Iran đình chỉ hợp tác với IAEA

Thông tấn IRNA ngày 20/9 (giờ địa phương) dẫn thông báo của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận nước này sẽ đình chỉ mọi hợp tác với IAEA để phản ứng với việc 3 cường quốc châu Âu là Anh, Pháp và Đức tái khởi động cơ chế trừng phạt nhắm vào Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.

"Bất chấp nỗ lực phối hợp của Bộ Ngoại giao Iran với IAEA và việc Iran đã trình bày các kế hoạch giải quyết vấn đề, các nước châu Âu đã hành động hấp tấp và điều đó sẽ đóng sập cánh cửa hợp tác với IAEA", Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran nêu.

Anh, Pháp và Đức là 3 nước châu Âu tham gia kí kết thoả thuận hạt nhân Iran 2015, có tên gọi chính thức là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA). Sau khi Mỹ rút khỏi JCPOA vào năm 2018 và tái áp đặt trừng phạt đơn phương chống Tehran, Iran những năm qua đã tăng cấp độ uranium làm giàu vượt ngưỡng cho phép của JCPOA.

Tháng 8/2025, 3 nước châu Âu gửi thư cho Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ) đề nghị khởi động "cơ chế phản ứng nhanh" nhằm tái áp đặt các biện pháp trừng phạt quốc tế với Iran, nhưng để ngỏ 30 ngày để đàm phán về một thoả thuận hạt nhân mới.

Thư của các nước châu Âu nêu, nếu các bên không đạt được thỏa thuận trong vòng 30 ngày, tất cả các lệnh trừng phạt trước đây của LHQ sẽ được khôi phục, bao gồm lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran. Thời hạn 30 ngày sẽ kết thúc vào ngày 27/9 tới.

Tại phiên bỏ phiếu của Hội đồng Bảo an LHQ ngày 20/9 về nội dung "có tiếp tục đình chỉ các biện pháp trừng phạt nhắm vào Iran hay không?", 4 nước Trung Quốc, Nga, Pakistan, Algeria bỏ phiếu thuận; Hàn Quốc, Guyana bỏ phiếu trắng; và 9 thành viên còn lại bỏ phiếu chống.

Điều này có nghĩa là, nếu không có gì thay đổi sau 7 ngày nữa, các biện pháp trừng phạt quốc tế với Iran sẽ được khôi phục.

Tại phiên họp của Hội đồng Bảo an LHQ, Phó đại sứ Mỹ Dorothy Shea tuyên bố: "Tổng thống Donald Trump sẵn sàng đối thoại với Iran cả trước hoặc sau thời hạn 27/9". Trong khi đó, Đại sứ Anh Barbara Woodward khẳng định London "sẵn sàng cho các hoạt động ngoại giao vào tuần tới hoặc sau đó để giải quyết các bất đồng".

Ông Amir Saeid Iravani, Đại sứ Iran tại LHQ gọi nỗ lực khôi phục các lệnh trừng phạt là "vô căn cứ và bất công". Tuy nhiên, ông lưu ý rằng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sẽ đến New York trong tuần lễ cấp cao sắp tới của Đại hội đồng LHQ để tiếp tục tham vấn với các nước phương Tây.