Fulgence Kayishema, nghi phạm bị truy nã liên quan tới thảm sát Rwanda năm 1994 bị bắt tại Paarl (Nam Phi) sau nhiều thập kỷ trốn chạy.
Fulgence Kayishema, nghi phạm bị truy nã vì cuộc diệt chủng ở Rwanda năm 1994. Ảnh: Bộ Ngoại giao Mỹ

Fulgence Kayishema bị cáo buộc lên kế hoạch giết hơn 2.000 người di cư Tutsi, trong đó có phụ nữ, trẻ em và người già, tại nhà thờ Nyange. Hắn bị truy nã từ 2001.

Kayishema bị bắt hôm 24/05, trong chiến dịch chung giữa giới chức Nam Phi và các điều tra viên Liên Hợp Quốc. Khi mới bị bắt, Kayishema phủ nhận danh tính. Tuy vậy, tới cuối buổi tối, hắn thừa nhận "đã chờ rất lâu tới ngày bị bắt".

Giới chức điều tra cho biết hắn dùng nhiều tên giả, giấy tờ giả để lẩn trốn.

"Vụ bắt giữ là kết quả của một cuộc điều tra gắt gao, toàn diện và chặt chẽ," CNN dẫn lời một quan chức cấp cao của văn phòng công tố liên quan tới vụ việc.

"Người nhà và những kẻ thân cận của hắn đã được điều tra kỹ lưỡng. Điều đó dẫn tới xác định chính xác địa điểm cần tìm kiếm, và thu thập thông tin quan trọng mà chúng tôi cần," quan chức này bổ sung.

"Fulgence Kayishema là tội phạm truy nã hơn 20 năm nay. Việc bắt giữ hắn đảm bảo rằng hắn sẽ phải đối mặt với công lý vì những tội ác hắn gây ra," Serge Brammertz, Trưởng Công tố của Cơ chế giải quyết các vụ việc tồn đọng của các tòa án quốc tế  (IRMCT) nói.

Sau khi thảm sát kết thúc tháng 07/1994, Kayishema bỏ trốn tới CHDC Congo cùng vợ con và anh em vợ. Sau khi chuyển tới nhiều nước châu Phi khác, hắn tới Nam Phi vào năm 1999, tị nạn tại Cape Town và dùng tên giả.

Theo cơ quan công tố, từ khi tới Nam Phi, Kayishema được một mạng lưới bao gồm cả các cựu thành viên quân đội Rwanda hỗ trợ. Mạng lưới này đã nỗ lực giúp hắn che giấu hành tung.

Trong những năm gần đây, công tố viên của IRMCT thường chỉ trích giới chức Nam Phi thiếu hợp tác, và họ đã nhiều lần bắt hụt Kayishema. Một báo cáo gần đây tiết lộ Kayishema từng suýt bị bắt cách đây ba năm. Tuy vậy hôm 25/05, Brammertz đã ca ngợi sự hợp tác và hỗ trợ của chính phủ Nam Phi.

Thảm sát diễn ra trong khoảng 90 ngày tại Nyanga, Rwanda hồi năm 1994 khiến khoảng 800.000 người Tutsi và người Hutu trung lập thiệt mạng.

Tòa án cáo buộc Kayishema trực tiếp tham gia "lên kế hoạch và thực hiện vụ thảm sát". Cáo trạng cho thấy hắn mua và phân phối xăng dầu để đốt nhà thờ nơi người di cư đang ẩn náu. Kayishema và các đồng phạm cũng bị cáo buộc dùng xe ủi làm sập nhà thờ sau khi lửa tắt, dù người di cư vẫn mắc kẹt bên trong.

Athanase Seromba, cựu tu sĩ của nhà thờ, hồi năm 2006 bị kết tội liên quan tới vụ thảm sát và lãnh án tù 15 năm, sau đó chuyển thành chung thân.

Kayishema sẽ ra tòa tại Cape Town hôm 26/05.

Linh Giang (SHTT)