Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra một tuyên bố gây rúng động thị trường quốc tế khi khẳng định sẽ áp mức thuế 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ bất kỳ quốc gia nào có hoạt động giao dịch với Iran. Động thái cứng rắn này được cho là nhằm gia tăng áp lực tối đa lên Tehran trong bối cảnh làn sóng biểu tình tại quốc gia Hồi giáo này đã bước sang tuần thứ ba.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: EPA

Viết trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 12/1, nhà lãnh đạo Nhà Trắng khẳng định: "Mức thuế trên có hiệu lực ngay lập tức. Lệnh này là cuối cùng và không thể thay đổi". Tuy nhiên, theo ghi nhận của các hãng tin lớn như BBC và The Guardian, ông Trump vẫn chưa đưa ra định nghĩa cụ thể về việc các hoạt động thương mại như thế nào sẽ bị khép vào diện "giao dịch với Iran".

Tuyên bố này ngay lập tức đặt các nền kinh tế lớn vào thế báo động, bởi danh sách các điểm đến xuất khẩu hàng đầu của Iran hiện nay bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE). Theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới, tính đến năm 2022, quốc gia thành viên OPEC này đã có mạng lưới xuất khẩu sản phẩm tới 147 đối tác thương mại trên toàn cầu.

Mặc dù sắc lệnh thuế quan đã được công bố trên mạng xã hội, song tính đến thời điểm hiện tại, trang web chính thức của Nhà Trắng vẫn chưa đăng tải văn bản pháp lý nào cụ thể. Các thông tin về thẩm quyền mà Tổng thống Mỹ sử dụng để áp đặt mức thuế này vẫn còn là một dấu hỏi lớn, và phía Nhà Trắng hiện vẫn giữ im lặng trước các yêu cầu bình luận.

Đáng chú ý, đòn đánh kinh tế này xuất hiện ngay sau khi ông Trump đưa ra những lời đe dọa về việc can thiệp quân sự nếu chính quyền Tehran gây thương vong cho người biểu tình. Trong cùng ngày 12/1, phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận rằng chính quyền đương nhiệm vẫn đang cân nhắc các phương án quân sự đối với Iran, bao gồm cả khả năng thực hiện các cuộc không kích.

Trong suốt nhiệm kỳ thứ hai của mình, Tổng thống Donald Trump đã không ít lần sử dụng thuế quan như một công cụ gây áp lực. Ông thường xuyên cảnh báo và trừng phạt các quốc gia khác bằng biện pháp kinh tế nếu cho rằng chính sách thương mại của họ không công bằng với Washington. Lệnh áp thuế 25% mới nhất này một lần nữa khẳng định chiến lược "ngoại giao thuế quan" quyết liệt mà ông đang theo đuổi trên chính trường quốc tế.