IMF đề xuất gói hỗ trợ mới cho Ukraine trong bối cảnh xung đột kéo dài

Động thái này được đánh giá là bước hỗ trợ tài chính quan trọng đối với Kiev khi quốc gia Đông Âu tiếp tục đối mặt với những hệ lụy nặng nề từ xung đột kéo dài với Nga.

Phát biểu sau các cuộc gặp với Tổng thống Volodymyr Zelensky và nhiều quan chức cấp cao của Ukraine, bà Georgieva nhấn mạnh gói hỗ trợ mới không chỉ giúp Ukraine ổn định ngân sách trong ngắn hạn mà còn đóng vai trò “đòn bẩy” để Kiev huy động thêm nguồn vốn từ các tổ chức tài chính quốc tế khác. Theo người đứng đầu IMF, việc duy trì dòng hỗ trợ quốc tế là yếu tố then chốt để Ukraine vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Giám đốc IMF cũng đã thị sát một số cơ sở hạ tầng năng lượng bị hư hại nghiêm trọng do xung đột. Bà thừa nhận tình hình thực tế tại Ukraine đã xấu đi đáng kể so với thời điểm IMF và Kiev đạt được thỏa thuận sơ bộ hồi tháng 11/2025. Tuy nhiên, bà khẳng định các yêu cầu cốt lõi của chương trình hỗ trợ mới vẫn được giữ nguyên, dù quá trình triển khai sẽ có sự linh hoạt nhằm phù hợp với bối cảnh chiến sự và điều kiện kinh tế - xã hội của Ukraine.

Một trong những vấn đề then chốt được IMF tiếp tục trao đổi với phía Ukraine là kế hoạch chấm dứt miễn thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hàng hóa tiêu dùng, biện pháp cải cách đang vấp phải sự phản đối trong dư luận nước này. Bà Georgieva cho biết để gói hỗ trợ mới được phê duyệt, Ukraine cần trình kế hoạch cụ thể về lộ trình cải cách tài khóa, trong đó IMF đang cân nhắc cho Kiev thời hạn một năm để vận động Quốc hội thông qua biện pháp dừng miễn thuế VAT.

Ngoài ra, IMF cũng sẽ rà soát các biện pháp cải cách đã được thống nhất từ tháng 11/2025 nhằm xác định đâu là những nội dung có thể triển khai ngay, đâu là những điểm cần tiếp tục điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế. Trước khi gặp Tổng thống Zelensky, bà Georgieva đã có các cuộc làm việc riêng với Thủ tướng Yulia Svyrydenko, Bộ trưởng Tài chính Serhii Marchenko, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Andriy Pyshnyi, cũng như đại diện cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư quốc tế.

Phía Ukraine đánh giá cao chuyến thăm của lãnh đạo IMF. Thủ tướng Yulia Svyrydenko coi đây là tín hiệu quan trọng thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế đối với Ukraine, đặc biệt trong bối cảnh ngành năng lượng nước này chịu thiệt hại nặng nề giữa mùa Đông được cho là lạnh nhất trong vòng 20 năm.

Theo thỏa thuận sơ bộ đạt được giữa IMF và Ukraine hồi tháng 11/2025, Kiev có thể nhận hỗ trợ ngân sách trong thời hạn bốn năm, với điều kiện thực hiện hàng loạt cải cách then chốt như bảo đảm nguồn tài chính bền vững, thông qua ngân sách năm 2026 và mở rộng cơ sở tính thuế. Việc phê duyệt gói hỗ trợ mới được coi là mang tính sống còn đối với Ukraine, trong bối cảnh nước này được dự báo sẽ thiếu hụt ngân sách lên tới 136,5 tỷ USD trong giai đoạn từ nay đến năm 2029 do tác động kéo dài của chiến tranh.

Dù Ukraine đã cam kết tăng cường các biện pháp chống trốn và tránh thuế, IMF thừa nhận không kỳ vọng Kiev có thể tạo ra nguồn thu ngân sách đáng kể trước năm 2027. Chương trình hỗ trợ mới, nếu được thông qua, sẽ thay thế gói vay 15,5 tỷ USD trong bốn năm trước đó, trong đó Ukraine mới chỉ nhận khoảng 10,6 tỷ USD. Chương trình cũ được xây dựng trên giả định xung đột kết thúc vào năm 2025, trong khi thỏa thuận sơ bộ mới tính đến kịch bản xung đột kết thúc trong năm nay hoặc, trong trường hợp xấu hơn, kéo dài tới năm 2028.

Trong một diễn biến liên quan, Vương quốc Anh cũng vừa công bố bổ sung 20 triệu bảng Anh, tương đương khoảng 27 triệu USD, hỗ trợ khẩn cấp cho lĩnh vực năng lượng của Ukraine nhằm giúp quốc gia này duy trì nguồn điện và sưởi ấm trong mùa Đông. Khoản viện trợ mới nâng tổng hỗ trợ của Anh cho ngành năng lượng Ukraine kể từ khi xung đột bùng phát lên hơn 470 triệu bảng.

Về mặt ngoại giao, Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 15/1 khẳng định Ukraine chưa từng và sẽ không bao giờ là trở ngại đối với hòa bình. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh ông có cuộc điện đàm với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte, trao đổi về các nỗ lực ngoại giao với Mỹ nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình. Phát biểu này cũng nhằm phản bác tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người cho rằng Kiev là bên làm chậm tiến trình đàm phán chấm dứt xung đột Nga–Ukraine. Theo ông Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã sẵn sàng khép lại cuộc xung đột kéo dài gần bốn năm qua, trong khi phía Ukraine tỏ ra thận trọng hơn.