Hòa bình mong manh ở Dải Gaza: Thỏa thuận Israel - Hamas còn nhiều ẩn số

“Đây là một buổi tối đầy cảm xúc. Một buổi tối đầy nước mắt, một buổi tối đầy niềm vui, vì ngày mai các con tin sẽ trở về”, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói tối 12/10. “Cùng nhau, chúng ta đã đạt được những chiến thắng to lớn, những chiến thắng khiến cả thế giới kinh ngạc. Nhưng đồng thời, tôi phải nói với các bạn rằng cuộc chiến vẫn chưa kết thúc”.

Tổng tư lệnh quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir, cũng tuyên bố chiến thắng. "Áp lực quân sự mà chúng tôi áp dụng trong hai năm qua, cùng với các biện pháp ngoại giao bổ sung, đã tạo nên chiến thắng trước Hamas", ông Zamir nói.

Hiện chưa rõ ẩn ý của Thủ tướng Netanyahu khi tuyên bố "cuộc chiến vẫn chưa kết thúc". Nhưng trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel - ông Israel Katz - cho biết, quân đội nước này sẽ phá hủy phần còn lại của mạng lưới đường hầm Hamas bên dưới Dải Gaza ngay sau khi các con tin được trả tự do.

Bà Shosh Bedrosian, người phát ngôn văn phòng Thủ tướng Netanyahu, cho biết việc thả con tin sẽ bắt đầu vào sáng sớm 13/10, và Israel "hy vọng tất cả 20 con tin còn sống sẽ được thả cùng lúc".

Tuy nhiên, Israel thừa nhận, thi thể những con tin đã thiệt mạng có thể sẽ chưa được trao trả đầy đủ. “Một cơ quan quốc tế sẽ được thành lập để tìm kiếm hài cốt của những con tin không được trao trả ngày 13/10”, bà Bedrosian nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến ​​sẽ có mặt ở Israel ngay sau khi các con tin được thả tự do và sẽ có bài phát biểu trước Quốc hội Israel, trước khi đến Ai Cập để chủ trì cuộc họp với các nhà lãnh đạo thế giới nhằm thảo luận về kế hoạch chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hai năm ở Dải Gaza và thúc đẩy hòa bình Trung Đông.

Phát biểu khi bước lên chuyên cơ Không lực Một để đến Israel, ông Trump tự hào tuyên bố: “Xung đột ở Dải Gaza đã chấm dứt”. Tháp tùng ông Trump trong chuyến thăm có Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, cùng các quan chức cấp cao khác.

Nhiều khó khăn phía trước

Sau khi kết thúc giai đoạn đầu tiên của thỏa thuận hòa bình bằng việc trao đổi con tin và tù nhân, Israel và Hamas sẽ phải đối mặt với giai đoạn hai đầy khó khăn.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu liên tục tuyên bố Hamas phải bị giải giáp trước khi cuộc chiến ở Dải Gaza có thể chấm dứt vĩnh viễn.

Hamas từ lâu đã coi yêu cầu đó tương đương với việc đầu hàng, và nhấn mạnh rằng đấu tranh vũ trang là hình thức kháng cự hợp pháp chống lại sự kiểm soát của Israel đối với vùng đất của người Palestine.

Trả lời phỏng vấn tờ New York Times ngay sau khi Israel và Hamas đồng ý ngừng bắn ở Dải Gaza, Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani cho biết, các bên trung gian vẫn để ngỏ cuộc thảo luận về những vấn đề gai góc hơn, chẳng hạn như kho vũ khí của Hamas, vì các bên tham chiến vẫn chưa sẵn sàng cho một thỏa thuận toàn diện.

“Nếu chúng ta lập tức đàm phán về tất cả các điều khoản, thì chúng ta đã không thể đạt được những kết quả này”, ông Sheikh Mohammed nói.

Theo nhà lãnh đạo Qatar, Hamas bày tỏ mong muốn đàm phán về một mối quan hệ khác với Israel. "Hamas thực sự sẵn sàng thảo luận về việc họ sẽ không gây ra mối đe dọa nào cho Israel", ông nói.

Một số nhà trung gian Ả-rập cho biết, họ tin rằng có thể thuyết phục Hamas giải trừ một phần vũ khí miễn là Tổng thống Donald Trump đảm bảo Israel sẽ không tái khởi động chiến tranh.

Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed cho biết, có một câu hỏi cần được giải quyết là Hamas sẽ giao nộp vũ khí cho ai. Ông nói rằng có sự khác biệt rõ rệt giữa việc Hamas giao nộp vũ khí cho một chính quyền Palestine và việc Hamas giao nộp vũ khí cho một thực thể khác.

Vẫn chưa rõ khi nào các cuộc đàm phán về những tranh chấp còn tồn đọng giữa Israel và Hamas sẽ bắt đầu.