Quyết định này đánh dấu sự ra đi đầu tiên của một bộ trưởng quân chủng dưới thời Tổng thống Donald Trump, tạo nên một bước ngoặt lớn trong bộ máy lãnh đạo quân sự Mỹ.

Trong một động thái đầy bất ngờ gây xôn xao chính trường Washington, Lầu Năm Góc vừa chính thức thông báo Bộ trưởng Hải quân John Phelan sẽ rời bỏ chức vụ của mình "ngay lập tức".

23-1776900994-lau-nam-goc-bo-truong-hai-quan-my-bi-cach-chuc-ngay-lap-tuc-giua-luc-thuc-thi-phong-toa-iran
Bộ trưởng Hải quân John Phelan tại một phiên điều trần. Ảnh: DefenceScoop

Thông qua mạng xã hội X, Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell đã thay mặt Bộ trưởng và Thứ trưởng Quốc phòng gửi lời cảm ơn tới ông John Phelan vì những đóng góp trong thời gian tại nhiệm, đồng thời gửi lời chúc may mắn cho các dự định tương lai của ông. Ngay sau khi lệnh cách chức có hiệu lực, Thứ trưởng Hung Cao đã được chỉ định đảm nhận vai trò quyền Bộ trưởng Hải quân để duy trì hoạt động của quân chủng.

Ông John Phelan vốn là một doanh nhân và chưa từng có kinh nghiệm phục vụ trong quân đội. Trước khi được phê chuẩn vào vị trí đứng đầu Hải quân năm 2025, ông cùng vợ được biết đến là những người đã gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của ông Trump. Thời điểm đó, Tổng thống Donald Trump từng dành nhiều lời khen ngợi cho ông Phelan, kỳ vọng ông sẽ là nhà lãnh đạo kiên định thúc đẩy tầm nhìn "Nước Mỹ trên hết" và ưu tiên mọi nguồn lực cho quân nhân Hải quân.

Dưới sự điều hành của ông Phelan, Hải quân Mỹ đã ghi nhận nhiều dấu ấn hoạt động mạnh mẽ, bao gồm các chiến dịch tấn công tàu chở ma túy tại khu vực Mỹ Latinh và bắt giữ các tàu chở dầu liên quan đến Venezuela. Đặc biệt, ông đóng vai trò then chốt trong kế hoạch đầy tham vọng của Tổng thống nhằm mở rộng hạm đội với mục tiêu đóng mới tới 25 thiết giáp hạm.

Mặc dù nguyên nhân dẫn đến sự ra đi đột ngột này vẫn chưa được tiết lộ, nhưng giới quan sát ghi nhận rằng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã liên tục có các động thái thay đổi nhân sự cấp cao tại nhiều quân chủng kể từ khi nhậm chức. Đáng chú ý, thông báo cách chức được đưa ra ngay trong tuần diễn ra hội nghị hàng hải lớn Sea Air Space tại ngoại ô Washington – sự kiện mà chính ông Phelan vừa tham dự và phát biểu.

Quyết định nhân sự này diễn ra vào thời điểm vô cùng nhạy cảm khi Hải quân Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran trong khuôn khổ lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần qua. Tính đến nay, các lực lượng Mỹ đã điều hướng thành công 29 con tàu quay trở lại cảng và thực hiện kiểm tra 2 phương tiện khác. Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định Tổng thống Trump hoàn toàn hài lòng với kết quả phong tỏa và nhận định Iran đang ở vị thế yếu hơn. Trong tương lai, chính quyền Mỹ còn để ngỏ khả năng sử dụng Hải quân để hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, đặt ra thách thức lớn cho người kế nhiệm ông Phelan trong việc duy trì ổn định và triển khai các chỉ thị chiến lược từ Nhà Trắng.