Theo các quan chức của cơ quan cảnh sát châu Âu (Europol), trí tuệ nhân tạo cùng với cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông, đã thúc đẩy sự bùng nổ của các vụ lừa tình qua mạng xã hội và trên ứng dụng hẹn hò.
Ảnh: Alamy

AI - Cánh tay phải của những kẻ lừa tình trực tuyến

Các chuyên gia hàng đầu về tội phạm tài chính của Europol cho biết, các tập lệnh do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra cho phép những kẻ lừa đảo nhắm mục tiêu vào nhiều nạn nhân cùng một lúc. Tờ The Guardian dẫn lời ông Sebastian Bley, người đứng đầu nhóm chống tội phạm kinh tế của Europol nói: "Ngày càng có nhiều trường hợp mà trong đó kẻ lừa đảo nói: Tôi là một bác sĩ ở vùng chiến sự và xin tiền vì cần đưa gia đình tới nơi an toàn". 

Europol đã phân tích các xu hướng lừa đảo và cho biết, AI đang giúp những kẻ lừa đảo dễ dàng tăng tỷ lệ thành công. Ngoài ra, cơ quan này cũng phát hiện được sự lạm dụng các công cụ ngôn ngữ như ChatGPT ngày càng gia tăng. 

Trang tin CBC.ca viết, giọng nói bạn nghe thấy ở đầu dây bên kia của một cuộc điện thoại có thể không phải là người bạn nghĩ, người mà bạn đang nhắn tin thực sự có thể là một máy trả lời tự động và khuôn mặt trong ảnh hoặc video trên ứng dụng hẹn hò yêu thích của bạn có thể không tồn tại. 

Ông Jeff Clune, giảng viên đại học về khoa học máy tính tại Đại học British Columbia nhận xét, những tiến bộ công nghệ về AI đã thúc đẩy các vụ lừa tình qua mạng. "Những kẻ lừa đảo hiện có nhiều công cụ hơn để giúp chúng lừa mọi người, đặc biệt là những người không biết về những tiến bộ gần đây trong công nghệ". 

Những tiến bộ được đề cập gồm mô phỏng giọng nói, trình tạo khuôn mặt và deepfake (trong đó hình ảnh hoặc video có sẵn được dùng để tạo ra cảnh quay video giả nhưng đáng tin). Một tiến bộ khác là chatbot (tạo ra phản hồi giống con người trên mọi loại nền tảng trực tuyến) như ChatGPT.

Trung tâm chống gian lận Canada báo cáo, các vụ lừa tình tăng vọt trong thời kỳ chuyển dịch trực tuyến mạnh mẽ, vốn bắt nguồn từ đại dịch Covid-19. Theo đó, các vụ lừa đảo thường liên quan tới việc thuyết phục nạn nhân bước vào một mối quan hệ trực tuyến ảo để xây dựng lòng tin và tình cảm. Sau đó, những kẻ lừa đảo dùng đòn bẩy tình cảm để yêu cầu chuyển tiền, tiền điện tử, gửi quà tặng hoặc kêu gọi đầu tư. 

Trung tâm này cảnh báo, ngày lễ Tình yêu là cơ hội cho những kẻ lừa đảo nhắm tới những người đang tìm kiếm mối quan hệ yêu đương. 

Theo Europol, các vụ lừa tình qua mạng tăng mạnh chưa đầy 2 năm sau khi bộ phim The Tinder Swindler được chiếu trên Netflix và thu hút sự chú ý của toàn cầu. Bộ phim đề cập tới một người đàn ông đóng giả làm con trai một ông trùm kim cương giàu có và lừa đảo nhiều phụ nữ.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, cho dù các câu chuyện của một người mà bạn chỉ giao tiếp qua mạng có hấp dẫn đến đâu thì "bạn cũng đừng bao giờ gửi tiền".

Dấu hiệu nhận biết kẻ lừa đảo và cách phòng chống

Theo Liên minh tín dụng liên bang Mỹ, để bảo vệ bạn khỏi các vụ lừa tình trực tuyến, điều quan trọng là phải nhận ra các dấu hiệu cảnh báo và thực hiện các bước chủ động để xác minh. 

Điều đầu tiên là xác minh danh tính. Những kẻ lừa đảo sử dụng AI có thể tạo ảnh đại diện và video cực kỳ chân thực bằng công nghệ deepfake. Vì thế, để xác minh danh tính của ai đó, bạn nên dùng hình ảnh đại diện của họ tìm kiếm xem nó từng xuất hiện ở nơi khác không. Ngoài ra, bạn cũng có thể yêu cầu trò chuyện trực tiếp qua video. Mặc dù video do AI tạo ra có thể rất chân thực song những kẻ lừa đảo thường tránh trò chuyện theo thời gian thực để tránh bị lộ. 

Hãy kiểm tra sự hiện diện trên mạng xã hội của người mới quen đó. Nhiều kẻ lừa đảo không có tài khoản mạng xã hội hoặc có hồ sơ rất mới với rất ít hoạt động và tương tác. 

Thứ hai, hãy cẩn thận với những cuộc tình chóng vánh. Lừa tình qua mạng thường diễn ra nhanh chóng và những kẻ lừa đảo thường thể hiện tình cảm sâu sắc hoặc tình yêu trong vòng vài ngày hoặc vài tuần. Tin nhắn của họ có vẻ quá trau chuốt và không tự nhiên. Các bot trò chuyện thường tạo ra những tin nhắn dường như lãng mạn quá mức hoặc quá hoàn hảo. 

Cuối cùng, cảnh giác với các yêu cầu, đề nghị liên quan tới tiền. Một dấu hiệu cảnh báo phổ biến trong các vụ lừa tình qua mạng là yêu cầu về tiền bạc. Kẻ lừa đảo thường bịa ra những câu chuyện gợi lên sự đồng cảm như cần tiền để chi trả các chi phí y tế khẩn cấp hay nói rằng họ đang mắc kẹt ở nước ngoài và cần tiền để trở về nhà. Những kẻ lừa đảo cũng có thể cung cấp cho bạn cơ hội đầu tư có một không hai, thường là tiền điện tử hoặc một chương trình quá tốt để coi là thật.    

Theo Hoài Linh (VietNamNet)