Quy định thị thực mới của Mỹ gây chia rẽ

Nhiều ý kiến trái chiều đã được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh bổ sung mức phí thị thực hằng năm 100.000 USD đối với lao động có tay nghề cao, có hiệu lực từ ngày 21-9. Theo AP, bước đi này gần như chắc chắn đối mặt với thách thức pháp lý trong bối cảnh ông Donald Trump từng bị chỉ trích vì vượt thẩm quyền của Quốc hội.

Thị thực H-1B, yêu cầu tối thiểu bằng cử nhân, được thiết kế cho các công việc đòi hỏi tay nghề cao mà công ty công nghệ trong nước khó tuyển dụng. Những người ủng hộ cho rằng thị thực H-1B sẽ giúp Mỹ thu hút những nhân tài hàng đầu từ khắp thế giới. Các doanh nhân công nghệ cũng cảnh báo không nên siết chặt thị thực H-1B khi cho rằng Mỹ không có đủ nhân lực trong nước để đảm nhận những công việc quan trọng trong ngành công nghệ.

Trái lại, những người chỉ trích lập luận rằng thị thực H-1B làm suy yếu lực lượng lao động của Mỹ. Theo họ, chương trình này đã trở thành kênh đưa lao động nước ngoài vào và họ thường chấp nhận làm việc với mức lương chỉ khoảng 60.000 USD/năm - thấp hơn nhiều so với mức hơn 100.000 USD thường được trả cho nhân viên công nghệ Mỹ.

Mức phí bổ sung đối với thị thực H-1B được cho là sẽ tác động nhiều nhất đến các công ty công nghệ, là lĩnh vực tuyển dụng nhiều lao động dạng này. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh các tập đoàn công nghệ lớn ủng hộ bước đi này khi ông ký sắc lệnh trên hôm 19-9. Trong khi đó, theo Bộ trưởng Bộ Thương mại Mỹ Howard Lutnick, quy định mới có thể khiến số lượng thị thực H-1B được cấp giảm mạnh so với mức trần 85.000 suất mỗi năm bởi chi phí cao khiến doanh nghiệp không còn thấy đáng để xin thị thực này nhiều như trước.

Từ trước đến nay, thị thực H-1B thường được phân bổ thông qua hình thức xổ số. Năm nay, hãng Amazon là doanh nghiệp nhận được nhiều thị thực H-1B nhất với hơn 10.000 suất, tiếp theo là Tata Consultancy, Microsoft, Apple và Google. Xét theo khu vực địa lý, bang California có số lao động H-1B nhiều nhất. Năm 2024, số lượng hồ sơ tham gia xổ số cấp thị thực đã giảm gần 40%. Giới chức Mỹ cho biết nguyên nhân của sự sụt giảm này đến từ việc ngăn chặn thành công những người "lợi dụng hệ thống" bằng cách nộp nhiều đơn, đôi khi không minh bạch, để tăng cơ hội được chọn một cách không công bằng.

Dù vậy, một số ý kiến cho rằng mức phí mới sẽ kìm hãm khả năng cạnh tranh của Mỹ trong lĩnh vực công nghệ cũng như các ngành công nghiệp khác. Hiệp hội Các công ty dịch vụ và phần mềm quốc gia Ấn Độ (Nasscom) hôm 20-9 cảnh báo động thái này có thể gây ra "tác động dây chuyền đối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Mỹ và nền kinh tế việc làm nói chung". 

Ưu ái người giàu

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19-9 cũng ký sắc lệnh hành pháp nhằm triển khai chương trình thị thực "Thẻ vàng". Theo đó, công dân nước ngoài đóng góp ít nhất 1 triệu USD cho Bộ Thương mại sẽ đủ điều kiện tham gia quy trình "xét duyệt nhanh" để được cấp thị thực nhập cư. Các doanh nghiệp cũng có thể bảo trợ cho ứng viên xin thị thực "Thẻ vàng" nếu đóng góp cho chính phủ từ 2 triệu USD.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết chương trình "Thẻ vàng" sẽ thay thế các chương trình thị thực EB-1 và EB-2 vốn cấp thẻ xanh cho những người có "năng lực đặc biệt" trong kinh doanh hoặc các lĩnh vực khác. Bộ trưởng này cho biết thêm chương trình thị thực mới ra đời nhằm thu hút thêm đầu tư, tăng nguồn thu cho Mỹ và có thể mang lại 100 tỉ USD. Tổng thống Donald Trump gợi ý số tiền này có thể được dùng để giảm thuế và trả bớt nợ liên bang.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump còn đang cân nhắc triển khai chương trình "Thẻ bạch kim" trị giá 5 triệu USD, cho phép người sở hữu được lưu trú tối đa 270 ngày tại Mỹ mà không phải nộp thuế đối với các khoản thu nhập phát sinh bên ngoài nước Mỹ. Tuy nhiên, theo ông Lutnick, chương trình này cần được Quốc hội thông qua trước khi có thể ra mắt.

H.Phương