Việc Tổng thống Donald Trump được bí mật chuyển sang máy bay khác vì nguy cơ ám sát, trong khi đoàn tùy tùng vẫn ở lại trên Không lực Một, đang khiến Mật vụ Mỹ đối mặt nhiều chỉ trích.

Đổi máy bay để bảo vệ Tổng thống

Tháng trước, khi ở Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Mỹ Donald Trump được Mật vụ khuyến cáo chuyển từ chuyên cơ VC-25A sang máy bay quân sự C-32A do lo ngại nguy cơ ám sát từ Iran.

Động thái này được xem là biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn cho ông Trump. Tuy nhiên, VC-25A vẫn cất cánh khỏi Thổ Nhĩ Kỳ, chở các quan chức Nhà Trắng, nhân viên an ninh, lực lượng hỗ trợ cùng nhóm phóng viên tháp tùng.

Đáng chú ý, tình báo Mỹ khi đó được cho là đã nhận được thông tin đáng tin cậy về khả năng các lực lượng được Iran hậu thuẫn sử dụng tên lửa vác vai nhằm vào máy bay.

Nếu VC-25A thực sự trở thành mục tiêu, hàng chục người trên chuyến bay có thể gặp nguy hiểm. Trong số này có Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cùng các trợ lý cấp cao Stephen Miller và Steven Cheung.

Bị cáo buộc chuyển nguy hiểm sang người khác

Truyền thông Mỹ cho rằng điểm gây tranh cãi nằm ở chỗ biện pháp bảo vệ ông Trump dường như đã đẩy rủi ro sang đoàn tháp tùng. Đáng chú ý, những người trên VC-25A được cho là không biết Tổng thống đã rời máy bay và cũng không được thông báo về mối đe dọa mà họ có thể phải đối mặt.

13-1786612472-mat-vu-my-gay-tranh-cai-khi-de-doan-thap-tung-ong-trump-bay-tren-may-bay-bi-de-doa
Chuyên cơ VC-25A (Không lực một). Ảnh: Reuters.

Joe Lockhart, cựu thư ký báo chí Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Bill Clinton, cho rằng cách xử lý này cho thấy Mật vụ dường như đặt sự an toàn của Tổng thống và nhóm thân cận lên trên những người còn lại.

Theo ông Lockhart, trong thời gian làm việc tại Nhà Trắng, nhóm của Tổng thống luôn cố gắng bảo đảm an toàn cho số người nhiều nhất có thể, đặc biệt là dân thường, thay vì biến họ thành "lá chắn sống".

Những thông tin này đã khiến các nghị sĩ Dân chủ yêu cầu tổ chức một phiên điều trần tại Quốc hội để làm rõ quyết định đổi máy bay, cũng như những biện pháp bảo vệ dành cho đoàn tháp tùng.

Hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết tình báo nước này đã nắm thông tin về âm mưu phóng tên lửa đất đối không nhằm vào chuyên cơ Không lực Một. Một người mang tên lửa vác vai cũng được phát hiện gần khu vực diễn ra hội nghị NATO tại Ankara.

Các quan chức này cho biết phía Iran còn biết chính xác nơi ông Trump lưu trú tại Ankara, bao gồm cả tầng mà Tổng thống Mỹ ở.

Steven Cash, giám đốc điều hành tổ chức Steady State, đồng thời là cựu sĩ quan CIA và cựu cố vấn cấp cao thuộc nhánh tình báo của Bộ An ninh Nội địa Mỹ, nhận định rằng Mật vụ dường như đã giảm nguy hiểm cho ông Trump bằng cách đưa khoảng 100 người khác vào vòng nguy hiểm.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal gọi đây là một chiến dịch "chưa từng có tiền lệ và thực sự đáng sợ". Ông muốn biết những biện pháp phòng ngừa nào đã được áp dụng để bảo vệ hành khách trên chiếc Không lực Một, vốn được đánh giá là quá nguy hiểm để Tổng thống sử dụng.

Những người ủng hộ cho rằng rủi ro là điều khó tránh

Dù vậy, một số người từng có kinh nghiệm tổ chức các chuyến công du của Nhà Trắng cho rằng những biện pháp đặc biệt đôi khi là cần thiết để bảo vệ Tổng thống.

Joseph W. Hagin, người từng hỗ trợ Tổng thống George W. Bush tổ chức các chuyến thăm vùng chiến sự và sau đó giữ chức Phó chánh Văn phòng Nhà Trắng dưới thời ông Trump, cho biết ông không nghi ngờ kế hoạch đổi máy bay tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Hagin thừa nhận có những lo ngại đối với những người ở lại trên chuyên cơ, nhưng cho rằng những người làm việc tại Nhà Trắng hoặc tháp tùng Tổng thống đều chấp nhận mức độ rủi ro nhất định. Theo ông, việc tiết lộ kế hoạch cho tất cả mọi người trong một chiến dịch như vậy có thể gây thêm nguy hiểm cho Tổng thống.

Ông cũng nhắc đến những chuyến công du vùng chiến sự trước đây của ông Bush và Barack Obama, khi nhân viên Nhà Trắng và phóng viên cùng tham gia và phải đối mặt với nhiều rủi ro.

Jake Tapper, người dẫn chương trình của CNN, cũng cho rằng bảo đảm an toàn cho Tổng thống là ưu tiên hàng đầu và các chính quyền trước từng sử dụng những biện pháp nghi binh tương tự.

Tuy nhiên, ông Tapper cho biết chưa từng nghe về việc một chiếc Không lực Một chở đầy nhân viên Nhà Trắng và phóng viên được sử dụng làm "mồi nhử" trong lúc mối đe dọa đang ở mức cận kề.

Nhà Trắng không bình luận về quyết định đổi máy bay của ông Trump, đồng thời không cho biết liệu có biện pháp bổ sung nào được triển khai để bảo vệ những người trên VC-25A hay không.

Ngày 11/8, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông đã làm theo khuyến nghị của Mật vụ Mỹ và bác bỏ quan điểm cho rằng quyết định này khiến những người khác rơi vào tình thế nguy hiểm hơn.

Theo ông Trump, chính chiếc máy bay ông sử dụng mới là mục tiêu có nguy cơ gặp rủi ro lớn hơn, bởi ông cho rằng đối phương nhiều khả năng sẽ nhắm vào chiếc máy bay chở Tổng thống.