Một tuần sau trận lũ kinh hoàng ở Nepal, hàng trăm công nhân vẫn mất tích trong các đường hầm thủy điện, trong khi những người thoát chết phải đối mặt với mất mát gia đình và tương lai đầy bất định.

Một tuần sau khi sông băng ở dãy Himalaya sụp đổ, gây ra trận lũ thảm khốc, lực lượng cứu hộ Nepal vẫn chạy đua với thời gian để tìm hàng trăm công nhân mất tích bên trong hệ thống đường hầm thủy điện.

Những đường hầm này bị bùn đất và nước lũ tràn vào, song kích thước rất lớn, một số đủ rộng cho xe tải di chuyển. Điều đó vẫn để lại hy vọng rằng có người có thể còn sống và chờ được giải cứu.

Pemba Dundu Tamang, một công nhân tham gia xây dựng đường hầm, kể rằng ông đang chỉ huy khoảng 30 người làm công việc phủ bê tông thì bất ngờ cảm nhận một luồng gió mạnh. Sức gió thổi bay những tấm ván ép và khiến cả máy móc hạng nặng dịch chuyển.

Nhận thấy nguy hiểm, Tamang lập tức chạy về phía cửa hầm.

“Nước lũ đuổi theo chúng tôi”, ông kể lại.

Tamang cho biết ông đã chạy suốt khoảng 20 phút để thoát khỏi dòng nước dữ vẫn cuồn cuộn đuổi theo lên sườn núi. Khi thoát được ra ngoài, ông gần như bất tỉnh vì cú sốc quá lớn và không thể suy nghĩ tỉnh táo.

04-1788490660-nhung-nguoi-song-sot-sau-lu-quet-nepal-song-sot-cung-la-mot-noi-dau
Đội cứu hộ tìm người trong khu vực sạt lở.

Bạn của Tamang, Itha Gala, cũng kể rằng luồng gió mạnh suýt cuốn phăng họ khi cả hai cố gắng chạy hết sức.

Sau khi thoát khỏi đường hầm, Tamang cùng một số người khác tìm được nơi trú ẩn tại một ngôi làng gần đó. Họ ở lại hai ngày trước khi được quân đội đưa đi. Theo ước tính của Tamang, khoảng 50-60 công nhân đã thoát khỏi đường hầm cùng ông.

Tamang và Gala từng tham gia xây dựng dự án thủy điện Trishuli 3B, dự kiến đi vào hoạt động vào năm sau. Dự án được thiết kế nhằm tận dụng nguồn nước từ một nhà máy thủy điện ở thượng nguồn sông Trishuli để bổ sung điện cho lưới điện quốc gia.

Chỉ sau khi được an toàn, Tamang mới nhận ra thảm họa đã gây ra những mất mát khủng khiếp như thế nào đối với gia đình mình.

“Tôi có thể nhìn thấy nơi từng là ngôi nhà của mình. Không còn gì cả. Khi đó tôi hiểu rằng mọi thứ đã biến mất”, ông nói.

Mẹ, anh trai, chị dâu cùng ba người cháu của Tamang đều thiệt mạng. Vợ, con trai và một người cháu may mắn sống sót.

Nhưng với Tamang, việc sống sót không mang lại cảm giác nhẹ nhõm như nhiều người có thể nghĩ.

“Tôi cảm thấy cuộc sống giờ không còn ý nghĩa. Sống sót cũng thật đau khổ. Tôi không biết sẽ ăn ở đâu, đi đâu”, ông chia sẻ.

Ông nói thêm rằng những người đã chết có thể đã được yên nghỉ, còn những người sống sót như ông mới là những người tiếp tục phải chịu đựng hậu quả của thảm họa.

Gala cũng mất tám người thân, trong đó có mẹ và con gái cả. Ông không thể lý giải vì sao mình lại sống sót sau dòng lũ dữ.

“Có lẽ số phận của tôi chưa đến lúc phải chết”, Gala nói.

Không chỉ đau đớn vì mất người thân, Tamang còn lo ngại về những hậu quả lâu dài của thảm họa. Các dự án thủy điện vốn là nguồn sinh kế của ông có thể phải đóng cửa, khiến tương lai của những người sống sót càng trở nên khó khăn.

Trong lúc lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm, Manish Maharjan, một nhà làm phim có khả năng vận hành drone, đã tham gia chiến dịch tiếp cận các đường hầm.

Maharjan cho biết việc tìm kiếm vô cùng khó khăn bởi nhiều đường hầm bị bùn đất lấp kín, gần như không còn khoảng trống để di chuyển.

Ông điều khiển drone bay qua những khu vực núi non khó tiếp cận, đồng thời đưa các thiết bị bay trang bị camera nhiệt vào bên trong đường hầm để tìm kiếm dấu hiệu của người sống sót.

Tuy nhiên, phương án này cũng gặp nhiều hạn chế. Maharjan cho biết ông chỉ có thể điều khiển drone tương đối hiệu quả trong những đường hầm dài và thẳng. Khi gặp các đoạn cua, ngã rẽ hoặc đường hầm ngoằn ngoèo, việc vận hành thiết bị và tìm kiếm trở nên khó khăn hơn nhiều.

Ngày 31/8, Maharjan điều khiển một drone bay tới tận cuối một đường hầm nhưng không phát hiện dấu hiệu sự sống. Ông cho biết nhóm cứu hộ đã kiểm tra nhiều lần, song trước mắt chỉ là bùn đất và đá.

Cảnh tượng ấy khiến Maharjan hình dung được sức mạnh khủng khiếp của dòng lũ đã tràn qua khu vực.

Nhiều đội cứu hộ đang nỗ lực tiếp cận các đường hầm với hy vọng tìm được những công nhân còn sống. Nepal nhận sự hỗ trợ của các đội cứu hộ đến từ Ấn Độ và Trung Quốc trong chiến dịch tìm kiếm.

Trong hơn 4.500 người vẫn mất tích sau thảm họa, khoảng 900 người được cho là công nhân tại các dự án thủy điện. Ít nhất 639 người trong số này được cho là đang mắc kẹt bên trong hệ thống đường hầm dài hơn 4 km.

Theo Thomas Chandler, Đại học Columbia, việc giải cứu người sống sót khỏi đường hầm sau thời gian dài mắc kẹt dù hiếm nhưng từng xảy ra. Ông nhắc tới trường hợp 41 công nhân Ấn Độ được giải cứu sau 17 ngày mắc kẹt vào năm 2023 nhờ được cung cấp nhu yếu phẩm thông qua đường ống.

Dù vậy, cơ hội sống sót trong thảm họa lần này vẫn rất mong manh. Trận lũ xảy ra ngày 27/8 sau khi một sông băng gần biên giới Nepal - Tây Tạng sụp đổ, tạo ra dòng hỗn hợp gồm băng, đá, nước và bùn lao xuống với tốc độ hơn 180 km/h.

Tính đến ngày 2/9, Nepal ghi nhận 987 người thiệt mạng, trong khi Tây Tạng có 16 người tử vong.

Thảm họa cũng làm dấy lên những lo ngại về tác động của biến đổi khí hậu. Các nhà khoa học cho rằng những dấu hiệu mất ổn định của sông băng từng được ghi nhận qua ảnh vệ tinh.

Theo nhận định được nêu trong bài, nếu có hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả hơn, nhiều người có thể đã được cứu, đặc biệt tại những khu vực nằm cách xa nơi xảy ra sự cố và cần tới hơn 10 giờ để dòng lũ di chuyển tới.

QT (SHTT)