Mỹ chấm dứt xoay trục sang châu Á

Đại diện chính quyền của Tổng thống Donald Trump tuyên bố khai tử chiến lược "xoay trục" sang châu Á được đưa ra từ thời Obama.

“Xoay trục, tái cân bằng… đó là cụm từ được dùng để mô tả chính sách châu Á của chính quyền khóa trước. Tôi nghĩ quý vị có thể kỳ vọng là chính quyền này sẽ có công thức riêng”, bà Thornton nói.

Tuy nhiên, bà Thornton cũng thừa nhận bà “thực sự chưa nhìn thấy chi tiết” của chiến lược mới.

Bà Susan Thornton tại cuộc họp báo ngày 13/3 ở Bộ Ngoại giao Mỹ

Bà Thornton nhấn mạnh, chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn duy trì cam kết với châu Á, cho dù tính chất cam kết có thể khác đi.

"Chúng tôi sẽ duy trì sự gắn kết và hoạt động tích cực ở châu Á. Nền kinh tế châu Á có vai trò quan trọng đối với sự phát triển và thịnh vượng của Mỹ, nên chúng tôi sẽ hiện diện ở đó để đảm bảo các vấn đề về công bằng và tự do trong thương mại, cũng như các thách thức an ninh khu vực như vấn đề Triều Tiên, cũng như tiếp tục thúc đẩy trật tự khu vực ổn định, hòa bình, xây dựng trên cơ sở luật pháp".

Tháng 10/2011, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Ngoại trưởng Mỹ khi đó là bà Hillary Clinton lần lượt tuyên bố chiến lược “xoay trục" sang châu Á-Thái Bình Dương “là để đảm bảo và duy trì vai trò lãnh đạo thế giới của nước Mỹ”. Những mục tiêu của kế hoạch được giới chức Mỹ mô tả là can dự về kinh tế và quan tâm thường xuyên tới các thể chế khu vực và bảo vệ các nguyên tắc và luật pháp quốc tế.

Trọng tâm của “xoay trục” là kinh tế và ngoại giao, nhưng khía cạnh quân sự được chú trọng với những động thái gây chú ý: phát triển năng lực để đối phó với sự quyết đoán ngày một tăng của Trung Quốc ở Hoa Đông và Biển Đông; và siết chặt hợp tác quân sự với các đồng minh chủ chốt trong khu vực.

Tuy nhiên, những mục tiêu mà chiến lược này đặt ra vẫn chưa đạt được. Chẳng hạn, tái xây dựng quan hệ với Philippines, gồm cả hỗ trợ nước này tăng cường khả năng quân sự, là một phần quan trọng trong chiến lược “xoay trục” của Mỹ. Nhưng việc ông Obama bị tân Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte lăng mạ và tuyên bố “ly khai” khiến quan hệ Manila-Washington như bị dội cả xô nước đá.

Với Thái Lan được coi là thất bại lớn nhất trong chiến lược "xoay trục", theo nhiều chuyên gia. Đây là quốc gia vốn có quan hệ thân thiết với Mỹ, là trụ cột chiến lược của Mỹ trong khu vực.

Thế nhưng tiếng nói của Mỹ không có sức ảnh hưởng trong 2 vụ đảo chính quân sự diễn ra trong một thời gian ngắn ở Bangkok. Trong khi đó, Trung Quốc đang ra sức lôi kéo Thái Lan một cách khôn khéo.

Việc Nhà vua Thái Lan Bhumibol Adulyadej qua đời hồi tháng 10 năm ngoái dường như lại tăng thêm cấp độ thách thức cho quan hệ Mỹ - Thái, vì Nhà vua từng đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố vững chắc quan hệ song phương sau Thế chiến II.

Về kinh tế, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) từng có lúc tiến triển suôn sẻ và được xem là thành công lớn của Chính quyền Obama. Tuy nhiên, khi lên nắm quyền, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố rút khỏi TPP và gọi thỏa thuận thương mại này là tồi tệ, có thể khiến người Mỹ mất công ăn việc làm.

Giới chuyên gia cho hay quyết định rút Mỹ khỏi TPP của ông Trump là mở cửa cho Trung Quốc dẫn dắt thế giới trong thương mại toàn cầu.

Theo An Nhiên (Đất Việt)