Nỗ lực vun đắp của thượng nghị sĩ McCain cho quan hệ Việt Nam-Mỹ

Hai cựu binh Mỹ John McCain và John Kerry, đều từng tham gia Chiến tranh Việt Nam, đã đi đầu chiến dịch vận động bình thường hóa quan hệ với Việt Nam.

Theo hãng tin AP, Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ Bill Clinton đã thảo luận vấn đề này với ông McCain và ông Kerry trong cuộc họp hồi tháng 5.1995. Hai thượng nghị sĩ yêu cầu chính phủ Tổng thống Clinton thiết lập quan hệ ngoại giao toàn diện với Việt Nam sớm nhất trong năm 1995.

Trong khi đó, một số thượng nghị sĩ khác của đảng Cộng hòa lại đưa ra dự luật yêu cầu trì hoãn tiến trình này.

Tổng thống Clinton vẫn chưa đưa ra quyết định và giữ quan điểm Mỹ sẽ bình thường hóa quan hệ nếu Việt Nam hỗ trợ tìm kiếm binh sĩ Mỹ mất tích trong chiến tranh.

Trong cuộc họp với Tổng thống Clinton, ông McCain các điều tra viên phía Việt Nam đã cung cấp một số tài liệu mới với manh mối giúp tìm kiếm 1.619 lính Mỹ mất tích. “Chúng tôi hài lòng với báo cáo sơ bộ về thông tin hữu ích mà phái đoàn Mỹ nhận được”, ông McCain lưu ý.

Ông Kerry, lúc bấy giờ là người đứng đầu tổ chức Cựu binh chiến trường Việt Nam phản đối chiến tranh, đã nhất trí với ông McCain, đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong vấn đề hợp tác tìm kiếm lính Mỹ mất tích.

Bất chấp sự phản đối của các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa, ông McCain khẳng định đã đến lúc Mỹ phải bình thường hóa quan hệ với Việt Nam.

Nhờ nỗ lực vận động không mệt mỏi của tất cả các bên liên quan, đến tháng 7.1995, Mỹ tuyên bố chính thức bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Việt Nam.

Tiếp nối truyền thống quân ngũ của cha và ông nội đều là các đô đốc 4 sao, ông McCain từng phục vụ Hải quân Mỹ với vai trò phi công lái chiến đấu cơ, tham gia Chiến tranh Việt Nam rồi trở thành thượng nghị sĩ cho đến lúc từ trần vào ngày 25.8 sau khoảng 1 năm chiến đấu với căn bệnh ung thư não.

Ngày 24.10.1967, máy bay cường kích A-4 Skyhawk do ông điều khiển bị bắn hạ trên bầu trời Hà Nội trong nhiệm vụ bay lần thứ 23 của phi công McCain.

Ông McCain trở thành tù binh trong 5 năm và được trả tự do sau Hiệp định Paris 1973. Khi đó, cha ông vẫn còn là chỉ huy của toàn bộ lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương.

Hồi năm 2009, thượng nghị sĩ McCain đã thăm lại di tích nhà tù Hỏa Lò nơi giam giữ ông trong khoảng thời gian 1967-1973.

Theo Phúc Duy (Thanh Niên Online)