Iran: Khoảng cách tới thỏa thuận chấm dứt xung đột với Mỹ "vẫn còn rất xa"

Trả lời truyền hình nhà nước vào ngày 18/4, ông Ghalibaf cho biết: "Trong các cuộc đàm phán, một số vấn đề đã đạt được kết luận, nhưng một số khác thì chưa. Chúng ta vẫn còn cách xa một thỏa thuận cuối cùng”.

Sự bế tắc này càng được củng cố bởi tuyên bố từ Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh. Ông nhấn mạnh rằng hai bên chưa thể gặp mặt trực tiếp do Washington vẫn duy trì lập trường "tối đa hóa yêu cầu". Theo ông Khatibzadeh, các cuộc đàm phán trực tiếp chỉ có thể diễn ra khi hai quốc gia thống nhất được một "khuôn khổ" chung.

Trước những áp lực từ phía Mỹ, giới quan sát tại Tehran nhận định Washington đang triển khai một chiến lược phức tạp. Ông Abas Aslani, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Trung Đông, gọi đây là "chiến thuật 2 gọng kìm".

Gọng kìm thứ nhất là đàm phán, nhưng Iran nghi ngờ tính chân thành của Mỹ khi Washington đồng thời thắt chặt phong tỏa đường biển, bổ sung lệnh trừng phạt và tăng cường hiện diện quân sự. Gọng kìm thứ hai tập trung vào áp lực và đe dọa. Ông Aslani cảnh báo: "Kịch bản thứ hai này cũng rất có khả năng xảy ra khi chúng ta tiến gần đến thời hạn chót của 2 thỏa thuận ngừng bắn... Không có dấu hiệu nào cho thấy các thỏa thuận này sẽ được gia hạn".

Đáp lại áp lực này, Iran khẳng định sẽ không lùi bước. Tehran tuyên bố giữ vững lập trường, “sẽ không thực hiện dù chỉ một sự thỏa hiệp, nhượng bộ hay nới lỏng nhỏ nhất, và sẽ bảo vệ lợi ích của dân tộc Iran bằng tất cả sức mạnh của mình”.

Tình hình thực địa đang trở nên cực kỳ căng thẳng khi Iran thông báo đóng cửa eo biển Hormuz hôm 18/4. Lý do được đưa ra là Mỹ "liên tiếp vi phạm lòng tin" thông qua việc duy trì phong tỏa các cảng biển của Iran. Trước đó, Iran đã yêu cầu các tàu bè phải nộp phí để được di chuyển an toàn, đồng thời khẳng định các tàu đóng phí sẽ được ưu tiên hơn.

Tại Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã phản ứng bằng một cuộc họp khẩn cấp tại Nhà Trắng với các quan chức cấp cao, bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Giám đốc CIA và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn dự kiến sẽ hết hạn chỉ sau 3 ngày nữa.

Dù Pakistan, thông qua Tổng tư lệnh quân đội Asim Munir, đang nỗ lực đóng vai trò trung gian và Iran cũng đang xem xét các đề xuất mới từ Mỹ, nhưng nguy cơ tái diễn các hành động thù địch vẫn đang ở mức báo động. Việc cả hai bên không mặn mà với việc gia hạn ngừng bắn có thể là quân bài gây áp lực, nhưng cũng có thể là ngòi nổ cho một cuộc xung đột trực diện.