Học giả Trung Quốc: "Nước tôi rất kiềm chế không dùng vũ lực"

Chuyên gia đến từ Trung Quốc cho rằng, Bắc Kinh không theo đuổi chủ nghĩa bá quyền và đang rất kiềm chế không dùng vũ lực nhưng quan điểm này bị các chuyên gia quốc tế phản bác.

"Trung Quốc bắt đầu xây dựng tiền đồn muộn hơn một số bên tranh chấp, nhưng tốc độ có nhanh hơn. Nếu nói Trung Quốc sai và yêu cầu chúng tôi dừng lại thì các bên liên quan khác cũng phải chấm dứt", ông Lập nói. Vị này cũng cho rằng Trung Quốc muốn giải quyết tranh chấp bằng cách đối thoại với từng bên một, phải "song phương để thấu hiểu nhau" trước, sau đó nếu có cùng cách nhìn nhận vấn đề thì mới đa phương.

Dẫn lại lời phát biểu của ông Đặng Tiểu Bình trước Liên hợp quốc năm 1974 "Trung Quốc hứa không theo đuổi bá quyền", ông Lập cho rằng nước ông đã và sẽ không bao giờ theo đuổi bá quyền.

Bài phát biểu của học giả Trung Quốc không nhận được sự đồng tình của các chuyên gia quốc tế. Giáo sư Liselotte Odgaard, Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, cho rằng Trung Quốc có hành động răn đe trong chiến lược chính sách đối ngoại nhằm củng cố tuyên bố chủ quyền trên biển.

"Qua việc mở rộng đội tàu chấp pháp, tăng cường năng lực hải quân và không quân, Bắc Kinh ám chỉ rằng họ sẵn sàng dùng vũ lực nếu cần. Sự mập mờ về pháp lý cho thấy mục tiêu của Bắc Kinh hướng tới là hợp pháp hóa các yêu sách bằng cách diễn giải khác", bà Liselotte Odgaard nói.

Một học giả khác cũng đề nghị ông Lập đưa ra bằng chứng pháp lý cho đường lưỡi bò mà Trung Quốc tuyên bố. Tuy nhiên, ông Lập không trả lời thẳng vào các vấn đề. "Cái gì cũng phải có đi có lại hai bên, việc mình không muốn thì đừng làm đối với người khác. Chúng ta phải nhân nhượng lẫn nhau nhưng phải là song phương, các nước đều có những hành động đơn phương", ông Lập nói.

Trước đó, trong phần phát biểu của mình, Giáo sư Brahma Chellaney thuộc Trung tâm nghiên cứu chính sách New Delhi, Ấn Độ nhận định rằng không nơi nào đối mặt với nhiều thách thức như Biển Đông. Dù vùng biển tương đối nông nhưng có tầm quan trọng chiến lược với khối lượng hàng hóa trị giá 5 nghìn tỷ USD qua đây hàng năm.

"Các cường quốc trong và ngoài khu vực đang cạnh tranh quyền tiếp cận, kiểm soát, tầm ảnh hưởng và lợi thế. Do vậy, một cuộc chơi lớn đang diễn ra trên Biển Đông. Các yêu sách chủ quyền, sự cạnh tranh nguồn tài nguyên, nỗ lực tăng cường hải quân cùng chủ nghĩa dân tộc nổi lên ở một số nước đang đe dọa tự do hàng hải, khiến khu vực này có nguy cơ xảy ra xung đột", ông Brahma Chellaney nói.