Khối quặng vàng 45 tấn trở thành “nam châm” du lịch, người dân địa phương hưởng lợi

Phát hiện bất ngờ trong lòng mỏ cổ

Đầu năm 2015, trong quá trình phục dựng hệ thống hầm mỏ và mở rộng khảo sát địa chất tại khu vực mỏ vàng cổ Toại Xương ở thành phố Lệ Thủy, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, một nhóm công nhân bất ngờ phát hiện một khối vật thể khổng lồ.

Dưới ánh đèn, bề mặt khối đá ánh lên màu vàng kim. Sau khi được đưa lên kiểm tra, các chuyên gia xác định đây là một khối quặng vàng nặng tới 45 tấn, tương đương khoảng 5 chiếc xe buýt lớn.

Theo tính toán, mỗi tấn quặng chứa 216,7 gram vàng và 3.677 gram bạc nguyên chất. Như vậy, toàn bộ khối quặng chứa khoảng 9.751 gram vàng, gần 10 kg, cùng hơn 165 kg bạc.

Phát hiện này nhanh chóng thu hút sự chú ý của chính quyền địa phương. Khu vực được phong tỏa để bảo đảm an toàn và giữ nguyên trạng khối quặng trước khi các biện pháp kỹ thuật được triển khai để đưa nó ra khỏi lòng núi.

Khảo sát của các chuyên gia Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cho thấy khu vực này từng là một trung tâm khai thác vàng quan trọng trong nhiều giai đoạn lịch sử, từ thời Đường - Tống đến Minh - Thanh.

Đặc biệt, khối quặng 45 tấn sau đó không được đưa vào một kho lưu trữ kín mà được đặt ngay tại lối vào Công viên Mỏ vàng Quốc gia Toại Xương, trở thành biểu tượng của khu du lịch.

Biến mỏ vàng thành “cỗ máy” kinh tế

Mỏ vàng Toại Xương có lịch sử khai thác hơn 1.400 năm. Tuy nhiên, đến cuối thế kỷ 20, nguồn tài nguyên dần cạn kiệt, khiến khu mỏ đứng trước nguy cơ đóng cửa.

Thay vì để nơi này rơi vào tình trạng bỏ hoang, chính quyền và doanh nghiệp lựa chọn hướng đi mới: phát triển du lịch song song với khai thác. Công nghệ mới cũng được áp dụng để tận dụng những thân quặng có hàm lượng thấp hơn, vốn trước đây chưa đủ hiệu quả để khai thác.

Năm 2005, Toại Xương được công nhận là một trong những Công viên Mỏ vàng Quốc gia đầu tiên của Trung Quốc. Hai năm sau, công viên chính thức mở cửa đón khách và trở thành khu du lịch cấp quốc gia 4A duy nhất tại Trung Quốc lấy chủ đề vàng làm trung tâm.

Mô hình tại đây không chỉ dừng ở việc khai thác vàng mà còn kết hợp bảo tồn lịch sử với hoạt động du lịch. Toại Xương vẫn duy trì hoạt động khai thác với sản lượng khoảng 500 kg vàng và 5.000 kg bạc mỗi năm.

Du khách có thể tham quan các đường hầm cổ từ thời Đường - Tống đã được gia cố, tìm hiểu quy trình khai thác hiện đại và trải nghiệm kỹ thuật khai thác thủ công “đốt lửa - dội nước” của người xưa.

Hàng nghìn người có thêm việc làm

Hiệu quả kinh tế của mô hình này được thể hiện qua lượng khách và doanh thu. Trong giai đoạn 2008-2024, công viên đón 246 triệu lượt khách, đạt doanh thu 4,39 tỷ NDT, tương đương khoảng 17.000 tỷ đồng.

Riêng bảo tàng vàng mang về khoảng 40 triệu NDT, tương đương 155 tỷ đồng mỗi năm.

Hoạt động của mỏ tạo việc làm trực tiếp cho 530 người và gián tiếp cho hơn 3.000 người dân địa phương. Từ một khu mỏ từng đối mặt nguy cơ đóng cửa, Toại Xương đã trở thành một nguồn lực kinh tế đáng kể cho khu vực.

Để phục vụ mục tiêu phát triển, mỏ đã đầu tư 1,8 tỷ NDT, tương đương khoảng 7.000 tỷ đồng, cho phục hồi sinh thái và xây dựng hạ tầng du lịch. Khu du lịch cũng đặt mục tiêu nâng cấp lên cấp 5A và dự kiến tiếp tục đầu tư thêm 2 tỷ NDT, khoảng 7.800 tỷ đồng.

Khối quặng 45 tấn thành điểm hút khách

Một trong những điểm nhấn của mô hình Toại Xương chính là cách biến phát hiện đặc biệt thành sản phẩm du lịch. Khối quặng vàng 45 tấn được đặt ngay lối vào công viên và phủ một lớp sơn vàng để tăng hiệu ứng thị giác.

Với trọng lượng khổng lồ cùng hệ thống giám sát hoạt động liên tục, việc lấy trộm khối quặng gần như bất khả thi dù nó được đặt ngoài trời.

Không chỉ trưng bày khối quặng, công viên còn xây dựng nhiều hoạt động trải nghiệm xoay quanh chủ đề vàng. Du khách có thể tham gia “đào vàng” với mức phí 30 NDT/lần, tương đương khoảng 116.000 đồng, và được giữ lại phần “vàng” tìm thấy.

Một trải nghiệm khác là cầm thử thỏi vàng nặng 12,5 kg có giá trị hàng triệu USD, với phí 15 NDT, tương đương khoảng 58.000 đồng mỗi người.

Từ một khối quặng nằm sâu trong lòng núi, Toại Xương đã biến phát hiện 45 tấn thành biểu tượng du lịch, đồng thời kết hợp khai thác tài nguyên, bảo tồn lịch sử và tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương.