Thế giới
10/11/2026 08:36Lãnh tụ Tối cao Iran phát đi chỉ thị mới, hé lộ bước ngoặt trong đối đầu với Mỹ
Ngày 9/11, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei đã đưa ra chỉ thị mới, yêu cầu chấm dứt tình trạng đối đầu kéo dài trong trạng thái “không chiến tranh, cũng không hòa bình” giữa Tehran và Washington.
“Lãnh tụ Tối cao đã yêu cầu chúng tôi chấm dứt tình trạng không chiến tranh, không hòa bình này”, ông Pezeshkian phát biểu.
Nhà lãnh đạo Iran nhấn mạnh nước này không đóng cánh cửa đối thoại với Mỹ. Theo ông, Tehran hoàn toàn có thể giải quyết những bất đồng thông qua đàm phán mà không phải từ bỏ các giá trị và lợi ích của mình.
“Chúng ta có thể đàm phán một cách đầy tự trọng và giải quyết vấn đề cũng bằng cách đầy tự trọng”, Tổng thống Iran nói.
Ông Pezeshkian cho rằng nếu các quyền lợi quốc gia có thể được bảo đảm bằng con đường ngoại giao, Iran nên tránh một cuộc chiến tranh mới. Dù vậy, điều đó không đồng nghĩa Tehran chấp nhận nhượng bộ trước sức ép từ Washington.
“Chúng ta sẽ không bao giờ khuất phục trước vũ lực hay sự bắt nạt”, ông tuyên bố.
Tổng thống Iran cũng nhắc lại thông điệp từng đưa ra tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, khẳng định Tehran sẵn sàng đàm phán trên cơ sở công lý, bình đẳng và tôn trọng quyền lợi chính đáng của mỗi bên. Ông đồng thời nhấn mạnh Iran sẽ kiên quyết bảo vệ những lợi ích của mình, thay vì chấp nhận các điều kiện bị áp đặt.
Bên cạnh vấn đề đối ngoại, ông Pezeshkian thừa nhận người dân Iran đang phải đối mặt với nhiều khó khăn do các lệnh trừng phạt và biện pháp phong tỏa từ Mỹ. Đây cũng là một trong những sức ép khiến Tehran phải tìm kiếm giải pháp cho tình trạng căng thẳng hiện nay.
Tuy nhiên, khả năng nối lại đàm phán vẫn phụ thuộc đáng kể vào những điều kiện mà hai bên đưa ra. Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei khẳng định đối thoại với Washington khó có thể diễn ra nếu lệnh phong tỏa hàng hải vẫn được duy trì, giao tranh chưa chấm dứt và tài sản của Iran tiếp tục bị đóng băng.
“Liệu quý vị có thể hình dung ra tình huống mà chúng tôi tham gia đàm phán với Mỹ về các vấn đề mà họ quan tâm, trong khi lệnh phong tỏa hàng hải vẫn diễn ra, cuộc chiến vẫn tiếp tục và các tài sản của chúng tôi vẫn bị đóng băng hay không?”, ông Baghaei đặt câu hỏi tại cuộc họp báo.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, lập trường của Tehran dựa trên thỏa thuận Islamabad, văn kiện xác định những nghĩa vụ mà hai bên đã cam kết thực hiện. Ông cáo buộc Mỹ từng chấp thuận các nghĩa vụ này nhưng sau đó không tuân thủ. Ngoài ra, Iran yêu cầu Washington dỡ bỏ những biện pháp trừng phạt mới được áp đặt trong những tháng gần đây.
Một trong những vấn đề được chú ý trong tiến trình tìm kiếm thỏa thuận là kế hoạch mở lại eo biển Hormuz. Ngày 1/11, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đang tham vấn với các bên trung gian về kế hoạch triển khai trong 2 ngày, song khi đó vẫn chưa có kết quả cuối cùng.
Trước đó, ông Araghchi xác nhận Iran đã đồng ý rút ngắn thời gian thực hiện kế hoạch mở lại tuyến hàng hải chiến lược này từ 7 ngày xuống còn 2 ngày trong quá trình đàm phán.
Ông Baghaei xem việc rút ngắn thời hạn là một tín hiệu thiện chí từ Tehran. Theo ông, nếu Washington thể hiện quyết tâm thực hiện các cam kết, Iran có khả năng hoàn thành nghĩa vụ của mình chỉ trong vòng 2 ngày.
Trong lúc các điều kiện đàm phán vẫn chưa được tháo gỡ, một kênh trung gian khác được cho là đang xuất hiện. Kênh truyền hình Al Hadath ngày 9/11 dẫn các nguồn tin cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đứng ra làm trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran.
Theo nguồn tin này, trong cuộc điện đàm với ông Trump, Thủ tướng Iraq đã đưa ra một số đề xuất nhằm thúc đẩy đối thoại với Iran. Tổng thống Mỹ được cho là đã tán thành những đề xuất trên và mời ông al-Zaidi tham gia tiến trình đàm phán. Sau cuộc trao đổi, một phái đoàn do nhà lãnh đạo Iraq dẫn đầu được cho là đã bí mật tới Tehran.
Trước đó, vào tháng 10, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance được cho là đã gửi thư tới Thiếu tướng Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran (SNSC), đề xuất tổ chức đàm phán hòa bình trực tiếp, bao gồm cả vấn đề hạt nhân.
Phản hồi về đề xuất này, ông Rezaei cho biết Tehran đã đưa ra 7 điều kiện đối với Washington. Ông cảnh báo Iran sẽ không mở cửa eo biển Hormuz và cũng không tiến hành đàm phán nếu Mỹ không đáp ứng những yêu cầu đó.
Những tuyên bố mới nhất từ Tehran cho thấy Iran đang phát đi tín hiệu muốn thoát khỏi trạng thái đối đầu kéo dài, nhưng không đồng nghĩa sẵn sàng nhượng bộ để đạt được thỏa thuận. Trong khi đó, các đề xuất trung gian từ Iraq và những trao đổi trước đó giữa hai bên đang mở thêm một hướng tiếp cận ngoại giao, dù khoảng cách về điều kiện vẫn còn đáng kể.
QT (SHTT)
Bài đọc nhiều
