Nga vừa công bố một loạt các đề xuất cứng rắn để chấm dứt xung đột tại Ukraine, trong đó yêu cầu Kiev phải từ bỏ một phần lãnh thổ đáng kể và chấp nhận những giới hạn nghiêm ngặt về quy mô quân đội. Đây là nội dung chính trong bản ghi nhớ mà hãng thông tấn TASS của Nga tiết lộ sau vòng đàm phán hòa bình ngày 2/6.
Vòng đàm phán hòa bình ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 2-6. Ảnh: EPA-EFE

Hai phương án ngừng bắn và 31 điều khoản

Tài liệu được Nga trao cho phái đoàn Ukraine tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) gồm 3 phần, đưa ra 2 phương án điều kiện ngừng bắn và tổng cộng 31 điểm chi tiết.

Phương án đầu tiên cho lệnh ngừng bắn yêu cầu rút toàn bộ Lực lượng Vũ trang Ukraine khỏi Nga, cũng như khỏi toàn bộ lãnh thổ các tỉnh Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia (hiện do Nga kiểm soát một phần). Việc rút quân này phải được hoàn thành trong vòng 30 ngày kể từ ngày ngừng bắn có hiệu lực.

Phương án thứ hai bao gồm lệnh cấm tái triển khai Lực lượng Vũ trang Ukraine và cấm huy động tại Ukraine, cùng với tuyên bố giải ngũ và dỡ bỏ thiết quân luật. Nga cũng yêu cầu chấm dứt mọi nguồn viện trợ quân sự từ các đồng minh cho Ukraine và loại trừ sự hiện diện của quân đội nước thứ ba trên lãnh thổ Ukraine.

Theo phương án này, Ukraine còn phải cam kết không thực hiện hành vi "phá hoại Nga". Một trung tâm chung sẽ được thành lập để giám sát lệnh ngừng bắn, và các tù nhân chính trị cùng dân thường bị giam giữ sẽ được ân xá lẫn nhau. Cuối cùng, Ukraine phải công bố các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội, tổ chức chậm nhất là 100 ngày sau khi dỡ bỏ thiết quân luật, và ký kết một thỏa thuận hòa bình toàn diện.

Điều khoản hòa bình: Yêu sách từ phía Nga

Theo Nga, thỏa thuận hòa bình cuối cùng phải bao gồm các điểm then chốt sau:

- Thừa nhận lãnh thổ: Ukraine sẽ phải công nhận Crimea và bốn khu vực khác mà Nga đơn phương tuyên bố chủ quyền, đồng thời rút toàn bộ lực lượng khỏi các vùng này.

- Trung lập hóa: Nga yêu cầu Ukraine trở thành một quốc gia trung lập, không gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), công nhận tiếng Nga là ngôn ngữ chính thức, bảo vệ quyền của người nói tiếng Nga và ban hành luật cấm tôn vinh chủ nghĩa phát xít.

- Cấm hoạt động quân sự nước ngoài: Mọi hoạt động quân sự của các nước thứ ba trên lãnh thổ Ukraine, cũng như việc triển khai các đội hình vũ trang, căn cứ quân sự và cơ sở hạ tầng quân sự nước ngoài, đều sẽ bị cấm.

- Hủy bỏ hiệp ước: Chấm dứt và từ chối ký kết trong tương lai các hiệp ước và thỏa thuận quốc tế không phù hợp với các điều khoản về tính trung lập.

- Phi hạt nhân hóa: Xác nhận tình trạng phi hạt nhân của Ukraine bằng cách thiết lập lệnh cấm trực tiếp đối với việc tiếp nhận, quá cảnh và triển khai vũ khí hạt nhân.

Ngoài ra, thỏa thuận còn bao gồm việc gỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt kinh tế, lệnh cấm và biện pháp hạn chế hiện tại, đồng thời từ chối áp dụng các biện pháp trừng phạt mới giữa Nga và Ukraine.

Trình tự thực hiện và trao đổi tù binh

Theo trang tin RBC-Ukraine, bản ghi nhớ của Nga cũng quy định rõ trình tự thực hiện. Trước tiên là soạn thảo văn bản, sau đó tuyên bố lệnh ngừng bắn trong 2-3 ngày để thu thập thi thể người thiệt mạng. Lệnh ngừng bắn 30 ngày sẽ chỉ bắt đầu sau khi Lực lượng Vũ trang Ukraine bắt đầu rút quân.

Kết thúc vòng đàm phán ngày 2/6, Nga và Ukraine đã nhất trí trao đổi thêm tù binh chiến tranh và trả lại thi thể của 12.000 binh sĩ.

QT (SHTT)