Nga ra tay, BMP-1 Việt Nam hiện đại hóa, nâng cấp mạnh

Nga quyết định nâng cấp BMP-1 Liên Xô

Vừa qua, Bộ Quốc phòng Nga quyết định nâng cấp số xe chiến đấu bộ binh BMP-1 còn nằm lại ở các cơ sở, sau khi đưa ra khỏi hệ trang bị của quân đội Liên Xô 35 năm trước đây. Những chiếc xe sẽ được tháo dỡ, tân trang và đưa lại về quân ngũ.

Hãng thông tấn Nga Sputnik đã giới thiệu bài viết tóm lược khả năng nâng cấp BMP-1 để lí giải vì sao mà loại xe chiến đấu bộ binh thế hệ cũ này vẫn được Quân đội Nga trọng dụng.

Khi BMP-1 vừa xuất hiện vào những năm 1960, các quân nhân vẫn chưa có hình dung rõ ràng gì về việc sử dụng loại thiết bị quân sự mới này. Vì thế xe được trang bị pháo nòng trơn cỡ 73mm 2A28 Grom, với đạn phóng lựu và phía trên được lắp thêm tên lửa chống tăng có điều khiển Maliutka.

Tuy nhiên 2A28 Grom khó có thể gọi là pháo chống tăng hoàn chỉnh đầy đủ giá trị, đồng thời, nó cũng kém hiệu quả trong cuộc chiến chống bộ binh. Và do góc nâng nhỏ (vẻn vẹn chỉ 15 độ), nó tỏ ra khá vô tích sự trong môi trường các công trình đô thị và địa hình vùng núi non.

Theo nguồn tin trong ngành công nghiệp quốc phòng Nga thông báo với Sputnik rằng, qua đợt thử nghiệm, bộ đôi modul chiến đấu mới và khung thân xe BMP-1 đã thể hiện khả năng tốt.

Chu trình hiện đại hóa BMP-1 sẽ không động chạm đến tính cơ động và độ chắc chắn là ưu điểm thành công của cỗ xe, mà chỉ tập trung vào phần vũ khí. Các chuyên gia của Uralvagonzavod sẽ lắp đặt trên xe các modul chiến đấu từ cỗ xe vận tải bọc thép BTR-82A.

Modul này tích hợp bộ đôi pháo tự động 30mm 2A72 và súng phóng lựu 7,62mm PKTM, trang bị với bộ ổn định điện hai dòng và công nghệ kỹ thuật số. Đạn dược dành cho pháo cỡ nòng 30mm có thể là loại nổ mạnh văng mảnh, đạn lửa, đạn xuyên giáp hoặc đạn găm. Cùng với pháo và súng máy, các nhà thiết kế còn lắp đặt cả hai khẩu phóng lựu đạn khói.

Kính ngắm cả ngày lẫn đêm TKN-4GA cũng được trang bị hệ thống ổn định cho phép phóng đạn trong khi đang di chuyển cơ động.

Những đặc tính chiến đấu của pháo 2A72 thực chất là đồng nhất với pháo 2A42 hiện đang được vũ trang cho BMP-2 và còn lắp đặt cả cho các trực thăng tấn công Ka-52 và Mi-28N, khá hiệu quả khi chống các mục tiêu bọc thép hạng nhẹ và mục tiêu bay thấp, cũng như tiêu diệt sinh lực đối phương ở phạm vi tầm xa đến 2.000 mét.

Pháo 2A72 có tốc độ bắn 330 lần/phút, thấp hơn so với 550 lần của 2A42. Bước cải tiến tưởng chừng như “giật lùi” điều này được thực hiện để tăng cao độ chính xác của những phát bắn.

Tiềm năng xuất khẩu cao hơn sử dụng?

BMP rộng hơn, nặng hơn và bền vững ổn định hơn là xe thiết giáp. Khi bắn dữ dội, nó hầu như không bị chao đảo xê dịch, vì vậy pháo tự động càng cố định vững hơn. Độ chính xác được tăng lên đáng kể dù cự ly ngắm xa hơn.

Và tất nhiên có một ưu thế quan trọng khác của BMP là di chuyển bằng bánh xích, khả năng cơ động cao hơn, di chuyển được tới những địa hình vốn chỉ xe tăng và pháo tự hành vượt qua.

Khi nhận được tổ hợp vũ khí hiện đại trên, khả năng chiến đấu BMP-1 đã tiệm cận gần với BMP-2 và trong một số điểm thậm chí còn vượt trội hơn.

Các chuyên gia nhận thấy trong mẫu xe cải tiến này cả tiềm năng hiện đại hóa và xuất khẩu. Bởi số lượng lớn những mẫu xe này đã được xuất khẩu khắp thế giới. Ví dụ như trong hệ trang bị của Quân đội Việt Nam hiện BMP-1 vẫn có mặt và được chăm sóc tốt, luôn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao.

Chuyên viên Alexei Leonkov từ tạp chí thông tin-phân tích "Kho tàng vũ khí của Tổ quốc" nói rằng, trên thế giới nhiều nước vẫn còn giữ BMP-1 biến thể đầu tiên. Số lượng xe loại này ở ngoài nước Nga còn có khoảng 1.700 xe. Quân đội các nước sẽ dễ dàng hơn và đỡ tốn kinh phí hơn nếu nâng cấp mẫu xe này. Thông thường, công việc chỉnh sửa chỉ cần khoản kinh phí bằng gần 30% giá thành xe.

Tuy nhiên, các kỹ sư Nga không phải là những người đầu tiên nảy ra ý tưởng hiện đại hóa BMP-1.

Chẳng hạn, theo dữ liệu của Trung tâm Phân tích Thương mại Thế giới, trong bộ binh của Hy Lạp có trang bị BMP-1P với cặp đôi súng phòng không ZU-23-2 cỡ nòng 23 mm có khả năng tự tin đối phó với các mục tiêu bọc thép trên bộ và mục tiêu bay thấp.

Năm 2005 quân đội Romania nhận được BMP MLI-84M nâng cấp, chỉ khác mẫu Liên Xô ở phần vỏ xe. Còn BMP của Rumania trang bị modul chiến đấu của Israel với pháo tự động 25 mm của Thụy Sĩ. Những cải tiến khác cũng được thực hiện ở Iraq, Syria, Afghanistan.

Còn Trung Quốc thì ngay từ đầu những năm 1990 đã sản xuất hàng loạt xe ZBD-86 - bản sao y hệt của BMP-1. Sau khi hiện đại hóa, phiên bản “BMP Trung Quốc" đã được lắp đặt pháo 30 mn, sử dụng pháo 2A72 của Nga.

Việc Uralvagonzavod tung ra gói nâng cấp mới hiện đại BMP-1, cùng với việc Quân đội Nga tiếp tục sử dụng loại trang bị này cho thấy sự đáng tin cậy của phiên bản nâng cấp mới.

Hiện Việt Nam vẫn còn sử dụng khá nhiều BMP-1, những chiếc xe chiến đấu bộ binh này vẫn đang là nòng cốt trong lực lượng tăng-thiết giáp và các đơn vị bộ binh cơ giới Việt Nam. Nếu được Nga nâng cấp, các xe BMP-1 Việt Nam sẽ có thêm sức mạnh mới, tiếp tục phục vụ thêm một khoảng thời gian nữa.

Theo Toàn Thắng (Đất Việt)