Những khoản tiền mặt ông Donald Trump tặng một số trợ lý Nhà Trắng bị đặt dấu hỏi về tính hợp pháp, khi các chuyên gia cho rằng chúng có thể liên quan quy định cấm nhân viên chính phủ nhận thêm thu nhập.

Các bản kê khai tài chính được chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố cuối tuần trước cho thấy ba nhân viên Nhà Trắng, trong đó có nữ trợ lý Natalie Harp, nhận khoản “quà tặng tiền mặt vào dịp lễ” trị giá 45.000 USD từ Tổng thống.

Hai người còn lại là Margo Martin, cố vấn truyền thông thường xuyên đồng hành cùng ông Trump để ghi lại các hoạt động của Tổng thống và đăng tải lên mạng xã hội, cùng Chamberlain Harris, trợ lý Nhà Trắng kiêm thư ký của ông Trump.

11-1789100872-khoan-tien-ong-trump-tang-tro-ly-nha-trang-gay-tranh-cai
Trợ lý Natalie Harp chuẩn bị một chiếc máy tính đang phát bản tin về thị trường chứng khoán trong cuộc họp báo tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng vào ngày 30/5/2025. Ảnh: Pool/Sipa USA

Trước đó, Walt Nauta, giám đốc phụ trách các hoạt động tại Phòng Bầu dục, cũng kê khai một khoản quà trị giá 20.000 USD từ Tổng thống.

Theo quy định liên bang Mỹ, ngoài tiền lương do chính phủ chi trả, nhân viên chính phủ không được nhận thêm tiền từ cá nhân hoặc tổ chức bên ngoài. Quy định này nhằm ngăn lợi ích tài chính tác động đến việc thực hiện nhiệm vụ công vụ.

Richard Painter, cựu luật sư đạo đức Nhà Trắng dưới thời Tổng thống George W. Bush, cho rằng ông Trump đang tìm cách hỗ trợ tài chính cho các trợ lý để họ yên tâm làm việc tại Nhà Trắng, nhưng theo ông, Tổng thống không được phép thực hiện việc này.

Quy định được ông Painter viện dẫn nằm trong Điều 209, Quy chế 18 của Bộ luật Liên bang Mỹ. Người vi phạm có thể đối mặt án tù lên tới 5 năm và phạt tiền tối đa 50.000 USD. Thời hiệu truy cứu là 5 năm, đồng nghĩa ông Trump vẫn có thể bị một chính quyền Mỹ sau này xem xét trách nhiệm sau khi nhiệm kỳ hiện tại kết thúc vào tháng 1/2029.

Ông Painter nói với Forbes rằng Bộ Tư pháp trong tương lai có thể xem xét và truy cứu trách nhiệm đối với ông Trump, đồng thời đánh giá việc trao những khoản tiền này là một quyết định rất không phù hợp.

Richard Briffault, giáo sư luật tại Đại học Columbia, cho rằng chủ lao động có thể tặng quà cho nhân viên, nhưng số tiền trong trường hợp này lớn hơn đáng kể so với một món quà Giáng sinh thông thường. Ông cũng cho rằng những khoản tiền này dường như đi ngược quy định liên bang.

Kedric Payne, cố vấn cấp cao tại tổ chức Campaign Legal Center và cựu phó cố vấn Văn phòng Đạo đức Quốc hội, cũng đặc biệt chú ý đến quy mô các khoản tiền. Theo ông, trường hợp này cho thấy ông Trump dường như đã trả thêm tiền ngoài lương cho các trợ lý.

Harp, Martin và Harris đều nhận mức lương khoảng 150.000 USD. Sau khi cộng khoản tiền 45.000 USD, tổng thu nhập của mỗi người đạt 195.000 USD, tương đương mức lương của một số quan chức cấp cao nhất tại Nhà Trắng.

Với Nauta, mức lương 175.000 USD cộng khoản quà 20.000 USD cũng đưa tổng thu nhập lên 195.000 USD.

Payne gọi sự tương đồng này là một “dấu hiệu cảnh báo” và đề nghị Văn phòng Đạo đức Chính phủ xem xét vụ việc, đồng thời cân nhắc chuyển hồ sơ cho Bộ Tư pháp nếu cần.

Tuy nhiên, giáo sư Briffault nhận định khả năng Bộ Tư pháp dưới chính quyền hiện tại mở cuộc điều tra là “bằng không”.

Donald K. Sherman, Chủ tịch tổ chức giám sát Citizens for Responsibility and Ethics in Washington (CREW), cho rằng Tổng thống Trump gần như tự mình tăng thu nhập cho những nhân viên thân cận nhất, trong khi chính quyền chỉ hai tuần trước đó công bố kế hoạch đóng băng lương đối với công chức.

Theo ông Sherman, nếu Nhà Trắng khẳng định đây đơn thuần là “quà tặng từ bạn bè”, chính quyền cần chứng minh những người nhận thực sự có quan hệ bạn bè với ông Trump và khoản tiền xuất phát từ mối quan hệ cá nhân.

Harp, Nauta và Martin đều đi cùng ông Trump tới Dallas, bang Texas, ngày 9/9 để dự đại hội giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng hòa. Trong khi đó, Harris được ông Trump bổ nhiệm vào Ủy ban Mỹ thuật Mỹ hồi tháng 1, cơ quan có quyền giám sát một số dự án mà ông đặc biệt quan tâm, trong đó có phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng.

Ông Sherman cho rằng Tổng thống khó có thể thực hiện những việc như vậy mà không có chủ đích. Theo ông, các khoản tiền có thể góp phần củng cố lòng trung thành của nhóm nhân viên thân cận nhất với ông Trump.

Don Fox, cựu quyền giám đốc Văn phòng Đạo đức Chính phủ dưới thời Tổng thống Barack Obama, thận trọng hơn khi cho rằng những thông tin hiện có chưa đủ để xác định liệu có sai phạm hay không. Dù vậy, ông đánh giá việc các trợ lý nhận khoản tiền lớn từ Tổng thống là đáng lo ngại vì họ có thể cảm thấy mang ơn người trao tiền.

Nhà Trắng bác bỏ cách diễn giải này. Người phát ngôn Davis Ingle cho biết ông Trump thường xuyên tặng quà Giáng sinh cho những người thân cận, đôi khi bao gồm cả nhân viên và trợ lý, cả trong thời gian làm việc tại chính phủ và trước đó ở khu vực tư nhân.

Bridget Luckey, cây viết của trang tin pháp lý Law Commentary, cho rằng chỉ dựa vào giá trị khoản tiền thì chưa thể xác định Điều 209 có được áp dụng hay không. Theo bà, vấn đề quan trọng là ông Trump trao tiền với tư cách quà tặng cá nhân hay đây thực chất là khoản thù lao liên quan công việc của các trợ lý tại Nhà Trắng.

Ông Ingle khẳng định các khoản tiền không liên quan đến nhiệm vụ của người nhận và không thuộc phạm vi bị cấm, do đó phù hợp với các tiêu chuẩn pháp lý và đạo đức hiện hành.

CBS News cũng lưu ý rằng quy định chỉ cấm nhân viên liên bang nhận quà từ cấp dưới hoặc quan chức có mức lương thấp hơn, chứ không cấm cấp dưới nhận quà từ cấp trên. Các khoản tiền nói trên cũng đã được chính quyền ông Trump công khai trong kê khai tài chính với mô tả là “quà tặng tiền mặt vào dịp lễ”.

QT (SHTT)