Mỹ nỗ lực thúc đẩy "Hội đồng Hòa bình" cho Ukraine: Mô hình tái thiết tỷ đô từ cảm hứng Dải Gaza

Đây được xem là sự mở rộng của mô hình quản trị mà Tổng thống Donald Trump vừa đề xuất cho Dải Gaza, nhằm tạo ra một cơ chế phi chính thức nhưng quyền lực, hoạt động song song với các thiết chế quốc tế hiện nay để chấm dứt xung đột và tái thiết quốc gia.

Theo các nguồn tin từ Financial Times, ý tưởng này bắt nguồn từ kế hoạch tái thiết Dải Gaza sau xung đột vốn vừa được Tổng thống Trump công bố vào giữa tháng 1. Tại khu vực Trung Đông, Hội đồng Hòa bình được kỳ vọng sẽ tạm thời đảm nhiệm vai trò quản lý và phục hồi khu vực. Giờ đây, mô hình tương tự đang được thảo luận để áp dụng cho Ukraine, hứa hẹn mở ra một giai đoạn mới trong nỗ lực thúc đẩy hòa bình bền vững do Mỹ dẫn dắt.

Mặc dù cơ cấu cụ thể cho phiên bản Ukraine vẫn đang trong giai đoạn thảo luận, nhưng những nhân sự cốt lõi đứng sau sáng kiến này đã lộ diện. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos tới đây, danh sách đầy đủ các thành viên dự kiến sẽ được công bố, bao gồm những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn như Đặc phái viên Steve Witkoff, Jared Kushner và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio – những người trực tiếp liên quan đến tiến trình đàm phán Nga - Ukraine.

Cơ chế "vào cửa" trị giá 1 tỷ USD

Một trong những điểm gây chú ý nhất trong dự thảo điều lệ hội đồng, theo báo cáo từ Bloomberg, chính là yêu cầu về tài chính. Chính quyền của Tổng thống Trump được cho là sẽ ra điều kiện: bất kỳ quốc gia nào muốn có một vị trí thường trực trong Hội đồng Hòa bình mới này sẽ phải đóng góp ít nhất 1 tỷ USD.

Khoản đóng góp khổng lồ này cho thấy định hướng của Mỹ trong việc gắn kết trách nhiệm tài chính với quyền quyết định chính trị. Điều này cũng phù hợp với bối cảnh Ukraine đang nỗ lực thúc đẩy "Kế hoạch Thịnh vượng Kinh tế" trị giá khoảng 800 tỷ USD kéo dài trong một thập kỷ, một con số đầy tham vọng nhằm vực dậy nền kinh tế sau nhiều năm bị tàn phá bởi chiến tranh.

Phía Ukraine đã có những phản hồi tích cực đầu tiên. Một quan chức cấp cao của nước này bày tỏ sự ủng hộ và nhấn mạnh rằng hội đồng này có thể là chìa khóa để thực hiện hòa bình bền vững. Theo đề xuất, hội đồng do Mỹ chủ trì sẽ có cơ cấu đa thành phần, bao gồm đại diện của Ukraine, châu Âu, Nga và cả khối NATO.

Sự xuất hiện của đề xuất này diễn ra ngay trước thềm cuộc gặp quan trọng giữa Tổng thống Volodymyr Zelensky và Tổng thống Donald Trump bên lề hội nghị Davos. Trước đó, ông Zelensky khẳng định kế hoạch hòa bình 20 điểm của Ukraine đã hoàn thiện đến 90% và đang nỗ lực chốt lại văn kiện đảm bảo an ninh với phía Mỹ để trình lên cấp cao nhất.

Song song với các thảo luận về Hội đồng Hòa bình, các quốc gia phương Tây cũng đang ráo riết chuẩn bị cho kịch bản hậu ngừng bắn. Trong khi Pháp và Anh đã đặt bút ký tuyên bố chung về việc sẵn sàng triển khai lực lượng đa quốc gia tại Ukraine, vai trò của Mỹ trong lực lượng này vẫn đang là chủ đề then chốt trong các cuộc trao đổi kín.

Dù thông tin chi tiết về Hội đồng Hòa bình cho Ukraine vẫn còn hạn chế, nhưng sự chuyển dịch từ các nỗ lực ngoại giao truyền thống sang một cơ chế quản lý và tái thiết có điều kiện tài chính đang cho thấy một hướng tiếp cận mới mẻ, thực dụng hơn từ phía Washington trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng tại Đông Âu.