đã phát hiện một hành tinh mang tên HD 156295 b nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống của ngôi sao nóng nhất từng được tìm thấy. Ảnh: NASA's Goddard Space Flight Center

Phát hiện này được các nhà nghiên cứu trình bày trong một công trình đăng trên tạp chí khoa học The Astrophysical Journal.

Đối tượng thu hút sự chú ý là ngôi sao mang tên HD 156295, một thiên thể có nhiệt độ bề mặt cao hơn đáng kể so với Mặt Trời.

Theo ScienceAlert, nhiệt độ bề mặt của HD 156295 vào khoảng 13.500 độ Fahrenheit, tương đương 7.482 độ C, trong khi con số tương ứng của Mặt Trời vào khoảng 10.000 độ Fahrenheit, tức 5.538 độ C.

Sự chênh lệch này cho thấy HD 156295 thuộc nhóm những ngôi sao có bề mặt cực nóng so với ngôi sao trung tâm của Hệ Mặt Trời.

HD 156295 nằm cách Trái Đất khoảng 140 năm ánh sáng. Ngôi sao có màu trắng xanh đặc trưng, kích thước lớn gấp khoảng hai lần Mặt Trời và độ sáng cao gấp 9 lần.

Với đặc điểm này, nó đủ sáng để có thể quan sát bằng mắt thường trong những điều kiện thích hợp.

Điều khiến phát hiện trở nên đáng chú ý hơn là sự xuất hiện của một ứng viên hành tinh mang tên HD 156295 b.

Theo các nhà nghiên cứu, thiên thể này có thể nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống quanh ngôi sao chủ, nơi nhiệt độ về mặt lý thuyết cho phép nước tồn tại ở dạng lỏng nếu các điều kiện khác phù hợp.

“Nếu được xác nhận, HD 156295 sẽ là ngôi sao nóng nhất từng được biết đến có một hành tinh nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống”, nhóm nghiên cứu nhận định.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa việc một hành tinh nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống và việc hành tinh đó thực sự có sự sống.

Vị trí quỹ đạo chỉ là một trong nhiều yếu tố quyết định khả năng sinh sống, bên cạnh thành phần khí quyển, áp suất, nhiệt độ và đặc điểm vật lý của hành tinh.

Hành tinh lớn gấp 6 lần sao Mộc, một năm dài gần 6 năm Trái Đất

Nếu HD 156295 b thực sự tồn tại, đây nhiều khả năng không phải một thế giới tương tự Trái Đất. Các ước tính ban đầu cho thấy ứng viên này có thể lớn gấp khoảng 6 lần sao Mộc, hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Với kích thước như vậy, HD 156295 b được cho là một hành tinh khí khổng lồ, khác xa những hành tinh đá như Trái Đất.

Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng tồn tại môi trường phù hợp cho sự sống, đặc biệt là sự sống tương tự những dạng sống mà con người đã biết.

Khoảng cách giữa hành tinh và ngôi sao chủ được ước tính vào khoảng bốn lần khoảng cách trung bình từ Trái Đất đến Mặt Trời.

Tuy nhiên, dù nằm xa ngôi sao hơn nhiều so với Trái Đất, HD 156295 b vẫn có thể nhận được lượng năng lượng đáng kể do ngôi sao chủ sáng hơn Mặt Trời khoảng 9 lần.

Các nhà khoa học ước tính hành tinh này hoàn thành một vòng quỹ đạo quanh HD 156295 trong khoảng 2.200 ngày, tương đương hơn 6 năm Trái Đất.

Nếu có những vật thể hoặc điều kiện cho phép xác định chu kỳ năm theo cách tương tự Trái Đất, mỗi năm trên thế giới này sẽ kéo dài gần 6 năm của chúng ta.

Dẫu vậy, không nên hình dung HD 156295 b như một Trái Đất thứ hai. Với kích thước khổng lồ và bản chất nhiều khả năng là hành tinh khí, nó có thể không có bề mặt rắn để con người đứng trên đó.

Việc xác định liệu các điều kiện thích hợp cho sự sống có thể xuất hiện ở những khu vực nào của hành tinh vẫn cần thêm dữ liệu.

Vì thế, ý nghĩa lớn nhất của phát hiện hiện nay không nằm ở khả năng tìm thấy một nơi con người có thể sinh sống, mà ở việc giới thiên văn học có thêm manh mối về sự tồn tại của các hành tinh trong vùng có thể sinh sống quanh những ngôi sao nóng và sáng.

Khả năng tồn tại của hành tinh vẫn chưa chắc chắn

Dù kết quả ban đầu thu hút sự quan tâm, HD 156295 b hiện vẫn chỉ là một ứng viên ngoại hành tinh. Theo NOVA, xác suất tồn tại của thiên thể này được nhóm nghiên cứu đánh giá ở mức nhỉnh hơn 50%, gần tương đương khả năng xuất hiện của một mặt khi tung đồng xu.

Nói cách khác, dữ liệu hiện tại chưa đủ mạnh để đưa ra kết luận chắc chắn. Những quan sát tiếp theo sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác minh liệu các biến đổi về thời điểm dao động ánh sáng có thực sự bắt nguồn từ một hành tinh hay do những yếu tố khác trong hệ sao.

Nếu được xác nhận, HD 156295 b sẽ bổ sung một trường hợp hiếm hoi vào danh sách các hành tinh được phát hiện quanh những ngôi sao loại A có nhiệt độ cao và độ sáng lớn.

Chỉ một phần nhỏ trong số khoảng 6.300 ngoại hành tinh đã biết được cho là quay quanh những ngôi sao nóng, sáng thuộc nhóm này.

Phát hiện cũng có thể giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về khả năng hình thành và tồn tại của các hệ hành tinh trong những môi trường sao khác biệt với Hệ Mặt Trời.

Dù vậy, câu hỏi liệu HD 156295 b có thể hỗ trợ sự sống hay không vẫn còn bỏ ngỏ. Ngay cả khi hành tinh được xác nhận và thực sự nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống, điều đó cũng không chứng minh rằng nó có nước lỏng, khí quyển phù hợp hay bất kỳ sinh vật nào.

Theo Hải Phong (VietNamNet)