Nga, Mỹ và Ukraine hé lộ những ưu tiên then chốt trước cuộc đàm phán tại Abu Dhabi

aA

Trước thềm cuộc gặp ba bên tại UAE, Washington muốn đưa vấn đề an ninh toàn châu Âu lên bàn thảo luận, trong khi Moscow và Kiev cũng đã xác định những mục tiêu riêng. Vai trò của các nước châu Âu vì thế trở thành một trong những điểm đáng chú ý của tiến trình hòa bình lần này.

Mỹ muốn tận dụng cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine tại Abu Dhabi trong tuần này để thảo luận về một khuôn khổ an ninh mới cho châu Âu. Thông tin được đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, ông Jared Kushner, công bố hôm 9/11, ngay trước khi các bên bước vào vòng tiếp xúc ba bên.

Ông Kushner, con rể Tổng thống Trump, sẽ cùng đặc phái viên Steve Witkoff tới Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) để làm trung gian cho cuộc đàm phán dự kiến diễn ra trong hai ngày thứ Ba và thứ Tư. Đây là cuộc gặp ba bên Nga - Mỹ - Ukraine đầu tiên kể từ tháng 2.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Kushner cho biết Washington đang tìm kiếm một giải pháp thông qua đàm phán, hướng tới nền hòa bình lâu dài, đồng thời bảo đảm Ukraine duy trì chủ quyền, an toàn và có cơ hội phát triển trong một môi trường an ninh châu Âu ổn định hơn.

Các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff (bên phải) và Jared Kushner. Ảnh: Getty Images.

Theo đặc phái viên Mỹ, các cuộc thảo luận sẽ tập trung vào bốn nhóm vấn đề: chấm dứt xung đột, xây dựng cơ chế bảo đảm an ninh đáng tin cậy cho Ukraine sau chiến sự, lập kế hoạch phục hồi kinh tế và xử lý những vấn đề nhân đạo.

Tuy nhiên, phạm vi thảo luận mà Washington hướng tới không chỉ giới hạn trong quan hệ giữa Nga và Ukraine. Mỹ còn muốn xem xét lại các thỏa thuận an ninh hiện hành ở châu Âu, tìm ra những lỗ hổng trong cơ chế đang tồn tại và đề xuất cách cải thiện.

Đề xuất này nhận được phản ứng tích cực từ Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. Ông hoan nghênh việc các nhà đàm phán Mỹ đặt vấn đề an ninh tập thể vào trọng tâm, cho rằng một thỏa thuận hòa bình toàn diện cần tính đến những bảo đảm an ninh dành cho cả Nga lẫn Ukraine.

Moscow cũng đã công bố thành phần phái đoàn tham dự cuộc gặp tại Abu Dhabi. Trong đó có Thứ trưởng Ngoại giao Sergey Ryabkov, người có nhiều kinh nghiệm về kiểm soát vũ khí cũng như các cuộc đàm phán liên quan đến NATO và Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE).

Trong khi Nga và Mỹ chú trọng đến khuôn khổ an ninh rộng hơn, Kiev muốn dành sự quan tâm đáng kể cho các vấn đề nhân đạo. Người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine, ông Kirill Budanov, cho biết thúc đẩy trao đổi tù binh sẽ là một trong những nội dung quan trọng được đưa ra thảo luận.

Ukraine đồng thời tìm cách bảo đảm các đối tác châu Âu không bị gạt ra ngoài tiến trình ngoại giao. Người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine Rustem Umerov tiết lộ phái đoàn nước này sẽ có các cuộc gặp riêng với đại diện Anh, Pháp, Đức, Italy, Liên minh châu Âu (EU) và NATO tại Abu Dhabi.

"Chúng tôi đang làm mọi thứ có thể để đảm bảo châu Âu tham gia vào tiến trình ngoại giao", ông Umerov viết trên X.

Sự tham gia của châu Âu đang là vấn đề chưa có tiếng nói chung giữa các bên. Một số nhà lãnh đạo trong khu vực gần đây đã nối lại liên lạc trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Tuy nhiên, người đứng đầu chính sách đối ngoại EU Kaja Kallas cho rằng Moscow cần thể hiện thiện chí trước khi khối này tính đến những bước đi tiếp theo.

Ông Kushner kỳ vọng cuộc đàm phán tại Abu Dhabi có thể tạo tiền đề để Nga và các đối tác châu Âu trực tiếp hợp tác, hướng tới những thỏa thuận an ninh có phạm vi rộng hơn.

Dù vậy, Moscow từ lâu vẫn tỏ ra hoài nghi về vai trò của EU và Anh. Nga nhiều lần cáo buộc hai bên cản trở các nỗ lực tìm kiếm hòa bình trước đây, trong đó có các cuộc đàm phán tại Istanbul năm 2022.

Ngoại trưởng Lavrov gần đây cũng đặt câu hỏi về đóng góp thực chất của châu Âu trong tiến trình hiện nay. Theo ông, điều quan trọng không nằm ở mong muốn của các nước châu Âu, mà là họ có thể mang lại giá trị gì cho các cuộc thương lượng.

Cuộc gặp tại Abu Dhabi diễn ra sau khi Nga và Ukraine đạt được thỏa thuận ngừng bắn cục bộ kéo dài một tuần quanh thị trấn Alyoshki, thuộc vùng Kherson. Thỏa thuận này tạo điều kiện để hơn 750 dân thường được sơ tán, với sự thúc đẩy của Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump.

Trong bối cảnh mỗi bên đều đặt ra những ưu tiên riêng, cuộc đàm phán lần này không chỉ xoay quanh việc chấm dứt giao tranh. Những vấn đề như bảo đảm an ninh sau chiến tranh, tương lai của Ukraine và vị trí của châu Âu trong trật tự an ninh mới cũng được dự báo sẽ là những nội dung khó tìm được tiếng nói chung.

QT (SHTT)