Lòng tin "tan vỡ", Arab Saudi ra tối hậu thư 24 giờ trục xuất loạt nhà ngoại giao Iran

Ngày 21/3, Bộ Ngoại giao Arab Saudi chính thức đưa ra tuyên bố liệt tùy viên quân sự, một trợ lý cùng ba nhân viên đại sứ quán Iran tại thủ đô Riyadh vào danh sách những nhân vật "không được chào đón". Lệnh trục xuất buộc nhóm người này phải lập tức rời khỏi lãnh thổ Arab Saudi trong thời hạn một ngày.

Riyadh chỉ trích gay gắt rằng việc Tehran liên tục nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng dân sự, lợi ích kinh tế cũng như các cơ sở ngoại giao của nước này là minh chứng cho hành động vi phạm luật pháp quốc tế một cách trắng trợn. 

Chính quyền Arab Saudi cũng phát đi cảnh báo đanh thép: bất kỳ cuộc tấn công nào tiếp theo từ phía Iran sẽ đẩy tình hình leo thang đến mức không thể kiểm soát, kéo theo những "hậu quả nghiêm trọng" đe dọa trực tiếp đến tương lai mối quan hệ song phương.

Nguồn cơn của sự rạn nứt sâu sắc này xuất phát từ chuỗi sự kiện trả đũa quân sự khốc liệt. Kể từ ngày 28/2, nhằm đáp trả chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã liên tục nã hỏa lực vào các vị trí đặt khí tài quân sự của Washington tại Arab Saudi và nhiều quốc gia vùng Vịnh khác. Hậu quả để lại là sự tàn phá nặng nề về dân sự và cơ sở năng lượng, đồng thời đẩy thị trường năng lượng thế giới vào trạng thái bất ổn.

Là quốc gia nắm giữ lượng dầu thô lớn thứ hai toàn cầu, Arab Saudi đã phải hứng chịu hàng trăm vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái kể từ khi chiến sự bùng phát. Dù hệ thống phòng không đã nỗ lực đánh chặn phần lớn, các mảnh vỡ phát nổ khi rơi xuống vẫn gây hỏa hoạn và thiệt hại nghiêm trọng tại nhiều địa điểm. 

Điển hình, các khu vực năng lượng ở phía đông nước này liên tục bị nhắm tới. Ngay tại thủ đô Riyadh, đại sứ quán Mỹ cũng đã trở thành mục tiêu của hai chiếc máy bay không người lái vào hồi đầu tháng.

Những diễn biến bạo lực bùng phát đã dội gáo nước lạnh vào quá trình hòa giải do Trung Quốc làm trung gian được hai nước khởi xướng từ ba năm trước. Ngoại trưởng Arab Saudi, Thái tử Faisal bin Farhan Al Saud, vào đầu tuần này đã phải cay đắng thừa nhận rằng lòng tin dành cho Iran giờ đây đã hoàn toàn "tan vỡ", đồng thời nhấn mạnh quyền tự vệ chính đáng của quốc gia ông.

Đáng chú ý, Arab Saudi không phải là quốc gia duy nhất có động thái quyết liệt. Trước đó, vào ngày 19/3, Bộ Ngoại giao Qatar cũng đã tiến hành trục xuất toàn bộ nhân viên thuộc bộ phận an ninh và tùy viên quân sự của đại sứ quán Iran. 

Doha lên án các hành động thù địch liên tục của Tehran là sự vi phạm nghiêm trọng an ninh, chủ quyền quốc gia, đi ngược lại quy tắc láng giềng hữu nghị cũng như Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Đứng trước làn sóng trục xuất từ các quốc gia láng giềng, Iran hiện vẫn giữ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ bình luận chính thức nào về các động thái trên. 

Tuy nhiên, quốc gia này vẫn duy trì một lập trường không khoan nhượng khi khẳng định sẽ tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào Mỹ, Israel, cũng như bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ hai nước này tiến hành chiến dịch chống lại Tehran.