Hungary hoàn trả 82 triệu USD tài sản cho Ukraine: Dấu hiệu tan băng sau biến động chính trị

Mới đây, chính phủ Hungary đã thực hiện một bước đi đầy bất ngờ khi hoàn trả lại lô vàng và tiền mặt trị giá 82 triệu USD cho ngân hàng quốc gia Oschadbank của Ukraine. Đây là số tài sản từng bị Budapest tịch thu hồi tháng 3, dẫn đến những rạn nứt sâu sắc trong quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã lên tiếng hoan nghênh động thái này, gọi đây là một "bước tiến quan trọng" và là "cách tiếp cận văn minh" từ phía Hungary. Sự chuyển biến này diễn ra ngay sau khi Thủ tướng Viktor Orban thất bại trong cuộc bầu cử tháng trước, thắp lên hy vọng về một chương mới hòa hoãn hơn giữa Kiev và chính phủ mới tại Budapest.

Nguồn cơn của vụ việc bắt đầu vào ngày 5/3, khi lực lượng chống khủng bố Hungary chặn đứng hai xe bọc thép của ngân hàng Oschadbank đang trên hành trình vận chuyển tiền và vàng từ Vienna (Áo) về Kiev. Giới chức Hungary lúc bấy giờ đã quyết định tạm giữ khoảng 40 triệu USD tiền mặt, 35 triệu euro cùng 9 kg vàng thỏi.

Bảy nhân viên ngân hàng đi cùng đoàn xe cũng bị tạm giữ với nghi vấn rửa tiền trước khi bị trục xuất một ngày sau đó. Đáng chú ý, dù các xe bọc thép đã được bàn giao lại cho phía Ukraine trong tình trạng hư hại ngay sau đó, toàn bộ số tiền và vàng bên trong lại bị giữ lại để điều tra theo lệnh của ông Orban.

Vụ việc đã vấp phải sự phản ứng dữ dội từ phía Ukraine. Các quan chức Kiev cáo buộc chính phủ của ông Orban sử dụng số tài sản này như một công cụ chính trị nhằm gây sức ép trong chiến dịch tranh cử, đồng thời buộc Ukraine phải khôi phục việc vận chuyển dầu Nga qua đường ống Druzhba – vốn bị gián đoạn sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Thời điểm đó, ông Orban thậm chí còn ám chỉ số tiền khổng lồ này có thể được dùng để tài trợ cho đảng đối thủ Tisza, dù không đưa ra được bằng chứng xác thực. Tuy nhiên, đảng Tisza sau đó vẫn giành chiến thắng áp đảo tại quốc hội. Trong khi đó, đại diện pháp lý của Oschadbank, công ty luật Horvath Lawyers, khẳng định đây chỉ là một chuyến vận chuyển tài sản thường kỳ giữa các ngân hàng nhà nước với đầy đủ chứng từ hợp pháp.

Việc hoàn trả tài sản không chỉ mang ý nghĩa tài chính mà còn tháo gỡ những nút thắt ngoại giao quan trọng. Trước đó, chính phủ của ông Orban từng dùng quyền phủ quyết để chặn khoản vay 90 tỷ euro của Liên minh châu Âu dành cho Ukraine.

Tuy nhiên, cục diện đã thay đổi hoàn toàn sau cuộc bầu cử. Cùng với việc trả lại tiền và vàng, Hungary cũng đã rút lại quyền phủ quyết, giúp khoản vay khổng lồ của EU được thông qua thuận lợi. Động thái này được giới quan sát đánh giá là tín hiệu cho thấy Budapest đang dần từ bỏ chính sách đối đầu trực diện với Kiev để hướng tới một tương lai hợp tác ổn định hơn.