Kịch bản ngừng bắn 45 ngày: Liệu Mỹ và Iran có thể hạ nhiệt cuộc xung đột tỷ đô?

aA

Trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông đã kéo dài hơn một tháng và chưa có dấu hiệu dừng lại, những thông tin mới nhất về một nỗ lực ngoại giao đa phương đang mở ra hy vọng mong manh về việc đình chiến. Các bên trung gian tại khu vực đang nỗ lực thúc đẩy một lộ trình hòa bình giữa Mỹ và Iran, với trọng tâm là một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 45 ngày.

06-1775449715-kich-ban-ngung-ban-45-ngay-lieu-my-va-iran-co-the-ha-nhiet-cuoc-xung-dot-ty-do

Dẫn nguồn tin từ Axios ngày 5/4, các nhà đàm phán quốc tế hiện đang thảo luận ráo riết về một kế hoạch gồm hai giai đoạn nhằm chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch. Giai đoạn đầu tiên dự kiến sẽ thiết lập một lệnh ngừng bắn tạm thời trong 45 ngày.

Khoảng thời gian này được coi là "vùng đệm" cần thiết để các bên tiến tới thương thảo về việc kết thúc xung đột vĩnh viễn ở giai đoạn hai. Nếu quá trình đàm phán diễn biến phức tạp nhưng khả quan, lệnh ngừng bắn này có thể được gia hạn thêm.

Mặc dù kế hoạch đã được đưa lên bàn nghị sự, triển vọng thực tế để đạt được sự đồng thuận vẫn bị các nguồn tin nội bộ đánh giá là rất thấp. Trong khi Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ chọn cách giữ im lặng, phía Tehran vẫn duy trì lập trường cứng rắn.

Iran liên tục phủ nhận các đàm phán trực tiếp với Washington và khẳng định chỉ trao đổi thông điệp qua trung gian, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải tuân theo các điều khoản mà họ đưa ra.

Trái ngược với sự thận trọng của giới chức ngoại giao, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại tỏ ra khá lạc quan. Phát biểu vào ngày 5/4, ông cho rằng có "cơ hội tốt" để một thỏa thuận được ký kết ngay trong ngày 6/4 khi các nhà đàm phán Iran đã bắt đầu ngồi vào bàn thảo luận.

Tuy nhiên, đi kèm với sự lạc quan là những lời cảnh báo đanh thép. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định sẽ sẵn sàng "thổi tung mọi thứ" và kiểm soát nguồn dầu mỏ của Iran nếu đối phương không hành động nhanh chóng. Ông Trump đã đặt ra một "lằn ranh đỏ" rõ ràng: Iran có thời hạn đến tối ngày 7/4 để mở lại eo biển. Nếu không tuân thủ, quốc gia này sẽ phải đối mặt với các cuộc không kích nhắm vào hệ thống hạ tầng thiết yếu như cầu đường và các nhà máy điện.

Những nỗ lực ngoại giao này diễn ra trong bối cảnh gánh nặng tài chính của cuộc chiến đang đè nặng lên Washington. Kể từ khi phối hợp cùng Israel mở chiến dịch không kích vào cuối tháng 2, Mỹ đã chi trả một khoản ngân sách khổng lồ.

Theo số liệu từ cổng thông tin Theo dõi Chi phí Chiến tranh Iran, chỉ sau gần 40 ngày, chiến dịch quân sự này đã tiêu tốn của Mỹ hơn 42 tỷ USD. Đáng chú ý, Washington đã mất tới 11,3 tỷ USD chỉ trong 6 ngày đầu tiên và ước tính sẽ tiếp tục tiêu tốn khoảng 1 tỷ USD cho mỗi ngày xung đột tiếp theo. Dù ban đầu dự kiến chỉ kéo dài từ 4 đến 6 tuần, nhưng mới đây ông Trump đã thừa nhận chiến dịch có thể sẽ phải kéo dài thêm ít nhất 2 đến 3 tuần nữa.

Hiện tại, thực địa vẫn đang vô cùng căng thẳng khi Mỹ và Israel liên tục không kích các mục tiêu hạ tầng cao cấp tại Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào Israel và các mục tiêu liên quan đến Mỹ trong khu vực. Sự bế tắc này không chỉ đe dọa đẩy khu vực vào một cuộc chiến lan rộng mà còn đang gây ra những cơn địa chấn mạnh mẽ trên thị trường tài chính và năng lượng toàn cầu.