Người dân Gaza tuyệt vọng khi không còn chỗ chôn cất người đã khuất

Người dân Gaza buồn rầu cho biết tại dải đấy này còn rất ít đất nghĩa trang trống, trong khi nhiều khu mộ lớn lại nằm phía sau các tuyến phòng thủ của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), buộc họ phải chôn cất người thân trong khuôn viên bệnh viện hoặc mộ tập thể.

Đầu tháng 7, Cơ quan Tôn giáo Gaza tuyên bố rằng không gian chôn cất tại Dải Gaza đã cạn kiệt. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu hụt này là do việc phá hủy các nghĩa trang trong xung đột, lệnh sơ tán buộc khiến ngày càng nhiều người dân Gaza phải rời khỏi khu vực đô thị, khiến họ không thể tiếp cận các khu chôn cất truyền thống gần nhà. Bên cạnh đó là thực tế tàn khốc với quá nhiều thi thể cần được mai táng. Theo số liệu do Hamas cung cấp, có hơn 58.000 người thiệt mạng trong 21 tháng xung đột vừa qua.

Một người dân Gaza chia sẻ với The Times of Israel: "Các nghĩa trang cũ ở Gaza đã chật kín. Không còn chỗ trống để chôn cất thêm thi thể. Tình hình bắt đầu từ những tháng đầu của cuộc chiến và ngày càng tồi tệ hơn khi số người chết tăng lên”.

Thông tin này phản ánh cuộc khủng hoảng nhân đạo mới nhất đang bủa vây Gaza, nơi đã bị tàn phá bởi xung đột, di tản và nạn đói kể từ khi xung đột Israel - Hamas bùng phát ngày 7/10/2023. Mặc dù tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nơi chôn cất người đã khuất ít được quốc tế quan tâm hơn so với thực trạng nguồn cung nhiên liệu và lương thực đang cạn kiệt, nhưng nó vẫn có tác động sâu sắc đến cuộc sống hàng ngày ở Gaza.

Tình hình càng trầm trọng hơn khi phong tục không hỏa táng của Hồi giáo khiến việc chôn cất trở thành lựa chọn khả thi duy nhất cho đại đa số người dân Gaza.

Một cư dân Gaza tuyệt vọng nói: "Dải Gaza quá chật chội và nhiều khu vực bị phong tỏa. Vậy chúng tôi phải chôn cất người chết ở đâu?".

Một yếu tố chính góp phần dẫn đến tình trạng thiếu hụt không gian chôn cất là sự kiểm soát quân sự của Israel đối với các vùng đất ở Gaza, nơi người dân thường buộc phải rời đi do lệnh sơ tán toàn diện. Vào ngày 16/7, Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) cho biết có đến 86% lãnh thổ Gaza nằm dưới sự kiểm soát của quân đội Israel hoặc được chỉ định là khu vực sơ tán kể từ ngày 18/3, khi giao tranh tiếp tục diễn ra sau lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tháng.

Đầu tháng 7, trang Ynet (Israel) đưa tin các lãnh đạo quân sự đã thông báo với nội các an ninh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu rằng họ dự kiến sẽ hoàn tất việc chiếm giữ khoảng 75% Dải Gaza trong vòng vài tuần.

Một cư dân Gaza than phiền: “Rất nhiều nghĩa trang nằm trong khu vực do Israel kiểm soát và hiện được coi là 'vùng đỏ' cấm người dân thường”.

Một bộ phận nghĩa trang nằm ở phía Đông Dải Gaza, nơi có nhiều đất trống hơn. Tuy nhiên, do gần biên giới Israel, phần lớn Đông Gaza vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Israel trong hầu hết thời gian chiến sự, chỉ có một khoảng thời gian ngắn được nới lỏng trong lệnh ngừng bắn vào tháng 1/2025.

Điều đó buộc người dân Gaza phải sử dụng các nghĩa trang khác, vốn đã nhanh chóng quá tải.

Hầu hết người dân thường Gaza đã được yêu cầu sơ tán đến al-Mawasi ở phía Tây Nam, nơi đã được chuyển đổi thành “thành phố lều bạt” rộng lớn. Khu vực này không có nghĩa trang hiện hữu, và cũng không có nơi nào được chỉ định làm nghĩa trang.

Vào ngày 30/6, nhà xác tại Bệnh viện Nasser ở Khan Younis tuyên bố không còn chỗ trống trong nghĩa trang tạm thời tại cơ sở y tế này. Trong năm qua, việc chôn cất diễn ra trong sân bệnh viện do tình hình chiến sự căng thẳng, khiến việc đưa thi thể đến nơi khác là hành trình quá nguy hiểm.

Không những vậy, người dân Gaza trong tình cảnh khó khăn buộc phải áp dụng giải pháp “chôn cất đôi” - chôn nhiều nạn nhân vào chung một ngôi mộ, hoặc đào lại những ngôi mộ cũ. Một cư dân thành phố Gaza chia sẻ với hãng thông tấn chính thức của Chính quyền Palestine (PA) cho biết ông đã buộc phải chôn ba đứa con của mình trong một ngôi mộ.

Một cư dân Gaza chia sẻ với tờ The Times of Israel: "Đôi khi chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc khai quật những ngôi mộ cũ hoặc chôn cất nhiều người trong cùng một ngôi mộ".