Tổng thống Trump khẳng định việc đóng cửa chính phủ sẽ mở đường cho ông và đảng Cộng hòa loại bỏ những ưu tiên ngân sách của phe Dân chủ, bất chấp rủi ro cho nền kinh tế Mỹ.
03-1759462665-ong-trump-goi-dong-cua-chinh-phu-la-co-hoi-vang.jpg
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Donald Trump hôm 2/10 tuyên bố, phe Dân chủ đã “trao cho ông cơ hội chưa từng có” để cắt giảm ngân sách các cơ quan liên bang - động thái mà ông thừa nhận nhằm trực tiếp gây bất lợi cho đối thủ chính trị, trong bối cảnh chính phủ Mỹ bước sang ngày thứ hai đóng cửa, theo CNBC.

Phát biểu này được đưa ra chỉ một ngày sau khi chính quyền Trump đóng băng khoảng 18 tỷ USD cho hai dự án hạ tầng lớn tại New York và hủy thêm gần 8 tỷ USD vốn dành cho các dự án chống biến đổi khí hậu ở những bang nghiêng về Dân chủ.

Đáng chú ý, hai lãnh đạo Dân chủ đi đầu trong cuộc chiến ngân sách là Thượng nghị sĩ Chuck Schumer và Hạ nghị sĩ Hakeem Jeffries đều đến từ New York.

Các quyết định đình chỉ ngân sách trên do Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng (OMB) Russell Vought công bố, thay vì các bộ ngành phụ trách trực tiếp dự án.

Ông Trump cho biết ông sẽ sớm gặp Vought “để xác định những cơ quan Dân chủ nào, vốn chỉ là ‘trò lừa chính trị’ nên bị cắt giảm, đồng thời cân nhắc các khoản cắt này có mang tính tạm thời hay vĩnh viễn.

“Tôi không thể tin được phe cực tả đã trao cho tôi cơ hội chưa từng có này”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Theo bản ghi nhớ của OMB tuần trước, các cơ quan liên bang đã được yêu cầu chuẩn bị cho kịch bản sa thải hàng loạt nếu chính phủ đóng cửa. Khi được hỏi về vấn đề này, ông Trump thẳng thắn: “Sẽ có người bị sa thải, và đó là lỗi của họ. Chúng tôi có thể cắt các dự án mà họ muốn, và khi đã cắt thì sẽ cắt vĩnh viễn”.

Các quan chức Nhà Trắng, trong đó có Vought và Phó Tổng thống JD Vance, cho biết việc sa thải có thể bắt đầu chỉ trong vài ngày tới. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt thậm chí dự đoán số nhân viên liên bang bị mất việc “có thể lên tới hàng nghìn”.

Vought - một trong những kiến trúc sư của “Dự án 2025”, đã nhận được lời ca ngợi của ông Trump trong bài phát biểu hôm 2/10, dù trước đó ông nhiều lần phủ nhận liên quan đến kế hoạch này trong chiến dịch tranh cử.

Chính phủ liên bang Mỹ chính thức ngừng hoạt động từ 0h ngày 1/10 sau khi Quốc hội thất bại trong việc thông qua dự luật ngân sách mới cho năm tài khóa. Đảng Cộng hòa, hiện kiểm soát Nhà Trắng và nắm đa số sít sao ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện, muốn thông qua dự luật tạm thời giữ nguyên mức chi tiêu đến cuối tháng 11.

Trong khi đó, phe Dân chủ yêu cầu phải gắn kèm điều khoản gia hạn các khoản tín dụng thuế Obamacare - vốn sẽ hết hạn vào cuối năm - để giảm chi phí bảo hiểm y tế cho hàng triệu người dân.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent thậm chí so sánh chiến lược thương lượng của phe Dân chủ với “bọn khủng bố”, đồng thời khẳng định “không có thỏa thuận nào đạt được” về tín dụng thuế ACA.

Cả hai dự luật tạm thời do Cộng hòa và Dân chủ trình lên Thượng viện ngày 2/10 đều thất bại. Do nghỉ lễ Do Thái Yom Kippur, Thượng viện không bỏ phiếu ngày 3/10, đồng nghĩa tình trạng chính phủ đóng cửa chắc chắn kéo dài ít nhất đến ngày 4/10, khi Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune (Cộng hòa - Nam Dakota) cho biết sẽ tổ chức bỏ phiếu lại cho dự luật của phe Cộng hòa.