Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc tên lửa Washington từng viện trợ Ukraine đã bị bán ra thị trường bên ngoài, đồng thời chất vấn việc quản lý hàng tỷ USD hỗ trợ dưới thời người tiền nhiệm Joe Biden.

Trong cuộc phỏng vấn phát sóng trên kênh Newsmax ngày 15/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt nghi vấn về số phận của lượng lớn vũ khí và tiền viện trợ mà Washington đã chuyển cho Ukraine trong nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Joe Biden.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng một số tên lửa được cung cấp cho Kiev đã xuất hiện trên thị trường bên ngoài, đồng thời chỉ trích cách chính quyền tiền nhiệm phân bổ và giám sát nguồn hỗ trợ dành cho Ukraine.

"Tiền mặt mà chúng ta viện trợ cho Ukraine đâu? Toàn bộ trang thiết bị đâu? Ông Biden đã cung cấp tên lửa cho họ, và những tên lửa đó bị đem bán trên thị trường tự do", ông Trump tuyên bố.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ không công bố tài liệu hay bằng chứng cụ thể chứng minh số tên lửa nói trên đã bị chuyển hướng hoặc mua bán trái phép. Phía Ukraine cũng chưa đưa ra phản hồi về phát biểu này.

Trước đó, các quan chức Nga nhiều lần cảnh báo nguy cơ vũ khí phương Tây viện trợ Ukraine có thể lọt vào tay các tổ chức tội phạm hoặc nhóm cực đoan nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Đây là những cảnh báo từ phía Moscow, không phải bằng chứng xác nhận cáo buộc mới nhất của ông Trump.

Bất đồng giữa Washington và Kiev gia tăng

Bên cạnh vấn đề viện trợ quân sự, Tổng thống Trump tiếp tục bày tỏ sự không hài lòng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, cho rằng nhà lãnh đạo Ukraine chưa thể hiện thiện chí cần thiết để thúc đẩy một giải pháp ngoại giao chấm dứt xung đột với Nga.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump nhận định ông Zelensky là người khó hợp tác, đồng thời nhắc lại việc chính quyền Biden đã dành nguồn lực tài chính rất lớn cho Kiev.

Theo ông Trump, Mỹ đã hỗ trợ Ukraine hàng tỷ USD nhưng hiệu quả sử dụng nguồn viện trợ cũng như triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình vẫn là những vấn đề cần được làm rõ.

Những phát biểu này xuất hiện trong bối cảnh Washington và Kiev đang có bất đồng về chính sách năng lượng và cách tiếp cận cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Trước đó một tuần, ông Trump quyết định nới lỏng một số biện pháp trừng phạt liên quan đến hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga. Theo thông tin được nêu, động thái nhằm hạn chế đà tăng giá năng lượng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.

Tổng thống Zelensky đã bày tỏ sự không đồng tình với quyết định trên. Nhà lãnh đạo Ukraine cũng không chấp thuận đề nghị của ông Trump về việc ngừng các cuộc tấn công nhằm vào những nhà máy lọc dầu của Nga.

Sự khác biệt trong quan điểm của hai nhà lãnh đạo tiếp tục cho thấy những trở ngại đối với nỗ lực tìm kiếm tiếng nói chung về các biện pháp giảm căng thẳng.

Cùng với những chỉ trích nhằm vào Kiev, Tổng thống Trump nhấn mạnh Washington sẽ tập trung củng cố năng lực quân sự trong nước trước khi tiếp tục mở rộng hoạt động cung cấp vũ khí cho các đối tác.

Theo ông, việc bổ sung kho dự trữ đang suy giảm của quân đội Mỹ cần được đặt lên hàng đầu.

"Một khi kho dự trữ của chúng ta thực sự đầy đủ, chúng ta sẽ bắt đầu cho phép các đồng minh mua vũ khí từ chúng ta", ông Trump nói.

Tuyên bố này cho thấy định hướng mà nhà lãnh đạo Mỹ muốn theo đuổi là ưu tiên nhu cầu quốc phòng trong nước, đồng thời gắn hoạt động chuyển giao vũ khí ra nước ngoài với khả năng đáp ứng của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ.

Tuy nhiên, phát biểu không nêu thời điểm cụ thể Washington có thể hoàn tất việc bổ sung kho dự trữ hoặc triển khai các bước tiếp theo trong chính sách cung cấp vũ khí cho đồng minh.

Nga lên tiếng, châu Âu lo ngại căng thẳng Mỹ - Ukraine

Ở phía Nga, Ngoại trưởng Sergey Lavrov cho rằng việc Tổng thống Zelensky không chấp nhận đề xuất liên quan đến các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng Nga là hành động thách thức trực tiếp đối với Tổng thống Trump.

Theo ông Lavrov, Moscow đã ủng hộ thỏa thuận do phía Mỹ đề xuất nhằm góp phần giảm tình trạng thiếu hụt dầu diesel trên thị trường toàn cầu. Trong khi đó, ông cáo buộc Kiev tiếp tục tìm kiếm vũ khí từ Washington để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng Nga, bao gồm những nhà máy lọc dầu.

Đây là quan điểm do Ngoại trưởng Nga đưa ra trong bối cảnh hai bên tiếp tục bất đồng về các điều kiện giảm căng thẳng và triển vọng giải quyết xung đột.

Trong khi đó, Financial Times đưa tin những phát biểu gần đây của Tổng thống Zelensky liên quan đến ông Trump được cho là đã khiến một số lãnh đạo châu Âu lo ngại.

Theo tờ báo, các nhà lãnh đạo châu Âu dự kiến khuyến nghị ông Zelensky lựa chọn cách tiếp cận mềm mỏng hơn trong những cuộc trao đổi kín tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels ngày 16/10.

Diễn biến này phản ánh những khác biệt ngày càng rõ trong cách Washington, Kiev và các đối tác châu Âu tiếp cận vấn đề viện trợ quân sự, chính sách năng lượng và giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Trong đó, cáo buộc tên lửa Mỹ viện trợ bị bán ra thị trường bên ngoài là một vấn đề đặc biệt nhạy cảm. Khi chưa có bằng chứng được công bố và chưa có phản hồi từ Ukraine, phát biểu của Tổng thống Trump vẫn cần được xem là cáo buộc chưa được xác minh, thay vì một sự việc đã được xác nhận.

PV (SHTT)