Iran nêu điều kiện nối lại đàm phán với Mỹ

Ngày 21/4, phát biểu trước báo giới tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Đại diện của Iran tại Liên hợp quốc, ông Amir Saeid Iravani, đã nêu rõ lập trường của Tehran về việc nối lại các cuộc thảo luận. Ông Iravani khẳng định rằng tiến trình đàm phán sẽ được khởi động lại tại thủ đô Islamabad của Pakistan, nhưng với một điều kiện tiên quyết: Mỹ phải chấm dứt lệnh phong tỏa các cảng của Iran. “Ngay khi Washington chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân, tôi nghĩ vòng đàm phán tiếp theo sẽ được tổ chức tại Islamabad”, vị đại diện này nhấn mạnh.

Tuy nhiên, con đường đi đến đồng thuận vẫn còn xa vời, theo giới chuyên gia. Đại sứ Iran tại Tunisia, ông Mir Masoud Hosseinian, thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin Tass rằng Tehran đang tham gia vào tiến trình này với một thái độ vô cùng thận trọng. Ông mô tả đây là những cuộc “đàm phán vũ trang” vì sự thiếu tin tưởng sâu sắc đối với phía Mỹ. Ông Hosseinian tuyên bố: "Chúng tôi đang tham gia vào các cuộc đàm phán với ngón tay đặt trên cò súng, sẵn sàng bảo vệ lãnh thổ và người dân của mình bằng mọi cách cần thiết”. Vị Đại sứ cũng cho biết thêm rằng toàn bộ hệ thống chính trị và quân sự của Iran đang trong tình trạng sẵn sàng cao độ để đối đầu với đối thủ ở mọi mặt trận.

Lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ, bắt đầu từ ngày 13/4 sau thất bại của vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad, đang là nút thắt chính của cuộc khủng hoảng. Washington giải thích đây là biện pháp nhắm trực tiếp vào các cảng của Iran nhằm gây sức ép kinh tế, buộc Tehran phải mở lại eo biển Hormuz và đưa ra những nhượng bộ về chương trình hạt nhân cũng như tên lửa. Tính đến nay, chiến dịch này đã khiến 27 con tàu phải quay đầu hoặc trở lại cảng. Quân đội Mỹ đã bắt giữ một tàu chở hàng của Iran ở vịnh Oman vào cuối tuần trước, một hành động mà Iran cảnh báo sẽ có biện pháp đáp trả.

Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump vào ngày 21/4 đã thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran ngay trước khi hết hiệu lực. Dù vậy, ông vẫn giữ nguyên lệnh phong tỏa hải quân. Ông Trump cho rằng việc đóng cửa eo biển Hormuz đang gây thiệt hại cho Iran tới 500 triệu USD mỗi ngày, trong khi Mỹ không chịu tổn thất nào. Tổng thống Mỹ đồng thời gửi đi thông điệp cứng rắn, kêu gọi Iran ngồi vào bàn đàm phán nếu không muốn đối mặt với những "hậu quả chưa từng có".

Sau khi tuyên bố mở cửa Eo biển Hormuz vào ngày 17/4 nhờ thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn, Iran đã lập tức tái phong tỏa chưa đầy một ngày sau đó do Mỹ từ chối dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển. Tehran hiện yêu cầu Washington phải dỡ bỏ ngay lập tức các biện pháp hạn chế này. Mặc dù dư luận kỳ vọng vào một vòng đàm phán thứ hai để tháo gỡ bế tắc, nhưng với sự thiếu tin tưởng hiện nay, Tehran cho biết họ vẫn chưa sẵn sàng cho kế hoạch này.